Anadolu Ajansı © 2026
Претстојниот самит на НАТО во Анкара ќе му докаже на американскиот претседател Доналд Трамп дека европските сојузници ја зајакнуваат својата улога во Алијансата, изјави германскиот заменик-министер за одбрана, Нилс Шмид.
„Трамп може да биде сигурен дека префрлањето на товарот [на одговорноста] не е само празна фраза, туку реалност што се случува на дело, не само во Германија, туку и во другите европски земји членки“, изјави Шмид во ексклузивното интервју за Анадолу.
„Очекуваме самитот во Анкара да испрати јасен сигнал за единство, да ја зајакне трансатлантската врска и да стави јасно до знаење дека НАТО останува централна институција за колективна одбрана од двете страни на Атлантикот“, додаде тој.
На самитот, што ќе се одржи на 7 и 8 јули во главниот град на Турција, ќе присуствуваат лидерите на сите земји членки на НАТО, заедно со високи воени команданти и министри за одбрана и надворешни работи. Одлуката на Трамп да присуствува, по неколкумесечните затегнати односи со европските сојузници, му дава дополнителна тежина на овој собир.
Одговарајќи на острите критики на Трамп дека европските сојузници не придонесуваат доволно за НАТО, Шмид истакна дека членките веќе почнале значително да ги зголемуваат буџетите за одбрана и работат на исполнување на целите утврдени на самитот на НАТО во Хаг во 2025 година, каде што лидерите се согласија прагот за основните одбранбени издвојувања да се зголеми на најмалку 3,5 отсто од БДП, наместо досегашните 2 отсто.
„Би сакал да напоменам дека сите европски сојузници сега го надминуваат прагот од 2 отсто, а сè повеќе од нив се на добар пат да ги зголемат воените издвојувања до 3,5 отсто од БДП“, рече Шмид. „Германија, како втора најголема економија во НАТО по САД, е подготвена да ја исполни оваа цел до 2029 година, многу пред рокот утврден за 2035 година.“
„Иако ситуацијата во европските земји членки е различна, можам да потврдам дека Германија, како втора економија во НАТО по САД, ќе ја исполни оваа цел до 2029 година – многу пред првично предвидениот рок во 2035 година“, рече тој.
На самитот во Анкара, сојузниците ќе разговараат за напредокот во реализацијата на зацртаните буџетски цели и ќе бараат одговори на клучни стратегиски прашања. Меѓу приоритетите се иднината на безбедносните гаранции од САД, можните промени во бројноста на американските трупи на европскиот континент, како и тоа дали Вашингтон ќе ги задржи клучните капацитети неопходни за европската одбрана.
Овие дискусии се одвиваат само по неколку недели откако американскиот министер за одбрана, Пит Хегсет, најави дека Пентагон започнува со спроведување на „Преглед на НАТО 3.0“. Овој план, според Хегсет, треба да го забрза „брзиот и неповратен“ процес на поголема европска самодоверба, со цел да се ослободат американските сили за ангажман во други глобални приоритети.
Шмид оцени дека најавата на администрацијата на Трамп за намалување на бројот на војници во Европа не е изненадување, бидејќи и претходните американски администрации сигнализирале таква промена во стратегискиот фокус кон Индо-пацифичкиот Регион.
Тој нагласи дека европските сојузници се подготвени да ги пополнат евентуалните празнини, но истакна дека секое повлекување мора да биде внимателно координирано.
„Важно е ова да го правиме координирано меѓу сојузниците, односно да постои патоказ за нас во Европа, доколку и кога ќе бидат повлечени клучните американски воени елементи“, порача Шмид.
Шмид истакна дека Германија, во соработка со европските сојузници во НАТО и партнерите од ЕУ, активно се приспособува на новите безбедносни предизвици. Овој процес опфаќа зајакнување на воените капацитети на Европа, продлабочување на соработката во одбранбената индустрија и забрзан развој на системи за напредно вооружување.
„Потребно е НАТО да стане поевропски за да ја задржи силната трансатлантска врска“, рече тој, додавајќи дека новите одбранбени иницијативи на ЕУ треба да ги дополнуваат, а не да ги дуплираат структурите на НАТО.
Тој особено ја нагласи важноста на соработката со НАТО-партнерите кои не се членки на ЕУ, како Велика Британија, Норвешка и Турција.
Нагласи дека ваквите напори треба да останат инклузивни, овозможувајќи соработка со партнерите на НАТО кои не се членки на ЕУ.
„За нас е важно да имаме места за соработка со партнерите на НАТО кои не се членки на ЕУ. И уверен сум дека земјите партнери како Велика Британија, Норвешка, но и Турција, можат да бидат многу корисни во тоа“, рече тој.
„Со оглед на тоа дека работиме под временски притисок, имајќи предвид дека НАТО се подготвува за 2029 година како клучен датум, за нас соработката со оние земји членки на Алијансата што не се дел од ЕУ е составен дел од оваа равенка“, изјави тој.
Европските политичари честопати ја посочуваат 2029 година како клучен датум за планирање, бидејќи воените процени на НАТО сугерираат дека Русија би можела, до крајот на деценијата, да претставува подиректна закана - и потенцијално дури и да нападне земја членка на НАТО во источна Европа.
Шмид истакна дека самитот на НАТО е одлична можност за разговор за овие прашања, додавајќи дека собирот дополнително ќе ја нагласи растечката улога на Турција во Алијансата, како и нејзиниот придонес за европската безбедност и одбрана. Тој посочи дека руската војна против Украина, како и конфликтите на Блискиот Исток, одново ја потврдиле важноста на Турција за европските сојузници.
„Турција има значајна улога во НАТО и за европската безбедност, што беше повеќекратно докажано во изминатите неколку години“, рече Шмид.
„Безбедноста во Црното Море и стабилноста на јужното крило на НАТО можат да бидат обезбедени само со помош на Турција и нејзините вооружени сили. Турција отсекогаш била и ќе остане суштински елемент на одбранбениот систем на Алијансата.“
Тој додаде дека тоа е очигледно и во контекст на настаните на Блискиот Исток, поради што самитот во Анкара е вистинска потврда за клучната улога на Турција во рамките на НАТО во овој момент.
Шмид најави дека Германија активно истражува можности за поблиска соработка со Турција во секторот на одбранбената индустрија, во рамките на напорите европските сојузници да преземат поголема одговорност за безбедноста на континентот.
Форумот за одбранбена индустрија, што ќе се одржи на маргините на самитот во Анкара, ќе биде клучна можност за директни разговори меѓу европските, германските и турските одбранбени компании.
„Сведоци сме на значителниот раст на турската одбранбена индустрија во изминатите години, особено во областа на технологијата за беспилотни летала и прецизните удари со голем дострел. Затоа, сега разгледуваме различни можности за соработка“, изјави Шмид.
Тој ја посочи соработката во развојот на ракети со долг дострел како еден од приоритетите за пополнување на безбедносните празнини во европската одбрана.
„Разгледуваме различни опции за ракетните системи со долг дострел. Како што истакна министерот Борис Писториус, секако дека ги земаме предвид и идеите што доаѓаат од Турција“, додаде Шмид.
„Наш основен принцип е што побрзо да ги пополниме одбранбените дефицити. На располагање се различни технолошки решенија за исполнување на зацртаните цели“, изјави тој, алудирајќи на алтернативните проекти за кои дебатираат европските сојузници со цел да се надомести повлекувањето на американските сили.
„Ги проширивме видиците кога станува збор за потенцијалните партнери за соработка. Во тој контекст, секако, како што претходно истакна министерот Писториус, ги разгледуваме и турските производи“, додаде Шмид, потврдувајќи ги медиумските написи за германскиот интерес за ракетните системи „Јилдиримихан“ и „Тајфун“, кои во моментов се во фаза на развој.
news_share_descriptionsubscription_contact
