Acarlar Longozu değişken su seviyesine uyum sağlayan bitkilere ve hayvanlara yuva oluyor

02.02.2026
Sakarya

Türkiye'nin tek parça halindeki en büyük subasar ormanı özelliği taşıyan Sakarya'daki Acarlar Longozu, kendine özgü ekosistemi ve zengin biyoçeşitliliğiyle değişken su seviyesine uyum sağlayan bitkilere ve hayvanlara yaşam alanı sunuyor.


Doğaya Kulak Verin.
Ekolojik gündem, sürdürülebilirlik ve çevre mücadeleleri artık cebinizde.
Yeşilhat WhatsApp kanalını takip edin.


Kentin kuzey bölgesindeki Karasu ve Kaynarca ilçelerinin ortasında 97 familyaya ait 360 cins 654 bitki türüne ev sahipliği yapan Acarlar Longozu'nda, içerisinde tehlike altındaki göl soğanı ve Türkiye'de sadece burada yetişen su menekşesi de dahil 6 bitki türü Bern Sözleşmesi kapsamında koruma altında bulunuyor.

"Yaban Hayatı Geliştirme Sahası" olarak 2004'te tescil edilen subasar ormanı, kilyos düğmesi, İstanbul kardeleni, yaban eşekkulağı, has eşekkulağı, ballıbaba, kellale, dağ gelinciği, aklıgiderenot, ispir meşesi, ören sıracaotu, Karadeniz salkımı, zarif deliçay, koca sığırkuyruğu ve sahil sığırkuyruğu isimli 14 endemik bitki türüyle zengin biyoçeşitliliğini ortaya koyuyor.

Suyun yön verdiği 24 kilometrekarelik alanıyla longoz, alaca balıkçıl, kaşıkçı, çeltikçi, karabatak, dalgıç türleri, bahri, patka, altıngöz, kadife ördek, sülün, çulluk, yaban ördeği, deniz ve balık kartalları gibi 147'si Bern Sözleşmesi kapsamında korunması gereken statüde yer alan 235 yerli ve göçmen kuşa yaşam alanı sunuyor.

Nadir ve hassas türlerin bir arada yaşadığı önemli biyoçeşitlilik alanıyla yılan balığı, sazan, yayın, kızılkanat, turna, kefal gibi balıklara ev sahipliği yapan longoz, çeşitli akarları (örümceğimsiler) ve algleri de (su yosunu) değişken su seviyesinde barındırıyor.

1998'de "birinci derece doğal sit alanı" ilan edilen longoza gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler, son yıllarda yapılan restorasyon çalışmalarıyla yenilenen 1250 metre uzunluğundaki ahşap yürüyüş yollarının yanı sıra köprülerden geçerek bitki ve kuş türlerini gözlemleyebiliyor, doğal güzellikleri keşfetme fırsatı yakalıyor.

Deniz, göl, kumul ve orman ekosistemlerini bir arada barındırmasıyla doğal güzellikleri keşfetmek ve zengin biyoçeşitliliğe tanıklık etmek isteyenlerin ilgisinin her geçen gün arttığı Acarlar Longozu, geçen yıl yaklaşık 350 bin ziyaretçi ağırladı.

"Bitki çeşitliliği açısından son derece yüksek bölge"

Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Sağıroğlu, AA muhabirine, Acarlar Longozu'nun İğneada ve Karacabey ile Türkiye'deki üç önemli subasar ormanlardan biri olduğunu söyledi.

Sağıroğlu, subasar ormanların yılın belirli dönemlerinde yağan yağmurlar sonucu suyun yükselerek etraftaki tarlaları, bağları ve bahçeleri suyun basması sonucu oluştuğunu, Acarlar Longozu'nun Karadeniz ile direkt irtibatı olmadığını ancak fazla suyun Sakarya Nehri'ne bağlantılı drenajla ulaştığını belirtti.

Longozların en önemli özelliklerinden birinin biyoçeşitliliğin ve canlı çeşitliliğinin yüksekliği olduğunu anlatan Sağıroğlu, Acarlar Longozu'nun kuşlardan memelilere, omurgasızlardan bitkilere kadar çeşitli canlı türlerini barındırdığını, bitki çeşitliliğini doğru tespit etmek amacıyla geçmiş yıllarda öğrencileriyle alanda çalışmalar yürüttüğünü dile getirdi.

"Bu tür alanları çok iyi değerlendirmeliyiz"

Ziyaretçi akını neticesinde ortaya çıkan atık ve artıkların olumsuz sonuçlar yarattığına işaret eden Sağıroğlu, "Ama olumlu yönleri tabii ki çok daha fazla. Vatandaşın bilgilenmesi açısından son derece önemli bu alanı gelip ziyaret etmesi. Turist olarak bile gelip görmesi önemli, en azından şu kadar bitki, kuş ve alg varlığından haberi olmuş oluyor. Alanın canlı çeşitliliği açısından biliniyor olması son derece önemli. Ayrıca, bu tür alanlar yörede yaşayan insanlar tarafından da çokça kullanılıyor." diye konuştu.

Yöre halkının alandaki bitkilerin birçoğunu kullandığına dikkati çeken Sağıroğlu, "Mesela Acarlar Longozu'nda yöre insanının kullandığı bitkilerden biri özellikle ekonomik değer açısından da önemli göl soğanı. Vatandaş bunu Bakanlıktan izin alarak özellikle ilkbaharda yapraklarını topluyor ve satıyor. Ayrıca, diğer bitkilerin birçoğu da yöre halkı tarafından kullanılıyor. Bizim tespitlerimize göre ortalama 100 civarındaki bitkiyi kullanıyor, bunların başında göl soğanı geliyor." ifadelerini kullandı.

Sağıroğlu, Acarlar Longozu'nun Türkiye'deki diğer longozlar gibi biyolojik ve doğal zenginliklerden olduğunu belirterek, "Özellikle bu tür alanları çok iyi değerlendirmemiz lazım, hem halkı bilgilendirerek hem koruyarak değerlendirebiliriz. Hem ekonomik getiriyi hem de vatandaşın kültür açısından zenginleşmesi ve bilgilendirilmesi için değerlendirebiliriz. Hem bilgilendirme hem koruma hem de ekonomik değere dönüştürme açısından daha çok yol almamız gerekiyor." değerlendirmesini yaptı.

KATEGORİDE ÖNE ÇIKANLAR