MOSKOVA - ELENA TESLOVA / HAKAN CEYHAN AYDOĞAN
Rusya'da ülke tarihindeki en düşük katılımlı Duma seçimleri beklenildiği gibi sonuçlandı.
Rusya genelinde halkın sadece yüzde 47,8'inin oy kullandığı seçimlerde, Başbakan Dmitri Medvedev'in genel başkanı olduğu, "Putin'in partisi" olarak da adlandırılan Birleşik Rusya oyların yüzde 54'ünü aldı. Yaklaşık 111 milyon kayıtlı seçmen bulunan Rusya'da 28 milyon 500 bin civarı oy alan parti, 450 sandalyeli Duma'da 343 milletvekiline sahip oldu.
Birleşik Rusya, 2011 yılındaki Duma seçimlerinde 32 milyon 379 bin oy almıştı. Partinin bu seçimlerdeki oyu yaklaşık 28 buçuk milyona düşmesine rağmen Duma'daki sandalye sayısı 238'den 343'e yükseldi.
Söz konusu durumun ortaya çıkmasında, bu yıl seçim sisteminde yapılan değişiklik nedeniyle Duma'daki 450 koltuktan yarısı partilerin aldıkları oy oranına göre diğer yarısı da dar bölge sistemiyle en çok oy alan adaylara göre belirlenmesi etkili oldu. Dar bölge seçimlerinde 225 bölgenin 203'ünü Birleşik Rusya'nın adayları kazandı. Parti yüzde 54 oyla, meclisteki sandalyelerin yüzde 76'sını kazandı.
Seçimlere katılımın düşük olması ve bu sene karışık aday sistemine geçilmesi, Birleşik Rusya'ya Duma seçimlerindeki en büyük başarısını getirdi.
Uzmanlar ise Rusya'da Duma seçimlere ilginin az olmasını, eylül ayında düzenlenmesi ve muhalif seçmenlerin sandığa gitmemesi gibi nedenlere bağlıyor.
Daha önce yıl sonunda yapılan Duma seçimlerinin bu sene ilk defa insanların izinden döndüğü ve okulların açıldığı eylül ayında düzenlenmesinin sandığa ilgiyi düşürdüğü ifade ediliyor.
Bazı görüşlerde ise muhalif eğilimli seçmenin, oylarının birşeyi değiştireceğine inanmadığı için sandığa gitmediği belirtiliyor. Halkın, Duma'nın çözüm üretilecek bir yapı olduğuna eskisi gibi inanmadığı için katılım düşük olduğu kaydediliyor.
Bu sene yüzde 47,8 olan seçimlere katılım oranı, 2011 yılında yüzde 60, 2007'de yüzde 63,78 ve 1993'de yüzde 54,81 seviyesindeydi.
"Bu seçim sisteminde adaletten bahsedilemez"
Politik kampaya yöneticisi ve yazar Valentin Poluektov, Duma seçimlerinde 450 vekilin yarısının parti listesi, yarısının da dar bölge sistemine göre belirlenlendiği sisteminin adaletli olmadığını savundu.
Poluektov, "Seçimlerin adil olması sadece oyların sayılma evresinde değil, seçimlerden önce kanunların çıkartıldığı dönemde de olmalı. Bu seneki karışık sistemde hangi adil seçimden bahsedilebilir. Bu seçim sistemini seçmeni yaşlı olan ve yazlık evlerinde kalan Komünist Parti'nin oyunu kesmek için getirdiler." diye konuştu.
Birleşik Rusya'ya "üstten gelen direktifle" devlet çalışanlarının oy verdiğine inandığını söyleyen Poluektov, "Görüldüğü gibi Birleşik Rusya adil denilen bir şekilde kazandı." dedi.
"Muhalefet seçmenini sandığa getiremedi"
Urus Advisory Moskova Ofisi Direktörü Aleksey Panin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, muhalif partilerin Duma seçimlerine iyi hazırlanmadığını ve seçmenini sandığa çekemediğini söyledi.
Panin, "Muhalif partiler seçime iyi hazırlanamadı. PARNAS, Yabloko gibi partiler seçmenlerini sandığa getiremedi. Bu insanlar seçimlere ve bu partilerin gösterdiği adayların kazanacağına inanmadığı için oy kullanmaya gelmedi." ifadelerini kullandı.
Seçimlere katılımın düşüklüğünün zamansal faktörlere de bağlı olduğunu ifade eden Panin, "Eylül ayı insanların izinden döndüğü, okulların açıldığı bir dönem. Bu nedenle seçimlere katılım düşüktü. Daha öndeki seçimler kasım-aralık dönemindeydi ve ilgi daha yüksekti." görüşünü paylaştı.
Stratejik İletişim Merkezi Başkanı Dmitriy Abzalov, Muhalif görüşten insanların sandığa gitmediğini çünkü bu kesimin oy verebileceği partilerin zayıf bir hazırlık dönemi geçirdiğini kaydetti.
Rusya'ya uygulanan yaptırımlar ve ülkede yaşanan krizin halkın iktidar partisi etrafında birleşmesine neden olduğu değerlendirmesinde bulunan Abzalov, "Komünist Parti'nin seçmen kitlesi yaşlanıyor ve gençlerle iletişimleri iyi değil. Bu nedenle kan kaybediyorlar. Adaletli Rusya'nın seçmenleri diğer muhalif partilere oy verdi. Barajı geçemeyen muhalif partiler seçimlere kötü hazırlandı. Kendi aralarında ittifak oluşturamadılar. Ayrıca Rusya karşıtı söylemleri seçmenin uzaklaşmasına neden oldu." diye konuştu.
Seçim sonuçları
Rusya Merkez Seçim Komitesi'nin kesin olmayan seçim sonuçlarına göre, Başbakan Dmitri Medvedev'in genel başkanı olduğu, "Putin'in partisi" olarak da adlandırılan Birleşik Rusya yüzde 54,28, Komünist Parti yüzde 13,45, Liberal Demokrat Parti yüzde 13,24 ve Adaletli Rusya yüzde 6,7 oy aldı. Diğer partiler yüzde 5'lik seçim barajını geçemedi.
Bu seneki seçim sisteminde 450 koltuktan yarısı partilerin aldıkları oy oranına göre, diğer yarısı da dar bölge sistemiyle en çok oy alan adaya göre belirlendi. 225 bölgenin 203'ünü Birleşik Rusya adayları kazandı.
Seçim sonuçlarına göre, Birleşik Rusya Duma'daki sandalye sayısını 105 artırarak 343'e yükseltti. Liberal Demokratlar 17 sandalye kaybederek 39, Komünist Parti 50 kayıpla 42 ve Adaletli Rusya ise 41 kayıpla 21 sandalyeye sahip oldu.
Duma'ya 1 bağımsız aday, 2 de dar bölgeden seçilen parti adayı girebildi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
