Necva Taştan Sevinç
30 Јануари 2025•Ажурирај: 31 Јануари 2025
ИСТАНБУЛ (АА) – Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, ја потврди „целосната поддршка“ на Европската Унија за Данска во врска со планот на американскиот претседател Доналд Трамп да го купи Гренланд, јавува Анадолу.
Во интервју за Еуроњуз, Коста нагласи дека територијалниот интегритет на Данска е „клучно прашање“ за ЕУ.
„Данска е суверена држава. Таа ги дефинира своите интереси, а Европската Унија ќе ја поддржи“, изјави Коста.
„Не смееме да престанеме да ги браниме овие принципи кога е загрозен територијалниот интегритет на земја членка на Европската Унија“, додаде тој, нагласувајќи дека суверенитетот и стабилноста се основни вредности на ЕУ.
Тензиите се зголемени откако Трамп не ја исклучува можноста за економски или воени мерки за обезбедување на Гренланд, тврдејќи дека островот е клучен за „заштитата на слободниот свет“.
Данската премиерка Мете Фредериксен ги повика европските лидери на поддршка, јасно истакнувајќи дека полуавтономниот остров „не е за продажба“.
Иако Гренланд не е членка на ЕУ, тој има специјални односи со Унијата. Европската комисија потврди дека во случај на воена агресија, ќе се активира клаузулата за меѓусебна одбрана на ЕУ.
„Не сакаме да шпекулираме. Се надеваме дека оваа ситуација нема да прерасне во конфликт и дека, ако дојде до конфликт, тој ќе биде решен на мирен начин, како што доликува меѓу сојузници“, изјави Коста.
Гренланд, кој е под суверенитет на Данска од 1953 година, го привлече вниманието на Трамп поради стратегиската локација и огромните природни ресурси.
Минатата недела „Фајнаншл тајмс“ објави дека Фредериксен и Трамп имале тензична телефонска дискусија во траење од 45 минути за ова прашање, што предизвикало загриженост кај официјалните лица во Копенхаген.
Трамп првпат ја изнесе идејата за купување на Гренланд за време на својот прв мандат, но Данска веднаш го отфрли предлогот.
Сепак, неговото враќање на власт повторно ги разбуди стравовите од поагресивен пристап за обезбедување контрола врз островот.
- Односи ЕУ-САД и трошоци за одбраната
Коста се осврна и на поопсежните односи меѓу ЕУ и САД, особено во врска со предложените тарифи на Трамп за европските стоки.
„Како што САД сакаат да ги заштитат своите интереси, така и Европската Унија има одговорност да ги брани интересите на своите компании, граѓани и унија“, изјави тој, повикувајќи на „нормален, смирен“ дијалог.
Во врска со одбраната, Коста изјави дека зголемувањето на воените трошоци не треба да се прави на сметка на социјалните политики.
„Буџетските одлуки секогаш се повеќеслојни и треба да претставуваат комбинација на сите потреби“, рече тој, одговарајќи на сугестијата на шефот на НАТО, Марк Руте, дека Европејците мора да прифатат кратење на социјалните услуги.