ХАГ (АА) – Денес во 13 часот по локално време ќе биде објавена одлуката за привремени мерки што Јужноафриканската Република ги побара во случајот што го поднесе против Израел поради прекршување на Конвенцијата на Обединетите нации за спречување и казнување на злосторството геноцид во нападите врз Газа, се вели во соопштението на Меѓународниот суд на правдата (МСП) во Хаг, Холандија, јавува Анадолу.
• Меѓународниот суд на правдата започна расправа за барањето на Јужноафриканската Република за привремени мерки.
• Израел е обвинет со докази за намера за геноцид во Газа пред Меѓународниот суд на правдата.
• Фотографиите на Анадолу се претставени како доказ во Меѓународниот суд на правдата, каде што Израел е обвинет за геноцид.
• Јужноафриканската Република , обвинувајќи го Израел за геноцид во Газа, ги поткрепува своите аргументи со конкретни докази.
• Случајот за воени злосторства и геноцид го означува 100-дневното уништување на Израел во Газа.
• Случајот за геноцид во Меѓународниот суд на правдата предизвикува паника во Израел.
Доколку привремените мерки побарани од Јужноафриканската Република за да се спречи „натамошна, сериозна и непоправлива штета на правата на палестинскиот народ според Конвенцијата за геноцид“ бидат прифатени од Судот, оваа одлука би била обврзувачка за Израел, додека процесот поврзан со суштината на случајот се очекува да трае неколку години.
- Што ќе се случи денес?
МСП јавно ќе ја објави својата одлука во врска со барањето на Јужноафриканската Република за привремени мерки на отворена седница.
За време на читањето на одлуката, во судницата ќе бидат присутни 17 судии, од кои 15 постојани судии на Судот и ад хок судии назначени од Израел и Јужноафриканската Република за овој случај.
Одлуката прво на англиски ќе ја прочита претседателката на судот, судијката Џоан Е. Доногју, а седницата ќе заврши со читање на француското резиме на одлуката од страна на секретарот на судот Филип Готје.
- Што значи одлуката за привремени мерки?
Одлуката што треба да ја објави МСП не се однесува на тоа дали Израел дејствувал во спротивност со Конвенцијата за геноцид; туку има цел да ја спречи потенцијалната штета што произлегува од ризикот од геноцид додека не се донесе конечна одлука во случајот. Тоа означува привремени мерки до кои страните мора да се придржуваат.
Иако Судот утврди дека „разумните“ оправдувања на Јужноафриканската Република се доволни во неговото испитување на барањата за привремени мерки, тој ќе спроведе испитување во текот на суштинската фаза на случајот за да утврди дали се случил геноцид во Газа.
Со оглед на тенденцијата на Судот да ги смета за разумни барањата на Јужноафриканската Република , поверојатно е дека Судот ќе донесе одлука во корист на мерките за да се обезбеди дека Израел го почитува меѓународното право во своите воени операции во Газа и ги презема неопходните активности за да се осигури дека хуманитарната помош ќе стигне до луѓето, вклучително пристап до храна, вода, гориво, медицински и хигиенски материјали, засолниште и облека за раселените.
- Дали одлуката за привремени мерки е обврзувачка?
Според член 59 од Статутот на МСП, одлуките на Судот се обврзувачки за инволвираните страни, но немаат обврзувачка сила за трети земји.
Судот им ги соопштува своите одлуки на релевантните органи на ОН и доколку Израел не ја почитува одлуката на Судот за потенцијални привремени мерки, Јужноафриканската Република може да го поднесе предметот до Советот за безбедност на ОН за да преземе акција за спроведување на одлуката на Судот.
Иако Судот нема своја воена сила или орган за извршување на неговите одлуки, спроведувањето на овие одлуки во голема мера зависи од дискрецијата на Советот за безбедност на ОН поради политичкиот притисок што може да произлезе од одлуката на Судот.
- Каков ќе биде текот на случајот?
Додека барањата за привремени мерки ја сочинуваат почетната фаза на случајот, следниот чекор вклучува преминување во фазата на „прелиминарни приговори“, каде што Судот ги испитува својата надлежност и критериумите за прифатливост. Доколку се исполнат овие услови, случајот преминува во фазата „заслуги“ на судењето.
Одлуките на Судот се конечни и не се предмет на жалба.
Иако Судот донесува одлуки побрзо во последниве години, обично се потребни повеќе од 10 години за да заврши случаи како оние што вклучуваат геноцид. На пример, кога Република Босна и Херцеговина поднесе случај за геноцид против Сојузна Република Југославија на 20 март 1993 година, Судот ги отфрли барањата за привремени мерки на 11 јули 1996 година.
По сослушувањата за основаноста одржани помеѓу 27 февруари и 9 мај 2006 година, Судот ја донесе својата конечна одлука на 26 февруари 2007 година, во која се наведува дека во Сребреница се случил геноцид. Слични временски рокови беа забележани во случај кога Хрватска поднесе случај за геноцид против Сојузна Република Југославија на 2 јули 1999 година, при што Судот ја донесе својата конечна одлука на 3 февруари 2015 година по завршувањето на сослушувањата на сведоци и експерти во период помеѓу 3 март и 1 април 2014 година.
- Какви привремени мерки ги побара Јужноафриканската Република ?
Јужноафриканската Република бара Судот да примени привремени мерки за да го принуди Израел „да се воздржи од геноцид, да спречи геноцид и да ги казни сторителите на геноцидот“.
Овие привремени мерки имаат цел да спречат дополнително влошување на состојбата во текот на тековниот правен процес.
Јужноафриканската Република конкретно бара од Судот да побара од Израел:
1. Веднаш да прекине со воените операции во Газа.
2. Воздржување од преземање какви било чекори за унапредување на каква било воена операција во Газа од која било група под нејзина контрола.
3. Преземање на сите разумни мерки за спречување геноцид врз Палестинците.
4. Воздржување од какви било дејства според член 2 од Конвенцијата за геноцид.
5. Обезбедување пристап до хуманитарна помош, вклучително храна, вода, гориво, медицински и хигиенски материјали, засолниште и облека за оние што се враќаат во своите домови.
6. Преземање неопходни чекори за казнување на инволвираните во геноцид.
7. Да се чуваат доказите за геноцид и да не се попречуваат меѓународните претставници и останатите надлежни лица што доаѓаат во Газа за таа цел.
8. Редовни известувања до Судот за спроведувањето на мерките.
9. Воздржување од дејства што би го компликувале или го одолговлекуваат случајот.
