АНКАРА (АА) - МУХАМЕТ ТАРХАН -
Во Шведска, која го третира палењето на Куранот како „слобода на говорот“, меѓу оние кои имаат корист од толкувањето на ова право е насилното Скандинавско движење на отпорот (НРМ), најголемото неонацистичко движење во земјата, пишува Агенција Анадолија (АА).
Во Шведска, палењето на Куранот од страна на данскиот екстремен десничар Расмус Палудан беше третирано како „слобода на изразување“, а во оваа земја неонацистите дејствуваат комотно уште од крајот на Втората светска војна.
Според достапните извори и информации во шведските медиуми, движењето кое во 1997 година во Шведска го основаа неонацистичките националисти како Шведско движење на отпорот (СМР), по основањето на финските ограноци во 2008 година и норвешките ограноци во 2011 година, стана движење, што го опфаќа Скандинавскиот Регион.
Групата, која е отворено расистичка, антимигрантска, антисемитска и симпатизер на нацистичкиот водач Адолф Хитлер, цели не само на Евреите, туку и на луѓето и групите што ги сметаат за идеолошки спротивставени, вклучително и муслиманите.
Клас Лунд, основачот и првиот водач на СМР, беше осуден во 1986 година за убиство на активистот против Апартхејдот, Рони Ландин, кој реагираше да го спречи неонацистичкиот напад врз тројца мигранти.
Некои членови на американскиот Конгрес минатата година побараа оваа организација да се додаде на листата на странски терористички организации на американскиот Стејт департмент.
- Организацијата се прошири од Шведска во Скандинавскиот Регион -
Наоѓајќи поддржувачи од другите скандинавски земји, движењето отвори ограноци во Финска во 2008 година и во Норвешка во 2011 година.
Пер Оберг, еден од клучните членови на организацијата во Шведска, влезе во политиката во 2014 година, кога беше избран за неврзан кандидат на партијата Шведски демократи (СД) на локалните избори во Лудвика.
Функцијата шеф на организацијата во 2015 година ја презеде Сајмон Линдберг, кој има искуство во Националсоцијалистичкиот фронт (НСФ) и Народниот фронт.
Организацијата, која во 2016 година почна да се нарекува себеси „Движење на нордискиот отпор“, се етаблира како најактивната екстремно десничарска група во Шведска, заземајќи доминантна позиција во радикалната националистичка средина.
Нордиското движење на отпор учествуваше на општите избори во 2018 и 2022 година, но не успеа да освои ниту едно место.
- Сака да ја уништи демократијата -
Целта на пронеонацистичката група, која себеси се гледа како „револуционерна авангарда“, е да ги собори скандинавските демократии и да ги замени со единствена и тоталитарна националсоцијалистичка држава под политичка контрола и идеолошко водство на НРМ.
Сметајќи се самите за „неонационалсоцијалисти“, НРМ го гледа данскиот нацистички идеолог Пол Риис-Кнудсен како главен извор на инспирација, како и Адолф Хитлер.
Додека биолошкиот расизам ја одразува јасната основа на нејзината политика, антисемитизмот е централен дел од нејзината идеологија.
Од друга страна, групата има за цел да го депортира мнозинството на оние кои не се етнички од северноевропска или тесно поврзана етничка група од скандинавските земји и презема активности во оваа насока.
- Дејствување -
Според шведските власти, организацијата извршува напади со импровизирани експлозивни направи во градот Гетеборг од ноември 2016 година. Припадникот на НРМ, Виктор Мелин, е уапсен додека фрлал бомби, од кои едната не експлодирала, кон кафуле и две засолништа за бегалци.
На 5 јануари 2017 година, припадници на НРМ активираа рачно изработени бомби пред прифатилиште за бегалци, при што беше повреден службеник за миграција. Дваесет дена подоцна, на 25 јануари, шведските власти открија импровизирана експлозивна направа пред друга населба за бегалци. Беше откриено дека инцидентот е поврзан со нападот во ноември 2016 година.
Во јули 2017 година, членовите на НРМ, Виктор Мелин, Џими Џонасон и Антон Тулин беа осудени на затворски казни.
Еврејско здружение во градот Умеа, Шведска, во април 2017 година беше „цел на свастиката“, а здружението престана со работа поради заканите.
Неонацистичкото нордиско движење на отпорот ги имаше за цел Евреите во Шведска, Данска, Норвешка и Исланд со антисемитски кампањи за време на Јом Кипур, најсветиот ден во хебрејскиот календар, во септември 2020 година.
Нападите на членовите на НРМ одразуваат подлабока, системска посветеност и ширење на екстремистичка, насилна идеологија на групата. Членовите тренираат боречки вештини и се обучени како да реагираат кога ќе се случи насилство на улиците.
- Членови познати по своите насилни акти -
Многумина од членовите, основачите и првите членови на неонацистичката организација потекнуваат од згаснатиот Белоариевски отпор (ВАМ) и неговиот огранок, Националната младина (НУ). Во раните 1990-ти, ВАМ, мрежата на шведски неонацисти, беше позната по организирање напади врз мигранти и хомосексуалци и финансирање на своето насилство преку грабежи на банки.
Познати по нивните активности во Шведска во 2017 година, неколку члена на организацијата беа осудени за серија бомбашки напади во Гетеборг во текот на зимата 2016/2017 година.
Водачите и членовите на НРМ, исто така, извршија неколку напади насочени кон муслиманите со пиштоли, ножеви, спреј и солзавец. Некои од овие напади беа извршени од Сајмон Линдберг и други водачи на организацијата, кои претходно беа осудени за закана, помагање и поттикнување напади.
Групата во 1990-тите се подели на неколку „бели моќни групи“, вклучувајќи ја и Националната младина, која подоцна ќе служи како движење на младите на Нордиското движење на отпор.
Шведската антирасистичка организација на ЕКСПО 2016 утврди дека 26 отсто од 159 најактивни членови на организацијата во Шведска се осудени или процесуирани поради насилство или оружје.
- Забрането во Финска, но слободно во Шведска -
Неонацистичкото движење, кое е активно во Финска од 2008 година, беше забрането во оваа земја во 2020 година.
Финскиот Врховен суд во септември 2020 година пресуди дека на Нордиското движење на отпорот му било наредено да се затвори со цел да се заштити општата благосостојба на општеството.
Неонацистичкото движење го бранеше своето постоење и дејствување со принципите на „слобода на изразување“. Судот утврди дека организацијата континуирано го крши законот и постапува спротивно на прифатените морални правила како што се човековите права и еднаквост.
Од друга страна, во Шведска не постои забрана за ова движење.
- Извештај на Шведска: Муслиманите се најголема цел на злосторства од омраза -
Според извештајот објавен од Националниот совет за спречување на криминалот (Бра), поврзан со шведското Министерство за правда, мотивот за 55 отсто од злосторствата од омраза во земјата во текот на 2021 година бил расизмот, додека според изворот, 17 отсто биле „религиозните верувања“.
Од сите злосторства од омраза насочени кон религиозните групи, 51 отсто биле исламофобични, 27 отсто антисемитисти, 11 отсто антихристијански и 11 отсто против други групи.
Антисемитските дела од омраза најчесто се вршат на социјалните мрежи и јавно достапни извори, додека исламофобичните најчесто се вознемирување.
Додека 38 отсто од делата од омраза против муслиманите биле насочени кон жени, во 22 отсто цел биле мажи. Триесет и еден отсто од овие дела биле насочени кон групи, а не кон поединци.
- Антисемитизмот се „нормализира“ бидејќи екстремната десница ја зголемува својата моќ -
На изборите во септември 2022 година во Шведска, екстремно десничарските Шведски демократи (СД) ја зголемија стапката на гласови на 20,5 отсто.
СД, која беше основана во 1998 година, стана најголемиот блок на десничарски партии со огромно мнозинство во Парламентот, откако повеќе од еден од пет Швеѓани гласаа за СД.
Ова покажува дека екстремно десничарската идеологија повторно е во пораст во земјата, додека слични антисемитски случаи се во пораст.
„Антисемитизмот непријатно се нормализира“, покажува истражувањето спроведено од Агенцијата за основни права на Европската Унија (ЕУ) на повеќе од 16.000 луѓе од 12 земји членки на ЕУ.
Околу 40 отсто од шведските испитаници изјавиле дека доживеале антисемитско вознемирување во петте години пред истражувањето, додека речиси една третина (30 отсто) од испитаниците рекле дека доживеале антисемитско вознемирување за 12 месеци.
Официјални претставници на еврејските организации во Шведска, исто така, изразуваат загриженост за антисемитизмот кој се „нормализира“ како што екстремната десница добива сила во земјата.
Во соопштението по посетата на Меѓународниот независен експертски механизам на Обединетите нации (ОН) на Шведска во ноември 2022 година, Шведска треба „да ги засили напорите за борба против системскиот расизам“ и „да се фокусира на стратегии за враќање на довербата меѓу полицијата и малцинските групи“.
