Турскиот министер за надворешни работи, Хакан Фидан, изјави дека САД и Иран постигнале начелен договор за клучните прашања, но техничките детали сè уште не се усогласени, посочувајќи дека меѓу нив се статусот на иранскиот збогатен ураниум и спроведувањето на идниот мораториум за збогатување, јавува Анадолу.
Во обраќањето пред новинарите за време на неговата посета на Русија, Фидан рече секогаш е потребно техничките тимови да утврдат како 400 килограми збогатен ураниум во Иран ќе бидат разредени, надгледувани и верификувани.
„Постигнат е начелен консензус за разредување на 400 килограми збогатен ураниум во Иран, но допрва треба да се дефинира кој ќе го спроведе овој процес, кој ќе го надгледува и како ќе се врши неговата верификација“, изјави тој.
Фидан истакна дека воените услови, меѓусебната недоверба и регионалните случувања, вклучително и израелската окупација на Либан, ги забавиле преговорите меѓу Вашингтон и Техеран.
„Додека американската страна можеше да одговори во рок од еден час, на Иранците понекогаш им беше потребна една недела“, рече тој, додавајќи дека ги охрабрувал двете страни да се вклучат во директни преговори.
Турскиот министер за надворешни работи упати критики и за регионалните политики на Израел, нарекувајќи ги „глобален проблем“.
„Израел се стреми кон дестабилизација на регионот преку окупација на одредени земји и примена на тероризам, што повлекува последици како за глобалната безбедност, така и за економијата. Како резултат на тоа, сведоци сме на сè поголем дипломатски притисок врз Израел“, изјави Фидан.
Се надеваме дека овој дипломатски одговор ќе донесе резултати и дека сите земји во нашиот регион ќе живеат во мир, стабилност и просперитет“, рече тој.
Фидан изјави дека конфликтот во кој се вклучени Иран, САД и Израел го пренасочил меѓународното внимание од Газа, но изрази надеж дека регионалните земји повторно ќе се фокусираат на енклавата штом кризата ќе стивне. Тој додаде дека напорите за постигнување рамковен договор за втората фаза од преговорите за прекин на огнот во Газа продолжуваат со вклученост на Турската национална разузнавачка агенција (МИТ).
- Самит на НАТО во Анкара -
Осврнувајќи се на НАТО, Фидан рече дека клучните одлуки што се очекуваат на самитот на Алијансата следниот месец во Анкара не можат да бидат донесени без американскиот претседател Доналд Трамп, додавајќи дека многу европски сојузници веруваат дека домаќинството на Турција е главната причина поради која се очекува присуството на Трамп.
„Многу европски земји велат дека фактот што со состанокот ќе претседава нашиот претседател во Турција е најважниот фактор што го овозможува учеството на претседателот Трамп“, рече Фидан.
„Ако не беше нашиот претседател и ако не беше Турција, Трамп немаше да присуствува и практично ќе изјавеше дека не му придава важност на самитот.“
Тој соопшти дека подготовките за самитот на 7-8 јули продолжуваат интензивно.
„Клучното прашање е како ќе се манифестираат разликите во пристапот кон НАТО меѓу САД и европските сојузници. Постојат многу важни прашања и не е можно да се одлучува за нив на состанок каде што отсуствува американскиот претседател“, рече тој.
Фидан исто така истакна дека неговите разговори во Русија покажале дека нема големи спорови што ги попречуваат билатералните односи или регионалната соработка, при што двете земји се стремат да ја прошират соработката. „Заемните посети на високо ниво продолжија, а односите останаа непроменети и покрај тоа што отворено се разговараше за тешки прашања“, додаде тој.
„Развивме многу посебен однос со Русите. Дури и кога имавме многу сериозни несогласувања, знаевме како да соработуваме и да изградиме доверба. Двајцата лидери имаат јасна визија; ги бранат интересите на своите земји во рамките на одредени принципи и се подготвени да усвојат конструктивен пристап“, рече тој.
- Војната меѓу Русија и Украина и Јужниот Кавказ
Во врска со војната меѓу Русија и Украина, Фидан рече дека ставот на Москва останува непроменет.
„За време на моите средби во Русија, забележав дека ставовите на руските официјални лица за Украина не се променети. Тие велат: 'Нема шанси да се случи ова додека не се реши прашањето за Доњецк'.“
За Јужен Кавказ, Фидан рече дека страните се согласиле да ја активираат регионалната платформа 3+3, која ги вклучува Турција, Русија, Азербејџан, Иран, Ерменија и Грузија, опишувајќи ја како важен механизам за зајакнување на регионалната соработка.
„Како регионални земји, мора да дадеме приоритет на соработката наместо на конкуренцијата и стремежот за доминација“, рече тој.
„Со ваков пристап, можеме да ги зајакнеме нашите економии и да ја зголемиме стабилноста во Јужниот Кавказ и Централна Азија. Стремежот за доминација мора да отстапи место на мирот и стабилноста, кои се во интерес на сите нас. За тоа е потребна промена на досегашниот начин на размислување.“
И покрај постојаната недоверба кај некои земји, турскиот министер за надворешни работи рече дека неодамнешните разговори меѓу Азербејџан, Турција и Грузија биле фокусирани на поврзаноста, вклучително и врската на Средниот коридор со Турција.
„Веруваме дека можат да се преземат важни чекори“, рече тој.
Во врска со нормализацијата со Ерменија, Фидан рече дека Владата на премиерот Никол Пашињан презела важни чекори, додека Турција унапредила мерки, вклучувајќи директна трговија и летови под водство на претседателот Реџеп Таип Ердоган.
„Подготвени сме за нормализација штом ќе се појават потребните услови“, додаде тој.
