Hizmet sektörü kaynaklı gıda israfı, küresel gıda israfının önemli bir bölümünü oluşturuyor. Profesyonel mutfaklarda her yıl tonlarca gıda, satın alma, üretim planlaması, hazırlık, servis ve servis sonrası aşamalarda çeşitli nedenlerle israf ediliyor. Bu durum çevresel etkilerin yanı sıra işletmeler için ciddi ekonomik kayıplara yol açıyor.

Atığı azaltmak ve en yüksek faydayla yönetmek için teknoloji odaklı çözümler geliştiren Fazla Gıda kurucusu ve işletme mühendisi Olcay Silahlı AA muhabirine, dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin israf edildiğini, bunun ekonomik değerinin yılda 1,3 trilyon dolara ulaştığını söyledi.

Türkiye’de güçlü tarımsal üretime rağmen tedarik zincirindeki verimsizlikler nedeniyle önemli ölçüde gıda israfı yaşandığına dikkati çeken Silahlı, "Dünyadaki karbon emisyonunun yaklaşık yüzde 8'i gıda atığından kaynaklanıyor. Dolayısıyla aslında gıda israfı iklim değişikliği üzerinde ciddi etkisi olan bir noktada. Bugün bunun da Türkiye'de yüzde 30-35'inin otel ve restorandan geldiğini düşünürsek aslında Türkiye'nin karbon salımının baktığınız zaman, kabaca yüzde 3-4'ü bu sektördeki gıda israfından kaynaklanıyor demek yanlış olmuyor. Dolayısıyla çevresel etkisi oldukça yüksek." dedi.

Silahlı, özellikle profesyonel mutfaklarda fazla üretilen veya talep görmeyen ancak hijyenik olan gıdaların atık değil, dönüştürülebilir kaynaklar olarak görülmesi gerektiğinin altını çizdi.

"Akıllı tartı sistemiyle hedefimiz otellerde karbon emisyonunu direkt kaynağında önlemek"

Otel ve restoranlarda gıdanın hangi aşamada ve ne miktarda israf olduğunu ölçerek israfı önleyen, ekonomik ve çevresel fayda sağlayan bir akıllı tartı sistemi geliştirdiklerini bildiren Silahlı, şunları kaydetti:

"Sıfır atık ne demek? Aslında atığı hiç oluşturmamak demek. Dolayısıyla burada en önemli konu, atığı kaynağında önlememiz. Akıllı tartı sistemi tam olarak bu yüzden doğdu. Çünkü biz otellerde ölçümleri ilk yaptığımız zaman acaba bu kalanları ne yapabiliriz diye bakıyorduk. Yani hayvan barınaklarına mı göndeririz, yem mi yaparız, geri dönüşüm mü yaparız ama aslında bunu eğer doğru planlamayla önleyebilirsek zaten atığı önlüyoruz ve karbon emisyonu hiç oluşmuyor. Dolayısıyla akıllı tartı sistemiyle hedefimiz otellerde karbon emisyonunu direkt kaynağında önlemek."

Silahlı, yaklaşık 3-3,5 yıldır otel ve restoranlarda uygulanan sistem sayesinde gıda israfının ortalama yüzde 24 azaltıldığına dikkati çekerek, ölçüm verileriyle fazla üretimin ve müşteri tercihlerinin analiz edilerek menü planlamasının iyileştirilebildiğini ve bunun müşteri memnuniyetine de katkı sağladığını ifade etti.