"ته‌نها 400 هه‌زار مه‌سیحی له‌عێراق ماون"

هه‌ولێر - AA

ئه‌لبێرت ده‌ڵێت به‌هۆی هێرشه‌كانی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه‌ به‌شێك له‌ مه‌سیحییه‌كان ناوچه‌كانی خۆیان چۆڵ كردووه‌.

به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كاروباری مه‌سیحییه‌كان له‌ وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان خالید ئه‌لبێرت له‌ لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو باسی زیانه‌كانی مه‌سیحییه‌كان له‌ده‌ستی داعش ده‌كات و ده‌ڵێت "كه‌ داعش هاته‌ مووسڵ و كۆنتڕۆڵی كرد له‌ ساڵی 2014 ئیتر زیاتر له‌ 135 هه‌زار مه‌سیحی له‌ناوچه‌كانی مووسڵ و ده‌شتی نه‌ینه‌وا ئاواره‌بوون بۆ ناوچه‌كانی هه‌رێمی كوردستان به‌تایبه‌ت، پاش ئازادكردنی ئه‌و ناوچانه‌ و ده‌رهێنانییان له‌ده‌ستی داعش به‌شێكی زۆری ئه‌و ئاوارانه‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ناوچه‌كانی خۆیان، به‌شێكی زۆریشیان به‌ره‌و ده‌ره‌وه‌ی عێراق رۆیشتوون كه‌ ئه‌مه‌ بووه‌ته‌ جێی نیگه‌رانی هه‌موو كه‌سه‌ كه‌ ئه‌وانه‌ وڵات به‌جێ ده‌هێڵن".

گوتیشی "ئه‌و ئاوارانه‌ی له‌ هه‌ولێر و سلێمانی و دهۆك بوون به‌زۆرینه‌ گه‌ڕانه‌وه‌، به‌شێكشیكان ماڵه‌كانییان زۆر خراپ بوون نۆژه‌نیان نه‌كردووه‌ته‌وه‌ و نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌".

هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌ هێرشه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و سوپای عێراقیش بۆ ناوچه‌ كێشه‌ له‌سه‌ره‌كان ئه‌و به‌رپرسه‌ی وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی روونی ده‌كاته‌وه‌"له‌ چه‌ند رۆژی رابردووش چه‌ندین خێزانی مه‌سیحی ناوچه‌كانی خۆیان به‌جێ هێشتووه‌ دوای ئه‌وه‌ی حه‌شدی شه‌عبی هێرشی بۆ ئه‌و ناوچانه‌ كردووه‌، به‌شێك له‌و مه‌سیحییانه‌ ده‌ترسن له‌وه‌ی ته‌عه‌داییان لێ بكرێت، هه‌روه‌ها هه‌ندێك كێشه‌ له‌ ناوچه‌ی به‌رتڵله‌ بۆ نموونه‌ له‌گه‌ڵ گرووپێك له‌ براده‌رانی شه‌به‌ك و حه‌شدی شه‌عبیین و ناڕه‌حه‌تییان بۆ مه‌سیحییه‌كان دروستكردووه‌ و فشاریان كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی مه‌سیحییه‌كان ناوچه‌كانی خۆیان به‌جێ بهێڵن و خانووه‌كانییان بفرۆشن، به‌ڵام تا ئێستا كڵێسا رۆڵی باشی بینیوه‌ و چه‌ند شاندێك له‌به‌غداوه‌ هاتوون و فشاریان دروستكردووه‌، چونكه‌ ئه‌و ناوچانه‌ ناوچه‌ی كریستییانه‌كان و به‌پێی مێژوو ئه‌وه‌ سه‌لمێنراوه‌ به‌تایبه‌ت ناوچه‌یه‌كی وه‌كو به‌رتڵله‌".

سه‌باره‌ت به‌ رووداوه‌كانی كه‌ركوكیش ئه‌لبێرت ده‌ڵێـت "له‌ رووداوه‌كانی ئه‌مدواییه‌ش هه‌ندێك خێزان له‌ كه‌ركووكه‌وه‌ ئاواره‌بوون، چونكه‌ به‌شێك له‌ مه‌سیحییه‌كان له‌ گه‌ڕه‌كه‌ كوردنشینه‌كان نیشته‌جێ بوون و ئه‌وانیش به‌هۆی مه‌ترسیی و ئه‌گه‌ری هێرشكردنه‌ سه‌ریان ناوچه‌كانی خۆیان به‌جێ هێشتووه‌".

سه‌باره‌ت به‌ ئه‌نجامی ئه‌و به‌دواداچوونه‌ی ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر بۆ خه‌مڵاندنی زیانه‌كانی شوێنه‌كانی مه‌سیحییه‌كان ئه‌وانه‌ی له‌ده‌ستی داعش بوون و به‌هۆی شه‌ڕه‌وه‌ زه‌ره‌رمه‌ندبوون، خالید ئه‌لبێرت رایده‌گه‌یه‌نێت "هه‌موو كڵێساكان هه‌وڵی خۆی دا و ئاماری خۆمان داوه‌ به‌رێكخراوه‌ مه‌سیحییه‌كان له‌باره‌ی نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی ئه‌و ناوچانه‌وه‌، ئێستا ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ به‌شێك له‌و شوێن و خانووانه‌ی بودجه‌ی كه‌مییان تێچووه‌ چاككراون، ئه‌وه‌ی پاره‌ی زیاتری ده‌وێت هێشتا ماوه‌، چاوه‌ڕوان بووین حكوومه‌تی عێراق به‌هاوكاری ئاژانسه‌كانی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان رۆڵیان هه‌بێت بۆ نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ی ئێمه‌، به‌ڵام ئیدی بارودۆخه‌كه‌ به‌و شێوه‌یه‌ی چوو كه‌ ئێستا هه‌یه‌".

هه‌روه‌ها گوتیشی" له‌دوای هێرشه‌كانی داعش بۆ سه‌ر ناوچه‌كانی مووسڵ چه‌ندین مه‌سیحی شه‌هید بوون، چه‌ندین منداڵ و پیر و ئافره‌ت بوون به‌ قوربانی، نزیكه‌ی 68 مه‌سیحی له‌ژێر ده‌ستی داعش مابوون و نه‌یانهێشتبوو بگه‌نه‌ سنووره‌كانی پێشمه‌رگه‌، به‌شێكیان كوژران و مردن، به‌شێكشیان رزگاریان بووه‌".

سه‌باره‌ت به‌ ژماره‌ی كریستیانه‌كانی عێراقیش به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كاروباری مه‌سیحییه‌كان له‌ وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان خالید ئه‌لبێرت بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو رایگه‌یاند "له‌ ملیۆنێك و 800 هه‌زار كریستیان كه‌ پێش 2003 له‌عێراق هه‌بوون ئێستا ته‌نها 300 هه‌زار مه‌سیحی له‌كوردستان ماوه‌ و له‌ به‌غدا و ناوچه‌كانی دیكه‌ش نزیكه‌ی 100 هه‌زار كه‌س ده‌بن، واته‌ ئێستا مه‌سیحییه‌كان نزیكه‌ی 400 هه‌زار كه‌س ده‌بن و زۆر كه‌مییان كردووه‌ به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ پێش ساڵی 2003، ئێستا له‌دوای هاتنی داعشه‌وه‌ نزیكه‌ی 100 هه‌زار مه‌سیحی كۆچیان بۆ هه‌ریه‌ك له‌ وڵاتانی ئوردن و لوبنان و توركیا كردووه‌ و له‌وێ چاوه‌ڕوانی ره‌زامه‌ندی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان ده‌كه‌ن، له‌گه‌ڵ پیاوانی ئاینیش باسمان كردووه‌ خه‌ڵكێكی زیاتری ئێمه‌ به‌نیازی رۆیشتوون".