Метеоролошкиот феномен познат како „Омега блок“ ја задржа топлината над Европа, предизвикувајќи абнормален топлотен бран, со температури до рекордни нивоа во неколку земји, вели проф. д-р Микдат Кадиоглу, експерт за клима и метеорологија на Техничкиот универзитет во Истанбул, јавува Анадолу.
Повеќе европски земји, меѓу кои и Франција, Обединетото Кралство, Белгија, Холандија, Шпанија и Италија, во изминатите денови се соочуваат со рекордно високи температури.
Во Италија, топлотниот бран што пристигна од Африка предизвика активирање на црвен аларм во осум градови, додека во Шпанија екстремно високите температури го отежнаа секојдневниот живот, особено во Гранада.
Францускиот метеоролошки завод „Метео-Франс“ денес предупреди дека температурите би можеле да достигнат рекордни нивоа во периодот меѓу 21 и 23 јуни, при што во 60 области е прогласен портокалов аларм, а екстремните горештини се очекува да продолжат и следната недела.
Во Амстердам, се прогнозира дека температурите во наредните денови ќе достигнат тропски нивоа, а метеоролозите предупредуваат дека во некои области тие би можеле да надминат 30 Целзиусови степени. Кралскиот метеоролошки институт на Белгија исто така прогласи портокалов аларм поради екстремните горештини и силните невремиња.
Според најавите од Британскиот метеоролошки завод, бранот со високи температури ќе се задржи до четврток. Во некои области се прогнозира дека температурите ќе надминат 30 Целзиусови степени, додека во најтоплите региони потенцијално температурите би можеле да достигнат и до 38 степени.
Во изјава за Анадолу, Кадиоглу објасни дека огромен појас на висок воздушен притисок во облик на грчката буква Омега се позиционирал над Европа, создавајќи го она што метеоролозите го нарекуваат „Омега блок“.
„Овој систем се состои од силен топлински појас во средината, опкружен со системи на низок воздушен притисок од двете страни“, изјави тој.
Тој објасни дека системот целосно го блокирал вообичаеното движење на воздушните маси од запад кон исток, додека земјите на источната страна од овој систем, вклучително и Турција, остануваат под влијание на посвежи и повлажни временски услови.
Кадиоглу нагласи дека сегашниот топлотен бран не е вообичаена летна појава.
„Постои јасна разлика меѓу обичните летни горештини и топлотниот бран засилен со атмосферско блокирање“, изјави тој.
„При појава на 'Омега блок', огромен појас на висок воздушен притисок останува заглавен над Европа. Воздухот се спушта под појасот, небото останува ведро, а сонцето непрекинато ја загрева површината. Бидејќи метеоролошките системи не можат да се движат напред, топлината со денови се акумулира на истото подрачје.“
Тој нагласи дека невообичаената природа на оваа појава лежи како во времето на нејзиното појавување, така и во нејзиниот географски опсег.
„Тоа што толку интензивна топлина пристигнува вака рано во јуни и се протега толку далеку на север, дури до Скандинавија и Норвешка, значи дека температурите се значително над сезонските норми. Ова не е нормален летен ден, туку абнормален топлотен бран засилен со атмосферска блокада“, изјави тој.
Кадиоглу рече дека топлотните бранови се природна појава во лето, но нагласи дека оваа конкретна појава е дополнително засилена поради долготрајната атмосферска блокада.
„Ваквите топлотни бранови станаа почести и поинтензивни во последните години“, додаде тој.
„Највисокиот ризик е во Западна и Централна Европа, меѓу кои Франција, Шпанија, Германија, земјите од Бенелукс, Обединетото Кралство, како и Скандинавија и Норвешка, каде што топлиот бран се протега кон север“, изјави тој.
Предупреди дека долготрајните високи температури би можеле да ја зголемат сушата, како и ризикот од шумски пожари.
– Турција се наоѓа во зона со посвежи и повлажни временски услови –
Кадиоглу изјави дека Турција во моментов се наоѓа на посвежата и повлажна источна страна на „Омега блокот“ и дека е релативно заштитена од екстремните горештини што ја погодија Европа во периодот меѓу 21 и 26 јуни.
Тој изјави дека северните воздушни струења во некои региони ги спуштиле температурите под сезонските норми, додека во внатрешноста, како и во северните и источните предели, постои ризик од локална појава на грмотевици, град и ненадејни силни ветрови.
Тој исто така предупреди на опасност од појава на поројни поплави и задржување на водата на површините, особено во регионот на Црното Море.
Кадиоглу изјави дека доколку воздушниот бран се претвори во висински циклон и со денови се задржи над Црното Море, честите врнежи во истите подрачја би можеле значително да го зголемат ризикот од поплави.
За разлика од останатиот дел на земјата, крајбрежните егејски и медитерански региони, заедно со југоисточна Турција, се очекува да останат потопли и посуви.
„Со постепеното слабеење на овој воздушен бран, температурите во Турција по 25 и 26 јуни повторно ќе пораснат“, додаде тој.
Кадиоглу изјави дека порастот на температурите и сè пораното појавување на топлотните бранови укажуваат дека моделите на атмосферска блокада стануваат почести и подолготрајни.
„Фактот што топлината достигнува до повисоки географски ширини како што е Скандинавија, каде што ваквите температури се невообичаени, покажува дека просечната температура на атмосферата се зголемува“, изјави тој.
„Еден изолиран настан не ја дефинира климата, но зачестените топлотни бранови кои уриваат рекорди во последните години укажуваат на јасен тренд“, изјави тој.
Кадиоглу изјави дека топлотниот бран во Европа би можел да попушти кон крајот на јуни како што ќе губи на сила атмосферскиот блок, додека за Турција се очекува дополнително затоплување на почетокот на јули и август.
Тој предупреди дека во текот на летото се очекуваат температури над нормалата, периодични топлотни бранови, суша и зголемен ризик од шумски пожари.
„Ваквите атмосферски блокови можат да се повторуваат во текот на целото лето. Секој нов бран на блокирање би можел да ги изложи или Европа или Турција на влијание од екстремни горештини“, изјави тој.
Кадиоглу исто така нагласи дека климатските промени не се директната причина за конкретен топлотен бран, но ја зголемуваат веројатноста, интензитетот и времетраењето на ваквите настани.
Глобалното затоплување ја подигнало основната температура на земјата, што значи дека истиот модел на атмосферско блокирање сега предизвикува повисоки температурни пикови во споредба со пред 10 до 20 години.
