Преговорите со Израел не се во ќор-сокак, но се одвиваат со „големи тешкотии“ поради израелското инсистирање за останување на сириска територија, изјави сирискиот претседател Ахмeд ал-Шара, нагласувајќи дека Сирија е „сериозна“ за постигнување безбедносен договор кој ќе ја зачува регионалната стабилност, јавува Анадолу.
Во интервју за Анадолу, Ал-Шара додаде дека Израел „постапува со голема бруталност“ и окупира области во близина на Голанската Висорамнина, додека Дамаск „избра дипломатски пат“ за да избегне ескалација.
За односите со Турција, тој рече дека партнерството меѓу двете земји „ќе ја обликува иднината на регионалната и глобалната безбедност“.
„Турција стоеше зад угнетениот сириски народ 14 години“, додаде сирискиот претседател, потврдувајќи дека двете земји споделуваат „длабоки историски и географски врски“.
Извадоци од неговото интервју за Анадолу на Дипломатскиот форум во Анталија:
П: Ова е Ваше второ учество на Дипломатскиот форум во Анталија. Што можете да кажете за моменталната насока на односите меѓу Сирија и Турција? Дали би можеле подетално да ги објасните клучните проекти како што се индустриските зони во Идлиб, можностите за вработување и преселувањето на раселените лица?
О: Сирија и Турција споделуваат длабоки историски и географски врски. За време на ерата на претходниот режим, Сирија беше изолирана од регионалната и меѓународната заедница. Ослободувањето на Сирија создаде нова можност за обнова на тие односи, особено со Турција, која стоеше зад сириската револуција 14 години и го поддржуваше угнетениот народ во текот на целиот период.
Сирија се трансформираше од земја во криза во земја со разновидни можности. Се обидовме да ги истакнеме овие можности за време на нашите повторени посети на Турција и други земји. Постојат значителни можности за регионална интеграција меѓу Сирија и Турција, бидејќи Сирија служи како мост меѓу Истокот и Западот. Моментално се работи на воспоставување сириско-турска слободна зона во регионот на Идлиб, каде што одредени индустрии можат заеднички да се развиваат. Зоната се наоѓа покрај клучните патишта што ги поврзуваат Идлиб, Латакија, Алепо и Дамаск.
Работиме и на проширување на аеродромите, инвестирање и поврзување на пристаништата и обнова на инфраструктурата. Турските компании веќе се активни на терен во реконструкцијата на Сирија.
П: Актуелната војна меѓу Соединетите Американски Држави (САД) и Израел од една страна и Иран од друга страна предизвика глобална енергетска криза. Светот сега бара алтернативни рути за снабдување и регионална поврзаност. Кои се можностите и предизвиците со кои се соочува Сирија во оваа област?
О: Сирија укажуваше на важноста на нејзината стратегиска локација уште откако пристигнавме во Дамаск минатата година, но светот навистина ја почувствува таа потреба по избувнувањето на војната во која беше вклучен Иран и нарушувањето на глобалното снабдување со енергија. Сирија претставува безбеден коридор и алтернативна рута за снабдување со енергија и синџирите на снабдување — особено поврзаноста што се развива меѓу Арапскиот Залив и Турција, која поминува низ Сирија и Јордан истовремено. Пристапот на Сирија до Средоземното Море ја прави одлична и безбедна врска меѓу источните и западните синџири на снабдување.
Ова веќе почна да се обликува. Според заедничкиот договор меѓу Сирија и Ирак, ирачката нафта почна да се извезува преку сириските пристаништа. Стабилните односи меѓу Турција, Сирија, Јордан и земјите од Персискиот Залив се голем адут овде. Главниот предизвик останува одржувањето на регионот стабилен и неутрален во услови на околните конфликти.
П: Дали проектот „Четири мориња“ е дел од оваа рамка?
О: Да, тој е дел од овој поширок синџир на регионална интеграција и повторно поврзување на трговските патишта. Она што светот моментално најитно го бара е безбедноста на синџирите на снабдување и енергијата. Оваа интеграција — поврзувајќи ги Азербејџан и Каспиското Море, Сирија и Турција на Средоземното Море и пристапот до Персискиот Залив и до Црвеното Море и до Арапскиот Залив — точно одговара на таа потреба.
П: До која фаза стигнаа контактите фокусирани на безбедност со Израел, во кои САД се вклучени како посредник? Колкава е веројатноста за консензус? И каков е Вашиот одговор на неодамнешната изјава на израелскиот премиер Нетанјаху со која го поврза присуството на Израел во Либан со неговите обиди да допре до Друзите во Сирија?
О: По 14 години разорна војна против претходниот режим, политиката на Сирија е фокусирана на развој и обнова — а тоа бара стабилност. Израел ѝ одговори на Сирија со голема бруталност, гаѓајќи бројни сириски локации, прекршувајќи го сирискиот суверенитет и окупирајќи делови од територијата во непосредна близина на веќе окупираната Голанска Висорамнина. Ние го избравме дипломатскиот пат и работиме да ја убедиме меѓународната заедница да помогне во спречување на понатамошна ескалација, особено по огромната исцрпеност што сирискиот народ ја претрпе во изминатите 14 години.
Сериозни сме за постигнување безбедносен договор што ја зачувува регионалната стабилност. Сирија премина од состојба на криза, и меѓународната заедница почнува да ја гледа како извор на регионална и глобална стабилност, бидејќи светот искуси како изгледаше Сирија во криза, а исто така виде, дури и во овој краток период, што може да постигне.
Преговорите не стигнаа до ќор-сокак, но напредуваат со големи тешкотии поради инсистирањето на Израел да го задржи присуството на сириската територија.
Што се однесува до војната што се води против Либан, постојат многу други достапни решенија кои не вклучуваат директно целење на згради и инфраструктура. Либан не може да издржи конфликт од вакви размери.
Поврзувањето на овие случувања со јужна Сирија претставува голема закана за регионалната безбедност, а не само за Сирија.
П: Каде се наоѓа Сирија во моментов во нејзиниот процес на национална интеграција? Дали претстои уште долг пат?
О: Со оглед на тоа каде стоеше Сирија пред да пристигнеме во Дамаск минатата година и каде стои денес, верувам дека постигнавме многу во текот на изминатата година. Револуционерните сили, кои беа фрагментирани и поделени, се обединети. Интеграцијата на силите на СДФ е во тек и се одвива добро. Всушност, денес беше испразнета последната странска воена база во североисточна Сирија, а спојувањето на силите на СДФ и на сириската држава се комплетира. Она што е постигнато досега е значаен успех и во голема мера придонесе за стабилизирање на ситуацијата во Сирија.
П: Со оглед на неодамнешната посета на украинскиот претседател Владимир Зеленски на Сирија, во кои области може да се развива соработката меѓу Сирија и Украина?
О: Пред сè, постои историско партнерство меѓу Сирија и Украина, првенствено во храната и енергијата. Украина има огромна експертиза во земјоделското производство, земјоделските фармацевтски производи и сродните полиња. Сирија, во својата основа, е земјоделска земја на која ѝ се потребни многу вештини и развој во тој сектор. Клучното партнерство што се истражува е воспоставување на центар во Сирија за повторен извоз на основни прехранбени производи преку сириските пристаништа.
П: Дали имате завршна порака до светот преку Анадолу и вашето учество на Дипломатскиот форум во Анталија?
О: Турција, преку иницијативи како овој форум, придонесува за глобалната и регионалната стабилност. Регионалната и меѓународната улога на Турција порасна енормно, а сириско-турското партнерство е нешто врз кое целиот регион и светот можат да градат за идна безбедност и просперитет.
Мојата порака до светот е следнава: Сирија се трансформираше од состојба на криза во голема историска можност — можност за стабилност, градење и обнова.
