Светското првенство во фудбал 2026 се смета за еден од најголемите турнири во историјата, со проценет бруто-економски прилив од 80 милијарди долари за САД, Канада и Мексико. Сепак, независните економисти предупредуваат дека ефектот во реалниот свет може да биде помал од таа помпезна бројка, јавува Анадолу.
ФИФА го промени традиционалниот формат со 32 репрезентации и за овој мундијал во 2026 година премина на модел со дури 48 селекции, со цел да го направи фудбалот подостапен и поинклузивен за целиот свет.
Ова проширување го продолжи времетраењето на Мундијалот на речиси шест недели, а вкупниот број натпревари скокна од досегашните 64 на дури 104.
Организаторите ги групираа 48-те земји учеснички во 12 групи со по четири репрезентации, а оваа нова структура за првпат во историјата на мундијалите воведува и рунда со 32 екипи (шеснаесетфинале).
Форматот со 32 репрезентации беше стандард уште од Мундијалот во Франција во 1998 година. Оваа промена сега отвора огромна шанса за земјите во развој, кои досега тешко стигнуваа до пласман за најголемата светска фудбалска сцена.
Поголемиот број квалификациски места за подрачјата како Африка и Азија гарантира поширока глобална застапеност, а новата структура истовремено ја лансираше ТВ-вредноста на секој поединечен натпревар до астрономски височини.
Турнирот ќе започне на култниот стадион „Ацтека“ во Мексико Сити на 11 јуни, додека големото финале ќе се одигра на стадионот „МетЛајф“ во Њу Џерси на 19 јули.
Светското првенство генерира огромен финансиски екосистем кој оди многу подалеку од продажбата на храна и билети.
Заедничкото истражување на ФИФА и Светската трговска организација предвидува дека бруто-економскиот промет од овој настан ќе достигне 80,1 милијарда долари. Сепак, оваа бројка го мери вкупниот бруто-производ низ целиот синџир на снабдување, мерило коешто е многу пошироко од реалниот БДП.
Истото истражување го проценува директниот придонес на турнирот кон глобалниот БДП на 40,9 милијарди долари, што се смета за клучно при оценувањето на вистинскиот обем на влијанието.
Независните експерти исто така ги оспорија овие најавени огромни суми.
Виктор Метесон, професор по Спортска економија на колеџот „Холи Крос“, во изјава за „Њузвик“ истакна дека економскиот ефект за САД „најверојатно ќе биде само мал дел од она што се најавуваше“. Како главни причини за ова тој ги посочи сè поголемите трошоци за организација, но и илјадниците непродадени билети на само неколку недели пред стартот на првенството.
Најголемиот економски бенефит ќе го добијат САД, кои како примарни домаќини ќе организираат 78 натпревари, додека на Канада и Мексико им преостануваат по 13 натпревари од преостанатите 26.
Меѓународните права за емитување, индустријата за брендирана опрема и глобалните спонзорства го шират економскиот бран од Мундијалот низ целиот свет.
Се очекува 6,5 милиони туристи да пристигнат во градовите домаќини за време на првенството, а овие фанови ќе потрошат околу 14 милијарди долари за сместување, храна и транспорт.
Странските посетители планираат да останат во просек по 12 дена, при што секојдневно ќе трошат по 416 долари.
Според „Оксфорд економикс“, САД очекуваат околу 1,24 милиони странски посетители, од кои дури 60 отсто ќе бидат нови туристи кои доаѓаат специјално за овој настан.
Фазите на подготовка и организација отворија 824.000 работни места со полно работно време на глобално ниво. Од нив, само во САД беа обезбедени околу 185.000 нови вработувања низ неговите 11 градови домаќини.
САД, Канада и Мексико очекуваат да инкасираат дополнителни околу 9,4 милијарди долари само од даночни приходи.
Лос Анџелес очекува економски ефект од 594 милиони долари од осумте натпревари на кои ќе биде домаќин, покажува истражувањето на „Мајкрономикс економик рисрч енд консалтинг“.
Овој локален приход го надминува дури и економскиот ефект од претходните Супербол натпревари одржани во калифорнискиот град.
Далас исто така очекува економски поттик од речиси 400 милиони долари од организацијата на деветте натпревари што ќе се одиграат на стадионот „AT&T“.
Приходите на ФИФА се очекува да достигнат 11 милијарди долари за време на циклусот 2023–2026 година, при што најголемата заработка е токму од Светското првенство.
Вкупниот награден фонд, кој зависи од пласманот на репрезентациите, порасна за повеќе од 50 отсто во споредба со 2022 година и достигна 655 милиони долари.
Вклучувајќи ги и почетните 1,5 милиони долари што секоја од 48-те репрезентации ги добива за подготвителната фаза, вкупната сума што ќе се инвестира во националните федерации достигна 655 милиони долари, што значи дека секоја земја учесничка има загарантиран минимум од 10,5 милиони долари, без оглед на постигнатите резултати.
Новиот светски шампион ќе инкасира рекордни 50 милиони долари за кревањето на култниот трофеј, додека вицешампионот си заминува со 33 милиони долари.
Третопласираната репрезентација ќе заработи 29 милиони долари, четвртопласираниот тим добива 27 милиони, додека четвртфиналистите си обезбедија по 19 милиони долари.
Елиминацијата во осминафиналната рунда носи заработка од 15 милиони долари, додека земјите што ќе испаднат во новоформираната рунда од 32 екипи – што за прв пат се воведува на Мундијалот во 2026 година, добиваат по 11 милиони долари.
Репрезентациите кои ќе бидат елиминирани уште во групната фаза сепак ќе добијат 9 милиони долари од наградниот фонд, дополнително на почетните 1,5 милиони долари наменети за подготовки.
ФИФА исто така го зголеми буџетот за Програмата за придобивки на клубовите за дури 70 отсто, распределувајќи 355 милиони долари за компензација на тимовите кои ќе ги ослободат своите фудбалери за првенствата во 2026 и 2030 година.
Оваа програма им исплаќа на клубовите дневница за секој фудбалер кој учествува на турнирот, а оваа дневна стапка за компензација е значително зголемена за да ја рефлектира растечката комерцијална вредност на играчите.
Европските гиганти како Реал Мадрид и Манчестер Сити по обичај земаат најголем дел од оваа компензација, но и клубовите од лигите во развој имаат огромна корист, дури и кога испраќаат само еден свој играч на првенството.
Цените на билетите и нивната достапност предизвикаа жестоки дебати меѓу навивачите низ светот. Моделите на динамично одредување на цените ги кренаа трошоците за влезници до рекордно високо ниво, па дури и на официјалните платформи.
Најевтините билети за групната фаза започнуваа од околу 700 долари, додека влезниците од прва категорија за финалниот натпревар во Њу Џерси надминаа дури 10.000 долари на официјалните канали за продажба.
Цените на хотелите во 16 градови домаќини се зголемија во просек за 90 отсто, при што просечното ноќевање од 227 долари се зголеми на 480 долари.
Сите овие трошоци во комбинација го прават Светското првенство во 2026 година едно од најскапите искуства за фудбалските навивачи.
Правата на јавните сервиси и глобалните спонзорства доминираат во проектираниот прилив на приходи на ФИФА од 10,9 милијарди долари, при што организацијата очекува дури 4,2 милијарди долари исклучиво од договорите за медиумски права.
Глобалните спонзорства ќе придонесат со дополнителни 2,8 милијарди долари во фондот на приходи.
Продажбата на билети и угостителските услуги на самите стадиони го генерираат преостанатиот голем дел од приходите, а ВИП-пакетите за корпоративни клиенти достигнаа досега незапаметени цени за оние премиум натпревари.
Каналите како „Фокс“ и „Телемундо“ ги обезбедија своите права на англиски и шпански јазик за подрачјето на САД. Овие договори ги обврзуваат медиумските куќи да продуцираат илјадници часови содржина за потребите на ова проширено првенство.
Новиот формат со дури 104 натпревари на јавните сервиси им носи многу повеќе маркетинг-простор за да циркулираат нивните масивни инвестиции.
- Деталите во заднина на настаните ги извлекуваат на површина сериозните логистички предизвици -
Организаторите ги поделија 16-те градови домаќини во три регионални зони со цел максимално да се намали заморот од патувања на репрезентациите.
Западната регија ги опфаќа градовите Ванкувер, Сиетл, Сан Франциско и Лос Анџелес; во Централната се наоѓаат Гвадалахара, Мексико Сити, Монтереј, Хјустон, Далас и Канзас Сити; додека Источната регија ги покрива Атланта, Мајами, Торонто, Бостон, Филаделфија и Њујорк.
И покрај ваквото регионално групирање, репрезентациите и понатаму ќе се соочат со прилично долги летови низ огромниот северноамерикански континент.
Безбедносните операции кои опфаќаат три суверени држави налагаат досега незапаметена прекугранична координација, па затоа полициските и безбедносните служби веќе формираа заеднички оперативни тимови за да ја осигурат безбедноста на милионите навивачи кои ќе допатуваат на првенството.
Времето потребно за обработка на визите останува сериозна пречка за навивачите кои патуваат надвор од Северна Америка, но американскиот Стејт департмент вети дека ќе ги забрза апликациите за виза за сопствениците на билети, со цел да се спречат празни седишта на стадионите.
Надградбата на стадионите во голем дел беше фокусирана на поставување подлоги од природна трева како замена за вештачката. Многу стадиони на НФЛ во САД традиционално користат вештачки површини кои не ги исполнуваат стандардите на ФИФА.
Одгледувањето природна трева во затворен простор претставува специфичен агрономски предизвик за стадионите со фиксни покриви.
Мексико ќе стане првата земја во историјата која по третпат ќе биде домаќин на Светското првенство во машка конкуренција. Култниот стадион „Ацтека“ претходно беше местото каде што се одиграа големите финалиња на мундијалите во 1970 и 1986 година.
Канада за првпат ќе биде домаќин на Светското првенство во машка конкуренција, откако претходно успешно го организираше женскиот Мундијал во 2015 година.
Зголемениот формат на Мундијалот ќе послужи како огромен терен за тестирање на новите технологии на јавните сервиси како и алатките наменети за анимирање на фановите.
Искуствата со виртуелна реалност и напредната анализа на податоци ќе доминираат во медиумското известување.
Судиите ќе користат полуавтоматизирана технологија за офсајд и подобрени системи за видеоасистирање.
Невидената големина и обем на Мундијалот во 2026 година ќе послужи како нов логистички и оперативен репер според кој ќе се вреднуваат сите идни големи спортски манифестации во светот.
Фудбалските федерации низ светот веќе ги приспособуваат своите домашни календари за да ја вметнат продолжената шестнеделна меѓународна пауза.
Финансискиот успех на овој турнир веројатно ќе го зацврсти форматот од 48 репрезентации во наредните децении.
news_share_descriptionsubscription_contact
