Elvır Hodzıc
03 Ноември 2025•Ажурирај: 04 Ноември 2025
САРАЕВО (АА) - Високата комесарка на Европската Унија за надворешни работи и безбедносна политика и потпретседателка на Европската комисија, Каја Калас, изјави дека нема потреба од меѓународна интервенција и надзор во Босна и Херцеговина (БиХ) до степен до кој домашните власти се способни да ја преземат одговорноста за донесувањето одлуки и дека граѓаните на БиХ секако заслужуваат безбедност и посветла иднина што ги носи кон пристапување кон Европската Унија, јавува Анадолу.
Калас пристигна во официјална посета на Босна и Херцеговина, а програмата ја започна со посета на седиштето на мисијата на ЕУФОР „Алтеа“ во кампот Бутмир.
„Добро е што сум повторно во БиХ. Мисијата Алтеа на ЕУФОР помага да се обезбеди иднината на БиХ и лично сакам да ви се заблагодарам на сите вас кои работите тука од силите на ЕУ и другите земји. Вашиот професионализам и посветеност се клучот за успехот на оваа мисија“, рече таа.
Нагласувајќи дека безбедноста и мирот во светот се под закана, Калас рече дека ЕУ реагирала брзо во случај на закана за интегритетот на БиХ и распоредила дополнителни сили во март. Таа додаде дека редовната годишна вежба „Брз одговор“ била успешна.
Таа, исто така, го поздрави неодамнешното едногласно гласање за едногодишно продолжување на мисијата на ЕУФОР „Алтеа“ во Советот за безбедност на Обединетите нации.
„Светот препозна дека вие ја чувате безбедноста на Босна и Херцеговина. Триесет години по Дејтонскиот мировен договор, ЕУ ќе продолжи да прави сè што може за да спречи каков било безбедносен вакуум во оваа земја. Нема да дозволиме историјата да се повтори. Секако, се надеваме дека БиХ ќе може да продолжи напред“, рече таа.
Таа додаде дека најновите случувања во Народното собрание на ентитетот Република Српска претставуваат можност за смирување на тензиите во БиХ и дека фер и праведни избори за претседател на тој ентитет можат да ја вратат довербата во Владата.
„Народот на БиХ заслужува безбедност и тоа е она што го носи пристапувањето кон Европската Унија. Тоа е најдобрата гаранција за посветла иднина за земјата. Прозорецот на можности за проширување на ЕУ е широко отворен и вашите политички лидери мора да ја искористат таа можност или прозорецот повторно ќе се затвори“, рече таа.
Таа потсети дека усвојувањето на Агендата за реформи од страна на Советот на министри на БиХ би можело да ослободи речиси милијарда евра инвестиции за БиХ. Таа нагласи дека секоја реформа го подобрува квалитетот на животот на граѓаните.
„Утре, Европската комисија ќе го презентира нашиот Извештај за проширување. Очекувам нашите препораки да се однесуваат на релевантните области, вклучувајќи ги законите за судството и назначувањето на главен преговарач“, рече таа, повикувајќи го политичкото раководство на БиХ да остане на патот на реформите.
Таа, исто така, рече дека нејзината втора посета на Сараево за шест месеци покажува колку таа лично се залага и го поддржува европскиот пат на БиХ и додаде дека е убедена дека БиХ припаѓа на европското семејство.
На прашање на новинарите, Калас истакна дека надзорот во вид на Канцеларијата на високиот претставник и Бонските овластувања треба постепено да се укинуваат во мера во која ќе растат капацитетите на домашните власти да преземат одговорност.
„ЕУ има јасен став дека ова е ваша земја и дека нема потреба од меѓународна интервенција, особено 30 години по војната. Сепак, потребни се домашни капацитети на властите за донесување одлуки“, рече таа, повторувајќи ја важноста од спроведување реформи на европскиот пат.
На прашањето дали Милорад Додик е партнер на ЕУ и колку ЕУ и САД се координираат по ова прашање, Калас одговори дека тој е партнер на БиХ и нејзините избрани власти.
„Нашиот партнер е БиХ и сите актери тука, тоа значи Владата. Свесни сме за сложената структура и организација, како и за различните политички субјекти. Ова е демократија, демократијата треба да се почитува, исто како и уставните прописи, кога ова се почитува и кога постои капацитет за донесување одлуки, тогаш нема потреба од меѓународна интервенција. Само кога ќе се исполнат овие услови, можеме да продолжиме со постепено укинување на меѓународниот надзор“, рече таа.
