سلێمانی
عەدنان كەریم هونەرمەندێكی ناسراوی كوردە و لە رێگەی دەنگ و ئاواز و ئەو گۆرانییانەی تائێستا پێشكەشی كردوون هەوادارێكی زۆری بۆ خۆی پەیدا كردووە، ئەو جیاوازتر لە هونەرمەندەكانی تر لە هەموو بەرهەمەكانیدا هەوڵی پاراستنی رەسەنایەتی هونەری كوردی دەدات.
ئاژانسی ئانادۆڵو بۆ گفتوگۆكردن لەسەر ژیانی ئەو هونەرمەندە و سەرەتای دەستكردن بەكاری هونەری و پرۆژە و بەرهەمەكانی، لە نووسینگەی ئاژانس لە شاری سلێمانی میوانداری هونەرمەندی كرد و دیمانەیەكی تایبەتی لەگەڵدا سازكرد و گفتوگۆی لەسەر چەندین بابەتی جیاواز كرد.
"لە كەركووك لە دایك بووە و لە سلێمانی گەورە بووە"
زۆرجار باس لە شوێنی لەدایك بوونی عەدنان كەریم دەكرێت، بەوەی خەڵكی شارباژێر یان سلێمانی یان كەركووكە، ئەو بۆ خۆی وەڵام دەداتەوە و باس لە سەرەتای ژیانی خۆی دەكات "خەڵكی ناوچەی شارباژێڕم (لە پارێزگای سلێمانی) كاتێك باوكم هاتۆتە شاری سلێمانی و خێزانی پێكهێناوە دواتر چووەتە شاری كەركووك و بۆ ماوەیەك لە كۆمپانیای نەوت بووەتە پۆلیس، من لەو كاتەداو لە ساڵی 1963 لە تەپەی مەلا عەبدوڵڵا لەدایك بوم كەئەوەش سەرەتایەك بوو بۆ ژیانم".
دواتر بۆ خوێندن هاتینەوە سلێمانی و خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندیم تەواو كرد و لە ساڵی 1985 بەشی شێوەكاری پەیمانگای هونەرە جوانەكانی سلێمانیم تەواو كرد".
بۆ یەكەم جار كەی چووە سەر شانۆ و كەی گۆرانی گووت؟
عەدنان كەریم وەڵام دەداتەوەو دەڵێت: " لە ساڵی 1979 تەمەنم 16 ساڵان بوو چوومە سەر شانۆ و لەگەڵ تیپی مۆسیقای سلێمانی گۆرانی "دەستماڵێ"م گوت، دوای ئەوە لە ساڵی 1980 گۆرانییەكەم بۆ یەكێك لە شانۆگەرییەكانی مەكسیم گورگی بەناوی "زەلكاو" گوت و ئەوە یەكەم گۆرانیم بوو لەگەڵ گرووپێكی كلاسیك لە تیپی مۆسیقای سلێمانی. دوای ئەوە لە ساڵی 1983 گۆرانی "شەوی تاریك و بێدەنگی"م گوت، دواتر بۆ زنجیرە دراماكانی ژاڵە و گوڵاڵە گۆرانیم گوتووە.
"ئاوارە بوون بۆ ئێران و دواتر كۆچ كردن بۆ هەندەران"
"لەسەردەمی راپەڕین لە ساڵی 1991 و كاتی كۆچی كورد بۆ ئێران، ئێمەش رومانكردە كوردستانی رۆژهەڵات و لە شاری مەهاباد نیشتەجێ بوین، لەوێ كاسێتێكمان بۆ هونەرمەند محەمەدی ماملێ تۆماركرد و تێیدا عەزفی عودم كرد، دواتر و هەر لەو شارە چەند كۆنسێرتێكمان ئەنجامدا.
دوای ساڵێك و لە ساڵی 1992 بەرەو هەندەران كۆچم كرد و چوومە وڵاتی سوید كە تائێستاش لەو وڵاتە ماومەتەوە، زۆربەی زۆری بەرهەمەكانیشم لەو وڵاتە لەدایك بوون .
"ژمارەی ئەلبومەكانم دەگاتە 13 ئەلبوم"
یەكەم ئەلبومی گۆرانی عەدنان كەریم لە ساڵی 1993 بڵاوكرایەوە بە ناوی "بیرتان دەكەم" كە لەشاری لین لە فەڕەنسا تۆماری كرد ، دواتر لە ساڵی 1995 ئەلبومێكی تری بەناوی "راز" و لە ساڵی 1996 ئەلبومێك بە ناوی "شەوی یەڵدا" بڵاو كردەوە، لە ساڵی 1998 ئەلبومی "شنەی با"، ساڵی 2000 ئەلبومی " ئاگری زیندوو"، ساڵی 2004 ئەلبومی "تاڤگەیەك لە عیشق" دواتر چەند ئەلبومێكی تری بە ناوەكانی " ئەمشەو، وەفایی، خاتوون ، بادەی گوڵڕەنگ 1 ، گوڵی نازدار ، بادەی گوڵڕەنگ 2" بڵاو كردەوە.
غوربەت چی فێری عەدنان كەریم كرد؟
"كاتێك چوومە ئەورووپا بیرم لەوە كردەوە كە لەسەرەتادا دەست بە فێربوونی زمانی سویدی بكەمەوە و لە ماوەی ساڵ و نیوێكدا فێری زمانەكەیان بووم، دواتر بۆ ماوەی ساڵێك ئەندازیاریی دەنگم خوێند ئەوەش بووە دەرگایەك تاوەكو بتوانم هەرچی ئەلبوم و بەرهەماكانی خۆم هەیە بە دەستی خۆم تۆماریان بكەم، تا ئێستاش هەندێك جار كە موزیك لێدەدرێت دەنگەكە لەلای خۆم تۆماری دەكەم.
لە غوربەتدا توانیم قووڵ ببمەوە بە ناخی خۆمدا و توانیم كارەكانی خۆم بۆ خۆم تۆماریان بكەم و ئەنجامیان بدەم كە ئەوەش كۆمەڵێك ئەزموون بوو بۆم.
دواتر لە ساڵی 2000 دەستم بە كۆنسێرت ئەنجامدان كرد و لە وڵاتانی ئەورووپا و ئەمریكا و كەنەدا و ئەفریقیا كۆنسێرتم ئەنجامداوە و لەگەڵ گرووپە جیاوازەكاندا زیاتر لە 40 كۆنسێرتمان ساز كرد.
دوای ئەوە لە ساڵی 2006 هاتمەوە بۆ كوردستان و لەگەڵ گرووپی ئۆركسترای بەغدا و گرووپی ئۆركسترای ژێداری كوردستان كۆنسێرتێكم بۆ چامەكەی نالی ئەنجامدا.
لە ساڵەكانی 2006 و 2007 و 2008 لەگەڵ گرووپی كامكاران چەندین كۆنسێرتمان لە شارەكانی سلێمانی و هەولێر و دهۆك ئەنجامدا.
لە ساڵی 2008 سێ كۆنسێرتم لە شاری تاران ئەنجامدا كە هەر سێ رۆژەكە رۆژانە چوار هەزار كەس لە هۆڵەكەدا ئامادە دەبوون، ئەوانەش هەموو بوونە ئەزموونی ژیانم و لە دوورە وڵاتییەوە خۆم فێری زۆر شت كرد و توانیم بە قوڵاییەكانی خۆمدا بچمەوە و بتوانم كاری خۆم بكەم".
"تەنها بە كوردی گۆرانیم گوتووە"
عەدنان كەریم باس لەوە دەكات تا ئێستا جگە لە زمانی كوردی بە هیچ زمانێكی تر گۆرانی نەوتووە و هۆكارەكەشی روندەكاتەوە" گۆرانی گوتن پەیوەندی بە كولتوورەوە هەیە و شەرحی رۆحە، ئەو شەرحەی شاعیرێكی كورد بەرامبەر بە مانگ یان بەرامبەر خۆشەویستەكەی دەیكات جیاوازترە لە شاعیرێك كە بەزمانی ئینگلیزی یان سویدی شیعر دەنوسێت.
ئەوانە هەمووی پەیوەندن بە كولتووری وڵاتەكەوە هەیە كە پێویستە لە كولتووری ئەم وڵاتەدا ژیابیت و لە ناویدا گەورە بووبیت، دڵنیام لەوەی زۆر گۆرانیبێژ كە بەزمانێكی تر گۆرانی دەڵێت هێندە سەركەووتو نابێت و ناتوانن وەك گۆرانیبێژی زمانی دایك بچنە نێو قوڵایی وشەو شیعرو رستەكانەوە.
بۆیە پێویستەو وا باشترە هەموو گۆرانیبێژەكان هەوڵ بدەن بە زمانی خۆیان گۆرانی بڵێن" .
"زیاتر لە 60 ملیۆن دینار داهاتی كۆنسێرتەكانی بووە بۆ پێشمەرگە"
لە رۆژانی ڕابردوودا عەدنان كەریم دوو كۆنسێرتی لە شارەكانی سلێمانی و هەولێر ساز كرد و داهاتەكەی بۆ پێشمەرگە تەرخانكرد، ئەو لەبارەی كاریگەری شەڕی داعش لەسەر خۆیی و هاوكاری پێشمەرگەوە دوا و گوتی: " ئێمە لە وڵاتێكدا دەژین كە بە هەموو شێوازێك خەون بە سەربەخۆیی دەبینێت و خەون بەوەوە دەبینێت كە وڵات و حكوومەت و پەرلەمانێكی هەبێت، ئێمە لەو ماوەیەدا ئەوانەمان دەستەبەر كردووە و حكوومەت و پەرلەمانی خۆمان هەیە و تا رادەیەك كورد لەسەر پێی خۆی وەستاوە و بازرگانی لەگەڵ توركیا و ئێران و زۆر وڵاتی تردا دەكات و دوور لەشەڕ هەناسەیەكمان دابوو.
بەڵام شەڕی داعش كە هات یەخەی میللەتی گرت و هەموو تاكەكانی ئەم میللەتەی بێزار كرد، لەهەمان كاتدا كورد هەمووی توانی یەك بگرێت و هەموان بەخشندەیی خۆیان نیشان دەدەن.
وەك خۆم لە ئەمساڵدا چەندین كۆنسێرتم ئەنجامدا كە تایبەت بوو بە بەرگری و بەرهەڵستی هێزێكی تیرۆریستی جیهانی كە كورد رووبەڕووی بووەتەوە، ئەو كۆنسێرتانەی ئەنجاممداوە داهاتەی بۆ كەسوكاری شەهیدانی پێشمەرگە بووە و لە سلێمانی و هەولێر زیاتر لە 60 ملیۆن دینار كۆكراوەتەوە و لە رێگەی رێكخەری كۆنسێرتەكەوە دابەش دەكرێت بەسەر خانەوادەی پێشمەرگە شەهیدەكاندا.
"لە پایزدا لە دیاربەكر كۆنسێرت دەكەم"
عەدنان كەریم جگە لە هەرێمی كوردستان لە بەشەكانی تری كوردستان هەواداری خۆی هەیە، بەڵام تائێستا هیچ كۆنسێرتێكی نەبردۆتە ئەو شارانە و بە نیازە لە پایزی داهاتوودا بچێتە شاری دیار بەكر و خەونەكەی بهێنێتە دی.
عەدنان دەڵێت: "خەونم ئەوەیە لە شاری دیار بەكر كۆنسێرت بكەم، پلانم هەیە لە دوای مانگی تشرینی یەكەمی داهاتوو لە پایزدا كارەكانم ئەنجام بدرێت و لەگەڵ خۆم گرووپەكە دەبەمە دیار بكەر بۆ ئەنجامدانی كۆنسێرتێك لەو شارە".
"حەزم لە خەڵات و پیاهەڵدان نییە"
ئەم هونەرمەندە تا ئێستا چەندین رێوڕەسمی خەڵات پێدانی بۆ رێكخراوە، بەڵام وەك خۆی دەڵێت حەزی لەو نەریتە نییە و ئەوەی دەیكات ئەركی سەرشانی خۆیەتی"حەزم لە خەڵات نییە و ئەوەی كە دەكرێت هەستی خەڵكە، ئەوەی من دەیكەم منەت نییە و بە ئەركی سەرشانی خۆمی دەزانم بۆ وڵات و گەلەكەم كە ئەوەش پێویستی بە خەڵات كردن نییە.
خوازیارم ئەوە نەمێنێت كە هەندێكجار ئەو خەڵاتە لەلای خەڵك بووەتە باو و نەریتێك،هیچ پێویست ناكات هونەرمەندێك یان گۆرانیبێژێك كە كاری خۆی دەكات خەڵات بكرێت".
"هونەرمەندە كۆنەكان گەورەترین سەرچاوەی ژیانن"
هونەرمەندە كۆنەكان كاریگەری گەورەیان بەسەر عەدنان كەریمەوە هەیەو بە گەورەترین سەرچاوەی ژیان ناویان دەبات، ئەو لەو بارەیەوە دەڵێت: "ئەوان گەورەترین سەرچاوەی ژیانن و گەورەترین سەرچاوەن بۆ ئێمە، بە نموونە كە گوێ لە گۆرانیبێژەكانی وەك محەمەدی ماملێ و حەسەن زیرەك و تایەر تۆفیق و عەلی مەردان و محەمەد عارف جزیری و ئەوانی تر دەگریت سەروەتێكی گەورەی نەتەوەین.
گۆرانیبێژ كاتێك دەست بە گۆرانی گوتن دەكات ئەگەر بیەوێت لەسەر رێچكەیەكی كوردی رەسەن گۆرانی بڵێت پێویستە بگەڕێتەوە بۆ ئەو سەرچاوانە تاوەكو بتوانێت خۆی پێ گەورە بكات و هونەری كوردی بە رەسەنایەتی و پاكی بهێڵێتەوە و بزانێت ئەوان چیان گوتووە، ئەوانە تا گوێیان لێبگریت هەناسەی هونەری كوردیت پاك دەبێتەوە، بۆیە هەندێك كات كە مەقام دەڵێم مەبەستمە لە دوای خۆم گەنجی كورد فێری مەقامەكانی كوردی ببێت كە منیش ئەو مەقامانە لە عەلی مەردانەوە فێر بووم و ئەوان سەرچاوەن.
بەڵام لە هەمانكاتدا كە من مەقام دەڵێم دەبێت خۆم بم و كۆپی ئەوان نەكەمەوە .
پێویستە بیر لەوە بكرێتەوە هەروەك چۆن نەتەوەكانی تر "تورك، عەرەب و فارس" كە مەقامیان هەیە رەسەنایەتی ناسنامەی نەتەوەیی خۆیان پێ پاراستووە و وایان كردووە نەوە لە دوای نەوە فێری ببێت ، بەڵام لە ئێمەدا ئەوە نەبووە و ئەوەی وای كردووە تەنها عەلی مەردانە كە خۆزگە چەندین هونەرمەندی تریش مەقامی بگوتایە تا ئێمە زیاتر فێر ببوینایە".
عەدنان نیگەرانی خۆی نەشاردەوە لە لاسایكردنەوەی گۆرانی نەتەوەكانی تر و گوتنەوەی گۆرانییەكانیان لەلایەن بەشێك لە هونەرمەندانەوە، لەو بارەیەوە دەڵێت:" لاسایی كردنەوە پەتایەكەو دێت و لەپڕ هەندێك هونەرمەند تووشی ئەو پەتایە دەبن، من گوێ لە گۆرانی توركی و عەرەبی و فارسی دەگرم بەڵام نامەوێت ئەوان بم ئەوانیش پێویست ناكات من بن، بەڵكو پێویستە هونەرمەند خۆی بێت و نابێت لەژێر سایەو سێبەری نەتەوەیەكی تر خۆی گەورە بكات چونكە گەورە نابێت.
لە باكوور كە گوێ لە گۆرانییەكی كرمانجی دەگری زۆر جیاوازی هەیە لەگەڵ گۆرانییەكی توركیدا، پێویستە ئەو رەسەنایەتییە بپارێزین و هیچ پێویست ناكات لە ئامەد موزیكی عەرەبەسك لێبدرێت لەكاتێكدا خۆمان خاوەنی ئەو بلوور و ساز و باڵەبانە خۆشە بین.
بە داخەوە لە كوردستانی باشوور زۆرێك لە هونەرمەندەكان بەهۆی ئەوەی هەستی نەتەوەییان لاوازە و ئاستی رۆشنبیرییان نەگەیشتووەتە ئەو ئاستە گۆرانی تر دەڵێنەوە و بەخۆشی دەزانن، هەربۆیە ئەو هونەرمەندانە بە لێشاو دێن و لە پڕێكدا نامێنن و خەڵك گوێیان لێناگرێت".
عەدنان كەریم سەرقاڵی چییەو پلان و بەرنامەی داهاتوی چی دەبێت؟
ئەو ماوەی سێ ساڵە لە شاری سلێمانی ماوەتەوە و لە كۆلێجی هونەرە جوانەكانی سلێمانی وەك وانەبێژ وانەی رەنگ دەڵێتەوە و ساڵانە لە كاتی پشووەكاندا سەردانی خانەوادەكەی دەكاتەوە لە سوید.
لە بارەی كاری داهاتووشییەوە گوتی: " كاری داهاتووم لەگەڵ گرووپی ئۆركسترای چیك دەبێت كە كارێكی تایبەتە بە شاعیری كورد "هێمن" و گۆرانییەكی درێژە و بە شێوازی كلاسیكی ئۆركسترا لە مانگی ئەیلوولی داهاتو تۆمار دەكرێت.
هەروەها سیدییەكی نوێ بە ناوی بادەی گوڵڕەنگی سێ دەردەكەم كە هەوڵ دەدەم لە بادەی گوڵڕەنگی یەك و دوو جیاواز تر بێت، لە بادەی یەكدا بە یەك كەمان ئیش كراوە و یەك بەستەم تێدا گووتوە و زۆربەی مەقامەكان گەرمیانین و ئەڵا وەیسی و خورشیدی و قەتار و خاوكەن و ئای ئای تێدا گووتوە.
بەڵام لە بادەی دوودا پێنج مەقامم گوتووە و لە هەر مەقامێكدا بەستەیەكم بۆ داناوە تاوەكو گەنجی كورد لە رێگەی بەستەكەوە مەقامەكە بناسێتەوە".
news_share_descriptionsubscription_contact
