Hikmet Faruk Başer
29 Август 2022•Ажурирај: 05 Септември 2022
ИСТАНБУЛ (АА) - Екипата на Агенција Анадолија доби пристап до најголемите подземни градби на големата џамија Аја Софија во Истанбул, јавува Агенција Анадолија (АА).
Опишана како „8-мо светско чудо“ од многумина, галериите, тунелите, подрумите и подземните гробници на Аја Софија сведочат за нејзината величествена историја.
Хасан Фират Дикер, професор по архитектура и дизајн на Универзитетот на Фондацијата „Фатих султан Мехмет“ со седиште во Истанбул, ги документирал подземните тунели и канали, стари 1.500 години.

Дикер и неговиот тим во ЗД ги мапираа тунелите и каналите под и околу Аја Софија.
„Имавме цел да ја документираме инфраструктурата на Аја Софија во архитектонска смисла и да ја подигнеме свеста за отстранување на постоечките проблеми“, рече тој, покажувајќи ги историските подземни градби на тимот на АА.
„Истражувањето, зачувувањето и документирањето на подземните објекти е важно и во однос на заштитата на градбата со која е поврзана и откривањето на другите подземни објекти на градот со кои е поврзана“, истакна тој.
„Аја Софија, најголемата црква изградена од Византиската Империја во Истанбул, била градена три пати“, рече Дикер.

„Изградбата на Аја Софија, која опстана до денес, започна во 532 година и е завршена во 537 година“, рече тој, додавајќи дека главниот простор во оваа зграда е покриен со тули на четири сводови поддржани од четири столбови.
„Гробницата, што се наоѓа веднаш пред североисточната фасада на Аја Софија, е четири метри под земја. Оваа градба, позната како „Хипоје“, не е подземна инфраструктура изградена за време на изградбата на Аја Софија, таа е подземна градба што датира од четвртиот век. Оваа градба е најстарото архитектонско дело што можело да се најде во околината на Аја Софија“, додаде тој.
„Аја Софија беше поплавена пред да биде исчистена“, рече Дикер, додавајќи дека околу четири тони урнатини и кал биле изнесени во рамките на активностите за чистење минатата година.

Истакнувајќи дека постојат подрумски градби два метри под градината пред северозападната фасада, професорот Дикер рече дека тоа се инфраструктурните простории на оригиналниот атриум на Аја Софија.
„Поголемиот дел од подземните простории на Аја Софија се изградени за водовод и вентилација“, рече тој, додавајќи дека е тешко да се помине низ тунелите поради тесните простори.
„Дури и дишењето не е лесно во овие тунели... Кога ќе размислите за времето кога биле изградени, можеме да разбереме колку им било тешко на луѓето да се движат низ овие темни места, и не е можно да се користат за која било друга намена“, тој додаде.

Аја Софија служела како црква 916 години и 86 години како музеј, но од 1453 до 1934 година - речиси 500 години - била џамија.
Во 1985 година, Аја Софија е додадена на листата на светско наследство на УНЕСКО. Таа е меѓу најдобрите туристички дестинации во Туркије и останува отворена за домашните и странските посетители.