هەولێر
ھێمن بابان -
بەشار كیكی دەڵێت" رزگاركردنی شەنگال لە موسڵ سەختترە، سێ هەزار كچ و ژنی ئێزیدیش لەلای داعش و 300 یان لێ ئازادكراوە".
"رزگاركردنی موسڵ لە رێگەی 20 هەزار سەربازەوە دەبێت و سەعاتی سفریش دیاری نەكراوە".
سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ بەشار حەمید كیكی لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو باس لە پلانی رزگاركردنی موسڵ لەدەستی چەكدارانی داعش دەكات و دەڵێت چوار لایەن لەو پلانە بەشدارن، كیكی لەوبارەیەوە دەڵێت "چوار لایەن لە جێبەجێكردنی پلانی رزگاركردنی موسڵ بەشدارن ئەوانیش حكوومەتی ناوەندی، لایەنی نێودەوڵەتی كە ئەمریكا و هاوپەیمانەكانیین، حكوومەتی هەرێمی كوردستان و حكوومەتی خۆجێی موسڵ".
كیكی دەشڵێ پلان بۆ رزگاركردنی موسڵ لە ئارادایە، بەڵام هێشتا كۆتایی نەهاتووە و سەعاتی سفریش دیاری نەكراوە، لەگەڵ ئەوەدا دەڵێ كاتی جێبەجێكردنی ئەو پلانە نزیكە.
گوتیشی "جێبەجێكردنی پلانەكە لەسەر توانای ئەو لایەنانە دەوەستێت كە پلانەكە جێبەجێ دەكەن، دەبێت كاتژمێری سفر پاش تاوتوێكردنی هەموو بوارەكان بێت، چونكە پلانەكە قۆناغی دوای گرتنەوەی موسڵیش لەخۆ دەگرێت لە مانەوە و چۆنێتی رووبەڕوو بونەوەی داعش، دواكەوتنی جێبەجێكردنی پلانەكەش بۆ ئەوەیە كە وردتر تاوتوێی ئەو مەسەلەیە بكرێت، چونكە دەبێت گرتنەوەكە بەردەوامیی هەبێت و متمانە بۆ خەڵكیش دروست بكەین تا بگەڕێنەوە و ئەو متمانەیەش بۆ خەڵك دروست بكەین كە بەشداربن لە ئاوەدانكردنەوەی موسڵ".
گوتیشی "هێشتا هەندێ وردەكاریی پلانەكە ماوە، پاش بڕیاردان لەسەر رەهەندەكانی ئازادكردنی نەینەوا پلانەكە لە تەواوبوون نزیك دەبێتەوە".
سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ لە درێژەی قسەكانیدا هێمای بۆ ئەوە كرد كە هێشتا ناونووسكردنی چەكدار بۆ بەشداریكردن لە هێزی رزگاركردنی موسڵ كە لەسەربازگەیەكی نزیك لە موسڵ مەشق و راهێنانیان بۆ دەكرێت بەردەوامیی هەیە، لەمەڕ ئەو هێزە مرۆییەشی پێویستە بۆ رزگاركردنی موسڵ و ئەو چەكانەشی لەبەر دەستی هێزەكەدایە گوتی "پێویستمان بە زیاتر لە 20 هەزار كەس دەبێت بۆ رزگاركردنی موسڵ، ئێستا نزیكەی دە هەزار كەسمان هەن، پێویستیمان بە مەشق و راهێنان و پاڵپشتی و چەكی باش هەیە، لەگەڵ ئەوەشدا جۆری چەك و جۆری ئەو خەڵكانەی بەشداری دەكەن لە گرتنەوەكە زیاتر لە ژمارە كاریگەرترە، بیرمان نەچێت پێشتر لە موسڵ نزیكەی 40 هەزار سەرباز هەبوون جگە لە پۆلیسی خۆماڵی بەرامبەر بە یەك دوو هەزار داعش خۆیان رانەگرت".
لەبارەی راستیی گرتنی موسڵیشەوە لە دەی حوەزیرانی ئەمساڵ لەلایەن چەكدارانی داعشەوە، بەشار كیكی رایگەیاند " داوامان لە پەرلەمان كردووە لێكۆڵینەوە لە كەوتنی موسڵ بكات، ئەو كات دۆسییەی ئەمنی لە دەستی ئێمە نەبوو، بەڵام ئاماژەكان ئەوەن خودی سەركردایەتی كردەكانی نەینەوا بەرپرسن، من لە شتێك دڵنیام، دیاردەی گەندەڵی لەنێو سەركردایەتی كردەكانی نەینەوا زۆر بوو، مالیكی ش هەرچەندە وەكو پۆست، بەرپرسە لە كەوتنی موسڵ، بەڵام ئەو دوای كەوتن فەرمانی كرد چەند گەورە ئەفسەرێك بدرێنە دادگە و لێكۆڵینەوە بكرێت، من گەشبینم بە ئەنجامی لێكۆڵینەوەكانی لێژنەكە".
"ئەگەر پێشمەرگە بەشداریی رزگاركردنی موسڵ نەكات پلانەكە شكست دەهێنێت"
كیكی دەشڵێت بۆ رزگاركردنی موسڵ پشت بەو كەسانە دەبەستن كە خەڵكی موسڵن یان لەلایەن دانیشتووانی موسڵەوە قبوڵكراون لەوانە هێزی پێشمەرگە، هۆكاری ئەوەش دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی دەیانەوێ لە رزگاركردنەوەی موسڵدا زیان بەكەس نەگات ئەوانە نەبێت كە رووبەڕوویان دەبنەوە.
ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ كە لە 39 ئەندام پێكدێت پاش رووداوەكانی 10ی حوزەیران و گرتنی موسڵ لەلایەن چەكدارانی داعشەوە كۆبوونەوەكانی لەچەند ناوچەیەك ئەنجام داوە، ئێستا ئەنجوومەنەكە لە ناحیەی ئەلقوشی سەر بە قەزای تلكێف كۆبوونەوەكانی ئەنجام دەدات، كیكی گوتیشی ئەوان كاروبارەكانی خۆیان بەڕێوەدەبەن.
بەشار كیكی هێما بۆ ئەوە دەكات دەبێت پلانی رزگاركردنی موسڵ بگاتە لوتكەی ئامادەكاری، دەشڵێت "مەسەلەی رزگاركردنی موسڵ زۆر گرنگە و دەبێت بە پلانی فراوان و گشتگیر بێت، چونكە موسڵ سنووری زۆر فراوانی لەگەڵ سوریا هەیە و هێڵی دابینكردنی كەلوپەلی داعش لە سوریایە، بۆیە پلانەكە زۆر بە وردی لێكۆڵینەوەی لێ دەكرێت".
لەمەڕ ئەو چەكانەشی ئێستا لەبەردەستی ئەو هێزەدان كە لەنزیك موسڵ مەشقیان پێدەكرێت بەشار كیكی دەڵێت "ئەو چەكەی لەبەردەستدان كەمن، بەڵام هەوڵی نێودەوڵەتی هەیە بۆ نموونە لێدانی فڕۆكەكان، حكوومەتی ناوەندی لە رێگەی وەزارەتی بەرگرییەوە ئامادەییان بۆ هاریكاری دەربڕیوە و لەلای ئەوانەوە بڕێكی زۆری چەكی سووكمان پێگەیشتووە كە ئێستا لە هەولێرن و وردە وردە دەگوازرێنەوە بۆ سەربازگەی ئازادكردنی موسڵ، بەڵام هێشتا چەكی قورسمان پێنەگەیشتووە، لەگەڵ دروستكردنی سەركردایەتی ئازادكردنی نەینەوا چەكی قورسیشمان پێ دەگات".
بەشار كیكی كە لە شاری هەولێر ئەم چاوپێكەوتنەمان لەگەڵ سازكرد زۆر بە گەشبینییەوە باسی لە ئازادكردنی موسڵ دەكرد، باسی لە بوونی پەیوەندیی باش لە نێوان حكوومەتی خۆجێی موسڵ و حكوومەتی هەرێم دەكرد كە ئێستا بەشی زۆرینەی سەركردەكانی ئەو حكوومەتە لە هەرێمی كوردستانەوە كارەكانییان تێدەپەڕێنن.
لەبارەی كاتی جێبەجێكردنی پلانەكەشەوە گوتی "سەعاتی سفر بۆ رزگاركردنی موسڵ دیاری نەكراوە، رەنگە لە بەهار بێت، پێمان خراپە لەوە پتر درێژە بكێشێت، هەرچەندە هەموو شت لەسەر ئامادەكارییەكان رادەوەستێت، بەڵام هەر رۆژێك لەمانەوەی داعش لە موسڵ بۆ ئێمە ساڵێكە، چونكە ئەو چەكدارانە رۆژانە كاری زۆر خراپ و تێكدەرانە دەكەن و ژن و منداڵیش دەكەن بە سەرباز و خەڵكێكی زۆر دەكوژن و دەیانگرن، ئەوان رۆژانە دەستدرێژیی زۆر دەكەن لەو شارە".
لەمەڕ بەشداریكردن و نەكردنی هێزی پێشمەرگەش لە جێبەجێكردنی پلانی رزگاركردنی موسڵ و چوونە نێو موسڵەوە سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو گوتی "سەد دەر سەد پێشمەرگە بەشداری رزگاركردنی موسڵ دەبێت، عەبادیش جەختی لەسەر ئەوە كردووە كە رزگاركردنی موسڵ بە هەماهەنگی لەگەڵ پێشمەرگە دەبێت و پێویستە پێشمەرگە بە رێككەوتن لەگەڵ حكوومەتی ناوەند و خۆجێی بەشدار ببێت، چونكە پێشمەرگە هێزێكی رێكخراوە و لە لایەن خەڵكی موسڵەوە قبوڵكراوە و دەتوانێت شوێنی زۆر گرنگ و هەستیار كۆنترۆڵ بكات".
كیكی گوتیشی "پێشمەرگە دەبێت ئەو شوێنانەش كۆنترۆڵ بكات كە لە هەرێمی كوردستانەوە نزیكن، پێشمەرگە دەبێت لە موسڵ بوونی هەبێت و نزیك بێت لێوەی، پێشمەرگە پێشتریش لە پڕۆسەكان بەشداربووە، بەڵام لەسەردەمی مالیكی وەكو پێویست سوود لە تواناكانی وەرنەگیرا، ئەگەر پێشمەرگە بچووبوونایەتە لای چەپی موسڵ و لەوێ جێگیربایەن ئەوا موسڵ نەدەكەوت، بۆیە ئێستاش ئەگەر پێشمەرگە بەشداری رزگاركردنی موسڵ نەكات، ئەوا پلانەكە شكست دەهێنێت".
"داعش زێڕ دەكڕێت و سەرچاوەی زانیاریشمان لە موسڵ هەیە"
سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ بەشار حەمید مەحمود كیكی لەم هەڤپەیڤینەیدا لە گەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو تیشك دەخاتە سەر بارودۆخی ناو موسڵ لەژێر دەسەڵاتی چەكدارانی داعش و دوایین زانیارییەكانی ئەوەیە كە داعش دەست بە كڕینی زێڕ دەكات.
كیكی لەوبارەیەوە دەڵێت" داعش لە موسڵ ترسێكی گەورەی هەیە، لە رێگەی مزگەوتەكانەوە داوا لە گەنجان دەكەن بچنە رێزەكانیانەوە و بەردەوامن لەسەر راكێشانی خەڵك، جگە لەوەش ئێستا داعش دەستیكردووە بە كڕینی زێڕێكی زۆر لەو پارانەی دەستیان دەكەوێت، هەروەها دەستیان داوەتە دزین، ئەوان بەردەوام لە حاڵەتی خۆ ئامادەكردندان بۆ دەرچوون لە ناو موسڵ، ئیدی چی بە كشانەوەی خۆیان یان بە شكست هێنان بێت، دەزانن خەڵك لێیان ناڕازیین و هەر لەسەرەتاوە زۆر توند مامەڵەیان كرد، داعش ناتوانێت نوێنەرایەتی سوننە بكات و دروست نییە بڵێین سوننە داعشن، داعش رێكخراوێكی تیرۆریستیی تاوانكارن و دەیانەوێ بەزۆر خۆیان بسپێنن و بەشێوەیەكی زۆر ناشرین وێنەی ئیسلام نیشان دەدەن".
لەبارەی سەرچاوەكانی زانیارییانەوە كیكی وای نیشان دا كە ئەوان زوو بە زوو دوایین زانیاریی نێو موسڵیان بە وردەكارییەوە پێدەگات گوتی كە سەرچاوەی زانیاریی باشیان لە موسڵ هەیە كە لەرێگەی ئامرازە تەكنەلۆژییەكانەوە وەكو مۆبایل زانیارییان پێدەگات، هۆكاری پچڕانی هێڵەكانی مۆبایل و ئینتەرنێتیشی لە هەفتەی رابردوو لە موسڵ بۆ ئەوە گەڕاندەوە، دەشڵێت" تا ئێستا یەك دوو كەس كە زانیارییان داوەتە ئێمە كوژراون كە یەكێكیان بە نیازبووە كچ و ژنی ئێزیدیی رفێنراوی دەستی داعش رزگار بكات".
هەرچی ژمارەی چەكدارانی داعشە بەپێی زانیارییەكانی كیكی لە موسڵ خۆی لە پتر لە 20 هەزار چەكدار دەدات، ئەو دەشڵێت" چەكدارانی داعش لە موسڵ زیاتر لە 20 هەزار كەس دەبن، ئەوان رۆژانە خەڵك دەكەن بە سەرباز و رۆژانەش خەڵكیان لێ دەكوژرێت، ئەوان كە داخڵی موسڵ بوون كەمتر لە 2 هەزار كەس بوون، بەڵام ئیتر زۆربوون، هەندێكیان بەزۆر و هەندێكیان بە هۆكاری دی دەچنە پاڵیان".
سەبارەت بە پەیوەندییكردنی هۆزەكان بە ئەوانەوە كیكی دەڵێت" بەڵێ چەندین هۆز پەیوەندییان پێوەكردووین، سەرۆكی هۆزەكانی موسڵ بە زۆرینەی لە دەرەوەی موسڵن، بەشی زۆریان لەگەڵ داعش نین، بەڵام بە گشتی داعش لە پاشەكشەدایە و زیاتر لە 85 لە سەدی دانیشتوانی موسڵ ئێستا چاوەڕوانی ئەوەن لەدەستی داعش رزگارییان بێت".
"داعش رۆژانە دوو هەزار بەرمیل نەوت لە گەیارە بە دە تا پازدە دۆلار دەفرۆشێت"
سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ بەشار كیكی لە درێژەی هەڤپەیڤینەكەیدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو دان بەوەدا دەنێت كە نەوت سەرچاوەیەكی دارایی گرنگە بۆ چەكدارانی داعش، لەوبارەیەوە دەڵێت "نازانم داعش لە نەوت رۆژانە چەندیان دەست دەكەوێت، بەڵام بە دیاریكراوی لە گەیارە رۆژانە دوو هەزار بەرمیل نەوت بە نرخی 10 تا 15 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێك دەفرۆشن كە بۆ سووریا دەچێت، ئیتر نازانم لەوێوە بۆ كوێ دەڕوات".
كیكی رەتیشی دەكاتەوە هاوشێوی میحوەری نزیك لە كەركوك بازرگانی نەوت لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی هەرێم و داعش كرابێت و دەشڵێ" لەو سنوورە بازرگانی نەوت لەگەڵ داعش نەكراوە".
كیكی بە دووریشی دەزانێت دانیشتوانی موسڵ لە دژی چەكدارانی داعش راپەڕین سازبكەن، دەشڵێت" نەخێر ناكرێت، چونكە خەڵكی موسڵ خەڵكێكی مسوڵمانن و زۆرینەیان فەرمانبەر و كاسبكارن، بەڵام خەڵكی دەوروبەری موسڵ لە عەشایەرەكان دەتوانن، بەڵام داعش خۆی و هێزەكەی لەوان زیاترە، بۆیە داعش دەچێ خەڵكیان لێ دەگرێـت و دەیانكوژن، لەگەڵ ئەوەشدا دەبێت بەشێوەیەكی رێكخراو پاڵپشتیی مادی و مەعنەویی ئەو عەشایەرانە بكەین هاوشێوەی ئەوەی لە میحوەری مەخمور هەیە".
كیكی ئەوەش رەتدەكاتەوە هیچ پەیوەندییەكیان بەو گرووپانەوە هەبێت كە لێرە و لەوێ دەستیان داوەتە كوشتنی چەكدارانی داعش لە موسڵ، دەشڵێت" هیچ زانیارییەكمان لەسەریان نییە".
لەمەڕ پەیوەندیشی بە پارێزگاری موسڵ ئەسیل نوجیفییەوە سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای موسڵ گوتی "وەكو شەخسی پەیوەندییمان باشە، من پێشتر گوتوومە نابێت رزگاركردنی موسڵ پەیوەست بكرێت بەكەسێكەوە، دەبێت ئەو پرسە بە دامەزراوەیی بكەین و هەموو لایەنەكان تێایدا بەشدارببن، ئەو كە سەردانی سەربازگەی موسڵ دەكات دەیەوێ وا خۆی لە راگەیاندن نیشان بدات كە سەركردەی سەربازییە، ئێمە ناتوانین ئەوە بكەین ئەوە كاری سەربازەكانە، بەڵام ئێمە هەردووكمان لەیەك بەرەین لە دژی داعش".
"رزگاركردنی شەنگال لە موسڵ سەختترە، سێ هەزار كچ و ژنی ئێزیدی بە دەستی داعشەوەن".
بۆ پرسی رزگاركردنی شەنگالیش بەشار كیكی گوتی "زۆر نزیكە، شوێنی جوگرافی شنگال زۆر سەختە، رزگاركردنی شنگال لە رزگاركردنی موسڵ زۆر سەختترە، بەڵام كە رەبیعە لە دەستی ئێمەدایە ئیشەكە ئاسانتر دەبێت".
هەرچی رفێنراوە ئێزدییەكانی ژێر دەستی داعشە كە ژن و كچێكی زۆرن، بەشار كیكی دەڵێت "ژمارەكانی ئەو رفێنراوانە دژیەكییان تێدایە، بەڵام لە سێ هەزار كەس زیاترن، زیاتر لە 300یان رزگاركراون، بەشێكیان براون بۆ سووریا و فرۆشراون كە بە سەدان كچ و ژنن".
بەشار كیكی لە درێژەی قسەكانیدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو دەچێتە سەر دۆخی ئاوارەكان و دەڵێت "ئاوارەكان لە بارودۆخی زۆر خراپدان، نە بارودۆخی ژیان و نە پێداویستی خۆراك و نە پێویستی سوتەمەنی و ئامێری گەرمكردنەوەیان هەیە، زۆرینەشیان لە بارودۆخی دەروونی زۆر خراپدان، ئێمە داوا دەكەین لێژنەكەی ساڵح موتڵەگ بۆ یارمەتیدانی ئاوارەكان هەڵبوەشێتەوە و بخرێتە ئەستۆی پارێزگاكان، چونكە ئەدای لێژنەكە زۆر خراپ بووە، هێشتا 20%ی ئاوارەكان مینحەی یەك ملیۆنییان وەرنەگرتووە، 30%ی ئاوارەكانیش لە دەرەوەی كەمپەكاندان و پارەیان نەماوە و بارودۆخیان زۆر خراپە، چونكە مەسەلەكە زۆری كێشا، لەو پارەیەی تەرخانكرابوو بۆ ئاوارەكان ملیارەها دینار بە فێرۆِ دراوە، جگە لەوەش نەتەوەیەكگرتووەكانی كەمتەرخەمن لە یارمەتیدانی ئاوارەكان".
news_share_descriptionsubscription_contact
