ئاواره‌كان له‌ ئاگری داعشه‌وه‌ بۆ ئاگری گه‌رما

هه‌ولێر-AA
لێره‌ نه‌ ته‌زووی كاره‌با، نه‌ ئاوی سارد، نه‌ هۆكاری فێنككه‌ره‌وه‌ی لێ نییه‌، ئاواره‌كان تا دێت له‌ گه‌رمی ئه‌م مانگه‌ و مانگی داهاتوو ده‌ترسن.

له‌گه‌ڵ به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رما، تیشكی خۆر به‌تینتر به‌ر زه‌وی ده‌كه‌وێت. له‌ عێراقدا وه‌رزی هاوین و به‌ تایبه‌ت مانگه‌كانی ته‌مووز و ئاب به‌ گه‌رمترین مانگه‌كانی ساڵ ده‌ناسرێن، له‌م دوو مانگه‌دا گه‌رمییه‌كی ئه‌وتۆیه‌ كه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهان ده‌بێته‌ گه‌رمترین شوێنه‌كانی زه‌وی، ئه‌م گه‌رمییه‌ی ئه‌مساڵ هاوشێوه‌ی دوو ساڵی پێشتر یه‌كێك له‌ ناخۆشییه‌كانی به‌شێكی زۆرتری عێراقییه‌كانن، به‌ تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ ترسی چه‌كدارانی داعش ماڵ و حاڵی خۆیان به‌ جێهێشتووه‌ و له‌ كه‌مپه‌كاندا نیشته‌جێ بوون كه‌ جگه‌ له‌ خێوه‌ت و ئاوی گه‌رم و خواردن هیچ پێویستییه‌كی سه‌ره‌تایی ژیانی تێدا نییه‌.

لێره‌ له‌ كه‌مپی حه‌سه‌ن شام كه‌ نزیك به‌ 40 كیلۆمه‌تر له‌ شاری هه‌ولێر پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ دووره‌ به‌ سه‌دان خێزانی پارێزگای نه‌ینه‌وا و به‌ تایبه‌ت شاری مووسڵ و ده‌ورووبه‌ری دوای ئه‌وه‌ی چه‌كدارانی داعش گه‌یشتنه‌ ناو موسڵ له‌ 10ی حوزه‌یرانی ساڵی 2014 و ئه‌و شاره‌یان گرته‌ ده‌ست و دواتریش بۆ ناوچه‌كانی دی كشان ئه‌م خێزانانه‌ له‌ ترسی سته‌می ئه‌و چه‌كدارانه‌ و له‌ پێناو ژیان له‌ مردن هه‌ڵاتن، ئێستا له‌ناو سه‌دان خێوه‌تی گه‌رم رۆژ و شه‌و زۆر به‌ بێزاری و له‌به‌ر تینی گه‌رمی رۆژ هه‌ڵده‌كه‌نه‌وه‌ به‌ بێ ئه‌وه‌ی هیچ هۆكارێكی فێنككه‌ره‌وه‌یان هه‌بێت، نه‌وه‌ك به‌ ته‌نها ئه‌مه‌، ئه‌مان هه‌ر ته‌زووی كاره‌باش له‌ناو خێوه‌ته‌كانییان نابینن.

له‌نێو شه‌قامه‌ چه‌ورێژكراوه‌كانی كه‌مپه‌كه‌ و به‌ ته‌نیشت هه‌ر كه‌مپێكدا ده‌چیت ئه‌وانه‌ی دێن و ده‌چن به‌ زۆرینه‌ ده‌موچاوی خۆیان به‌ پارچه‌ قوماشێك، خاولییه‌ك، پارچه‌ په‌ڕۆیه‌كی ته‌ڕ داپۆشیوه‌، ژن و پیاویش ئه‌مه‌ ده‌كه‌ن، لێره‌ فێنكی زۆر به‌ زه‌حمه‌تی ده‌ست ده‌كه‌وێت، فێنكیی ده‌روون ده‌مێكه‌ لێیان چووه‌، به‌ڵام ئێستا به‌ جه‌سته‌ش فێنكییان نابێته‌وه‌.

له‌ كه‌مپه‌كه‌دا دوو شوێن بۆ شه‌حن كردنه‌وه‌ی مۆبایل بۆ ئاواره‌كان دانراوه‌، هه‌ر بۆیه‌ به‌ تایبه‌ت له‌ ئێواراندا ئه‌م كابینانه‌ كه‌ چه‌ندین سویچ پلاكیان تێدایه‌ سه‌ره‌یان بۆ ده‌گیرێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌و وزه‌ خۆره‌ی كاری پێده‌كات وزه‌ بۆ مۆبایل و لایه‌ته‌كانییان بۆ شه‌و شه‌حن بكه‌نه‌وه‌.

عه‌لوان عومه‌ر گه‌نجێكه‌ له‌ چله‌كانی ته‌مه‌نیدایه‌، ئه‌و به‌ دیار شه‌ش منداڵه‌وه‌ كه‌ خۆیان به‌ ئاوی نێو مه‌نجه‌ڵێك فێنك ده‌كرده‌وه‌ له‌ پێش ده‌رچه‌ی خێوه‌ته‌كه‌ی ته‌ماشای ده‌كرد و جار جار به‌ ده‌سته‌كانی كه‌ پێده‌چوو پڕ له‌ سۆز بێت ئاوی به‌ده‌موچاوی ئه‌و منداڵانه‌ ده‌كرد و دڵی خۆش ده‌كردن.

عه‌لوان پیاوێكی باریلكه‌یه‌، له‌ناو خێوه‌ته‌كه‌یدا هیچ ئافره‌تێك نه‌ده‌بینرا، بۆی باسكردین كه‌ به‌ هۆی نه‌خۆشییه‌وه‌ هاوسه‌ره‌كه‌ی له‌ده‌ستداوه‌ و به‌ دیار سێ منداڵه‌وه‌ رۆژانێكی زۆر گه‌رم و ناخۆشی ژیانی به‌ڕێ ده‌كات.

ئه‌و كه‌ خه‌مێكی قووڵ دایگرتبوو، زوو زوو ده‌یگوت، گه‌رما من و منداڵه‌كانی كوشتم، ئێره‌ هێنده‌ گه‌رمه‌ ناتوانیین له‌وه‌ زیاتر له‌گه‌ڵی بڕوین.

ئه‌و گوتیشی: "ئێستا پله‌كانی گه‌رما له‌ نزیكه‌ی 45 پله‌ی سه‌دی ده‌بێت، به‌ڵام ماوه‌یه‌كی تر ئاوا نزیكی مانگێكی تر ده‌بێته‌ 60 پله‌ش ئیتر زه‌وی لێره‌ له‌گه‌ڵ و هه‌موو شت ده‌كوڵێت".

ئه‌و پیاوه‌ كه‌ زوو زوو نازی ده‌دایه‌ منداڵه‌كانی، به‌ده‌م قسه‌كردنه‌وه‌ باسی له‌ گه‌ڕانه‌وه‌ ده‌كرد، ئه‌و ده‌یگوت ماڵی له‌ لای راستی شاری مووسڵه‌، دڵنیایه‌ له‌وه‌ی خانووه‌كه‌ی رووخاوه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا بێ چاره‌یی وای لێكردووه‌ له‌ گه‌رمای ئه‌و كه‌مپه‌ بمێنێته‌وه‌.

كه‌مپی حه‌سه‌ن شام یه‌كێكه‌ له‌و ده‌یان كه‌مپه‌ی له‌ سنووره‌كانی پێشمه‌رگه‌ بۆ ئه‌و ئاوارانه‌ی پارێزگای نه‌ینه‌وا دروستكراون كه‌ له‌ ترسی داعش له‌و پارێزگایه‌وه‌ هه‌ڵاتوون، لێره‌ كه‌می ئاو، نه‌بوونی ئاوی سارد و سه‌هۆڵی وه‌كو پێویست، نه‌بوونی ته‌زووی كاره‌با، خێوه‌تی گه‌رم، نه‌بوونی هۆكاره‌كانی فێننكه‌ره‌وه‌ هه‌موو هۆكارن له‌ خراپی ژیانی ئه‌وان له‌ژێر تیشكی رۆژێكدا كه‌ نه‌ ئه‌مان ده‌ناسێت و نه‌ داعش.

له‌ یه‌كێك له‌ كۆڵانه‌كانی كه‌مپه‌كه‌ گه‌نجێك به‌فر ده‌فرۆشێت، ئه‌و ده‌یگوت قاڵبێك به‌فر نرخه‌كه‌ی دوو هه‌زار دیناره‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا به‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ دانیشتوانی كه‌مپ پاره‌یان ده‌ست ناكه‌وێت زۆرینه‌یان بایی 250 دینار ده‌كڕن كه‌ ئه‌مه‌ش به‌شی دوو سه‌عات ناكات و له‌نێو ئاوی گه‌رمدا ده‌توێته‌وه‌، بۆیه‌ به‌ زۆرینه‌ راهاتوون له‌گه‌ڵ خواردنه‌وه‌ی ئاوی گه‌رمدا.

له‌ بنكه‌ ته‌ندروستییه‌كه‌ی كه‌مپه‌كه‌ ده‌یان ئافره‌ت و پیاو وه‌ستاون و به‌ زۆرینه‌ منداڵی نه‌خۆشیان پێیه‌، پزیشكێكی ئه‌م بنكه‌ ته‌ندروستییه‌ به‌ ناوی، زیاد عیماد بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو ده‌ڵێت کە له‌گه‌ڵ گه‌رمبوونی رۆژ ئیدی ژماره‌ی نه‌خۆشه‌كانییان كه‌ سه‌ردانی ئه‌مان ده‌كه‌ن زیاد ده‌بن.

ئه‌و ده‌یگوت "له‌گه‌ڵ گه‌رمای چه‌ند رۆژی رابردوودا نه‌خۆشێكی زۆر به‌ هۆی شه‌پۆله‌كانی گه‌رماوه‌ سه‌ردانی ئێمه‌یان كردووه‌، به‌شێكیان به‌ هۆی گه‌رماوه‌ له‌ هۆشی خۆیان ده‌چن، یان ده‌ڕشێنه‌وه‌، یان به‌ زۆرینه‌ بێ هێزن و گه‌رما كاریگه‌ریی زۆری له‌سه‌ریان ده‌بێت، پێشبینی ده‌كه‌ین له‌گه‌ڵ گه‌رمیی زیاتر ئیتر نه‌خۆشییه‌كانی پێستیش بڵاوببێته‌وه‌، به‌ تایبه‌ت له‌نێو منداڵاندا".

ئه‌و باسی له‌وه‌ش كرد كه‌ گه‌رمای كه‌مپ گه‌رمایه‌كی زۆر به‌تینه‌، بۆیه‌ پیاوان و ئافره‌تانی به‌ساڵاچوو، منداڵان، ئافره‌تانی دووگیان كه‌متر ده‌توانن خۆیانی له‌به‌ردا بگرن.

له‌ كه‌مپه‌كانی ئاواره‌كاندا به‌ردی نێو شه‌قامه‌كان و خێوه‌ت و ئاسنه‌كان و ته‌نانه‌ت ئاو و هه‌موو شت گه‌رمه‌، لێره‌ سێبه‌ر نیعه‌مه‌تێكی گه‌وره‌یه‌، بۆیه‌ له‌ژێر زۆرێك له‌ تانكییه‌ بچووكه‌كانی ئاوی گه‌ڕه‌كه‌كان چه‌ندین منداڵ و ته‌نانه‌ت گه‌وره‌ش ده‌بینرێت و خۆیان له‌به‌ریدا راكێشنن، پله‌كانی گه‌رما لێره‌ له‌ سه‌رووی 45 پله‌ی گه‌رمییه‌وه‌ن.

حكوومه‌تی عێراق له‌دوای سێ ساڵ هێشتا نه‌وه‌ك خزمه‌تێكی ئه‌وتۆی ئه‌و ئاوارانه‌ی نه‌كردووه‌، به‌ڵكو گرنگترین شت كه‌ كاره‌بایه‌ بۆی دابین نه‌كردووه‌، بۆیه‌ ئاواره‌كانی ئه‌و كه‌مپانه‌ چاوه‌ڕوانی هاوێنێكی تاقه‌ت پڕووكێنی ئه‌وتۆ ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌و چۆڕه‌ هێزه‌شیان كه‌ له‌به‌ریاندا ماوه‌ته‌وه‌ ته‌واو كه‌م ببێته‌وه‌.

به‌شێك له‌وانه‌ی بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو قسه‌یان ده‌كرد ده‌یانگوت كه‌ ئه‌وان له‌ ترسی ئاگری داعش هه‌ڵاتن، به‌ڵام لێره‌ گه‌رمی بۆ ئه‌وان ئاگرێكی تره‌، بۆیه‌ له‌ نێوان ئه‌و دوو ئاگره‌ مانه‌وه‌یان له‌ ژیان پێ باشتره‌.