Полска и Германија во конфликт околу фондот на ЕУ за воена помош за Украина вреден 7,6 милијарди долари

Полска и Германија зазедоа спротивни ставови во спорот за распределба на 6,6 милијарди евра од Европскиот мировен фонд, со што се разоткрија длабоките поделби внатре во Европската Унија (ЕУ) околу воената помош за Украина и обештетувањето на земјите кои му испорачаа оружје на Киев, пренесува Анадолу.

Според полскиот радиодифузер РМФ ФМ, ова прашање се актуализираше за време на неформалните разговори меѓу министрите за одбрана на ЕУ во Никозија оваа недела, откако се зголемија очекувањата дека средствата кои повеќе од две години беа блокирани од Унгарија би можеле да бидат ослободени по политичките промени во Будимпешта.

Спорот го актуализираше прашањето за порамномерно распределување на обврските меѓу земјите членки на Унијата.

Полска тврди дека парите прво треба да се искористат за рефундирање на земјите членки кои испорачаа оружје во Украина на почетокот на војната, вклучувајќи ја и Варшава, која вели дека треба да ѝ компензираат околу 2 милијарди злоти (542 милиони долари) според првичните правила на фондот.

Заменик-министерот за одбрана, Цезари Томчик, упати критики до Брисел „за менување на правилата во тек на играта“ и нагласи дека земјите кои испорачаа опрема кога Украина беше најранлива треба да добијат компензација.

Германија, пак, се залага расположливите средства првенствено да се насочат кон идните воени потреби на Украина, наместо со нив да им се надоместуваат минатите трошоци на националните влади.

Се известува дека нордиските земји го поддржуваат ставот на Германија.

Во центарот на спорот е компромисниот предлог поднесен од шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас.

Според планот, земјите членки би добиле само делумно рефундирање за минатите испораки на оружје, додека значителен дел од тие 6,6 милијарди евра би бил пренасочен кон заеднички набавки на оружје за Украина и финансирање на Мисијата за воена помош на ЕУ.

Европскиот мировен фонд, основан во 2021 година и финансиран директно од земјите членки на ЕУ надвор од буџетот на Унијата, првично беше дизајниран за финансирање воени операции и помош на партнерските земји.

Од почетокот на војната во Украина во 2022 година, тој стана еден од главните инструменти на ЕУ за поддршка на Киев и за компензација на владите за воената опрема испорачана на украинските сили

Полска беше меѓу првите земји кои обезбедија големи количини тенкови од советската ера, оклопни возила и муниција за Украина, аргументирајќи дека земјите од првата линија презеле значителни финансиски и безбедносни ризици во раните фази на конфликтот.

Се очекува дека ова прашање дополнително ќе биде разгледувано од страна на дипломатите на ЕУ и претставниците на одбраната во наредните недели.