Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган денес повика на укинување на механизмот за вето во Обединетите нации (ОН), залагајќи се за премин од систем што штити само пет членки кон систем што ги опфаќа сите земји членки, како и за посилно и поефективно Генерално собрание, јавува Анадолу.
Обраќајќи им се пред новинарите во Турската куќа (Türkevi) во Њујорк, Ердоган изјави дека постоечката структура, во која волјата на повеќе од 190 земји е ограничена од правото на вето на петте постојани членки, не може соодветно да ја одржи глобалната стабилност и правда.
„Нека се укине механизмот за вето. Да преминеме од модел на ОН што штити само пет членки кон механизам што ги опфаќа сите членки“, рече тој.
Ердоган исто така повика на посилно и поефективно Генерално собрание, предлагајќи систем во кој избраните членови би служеле во одредени мандати и би морале повторно да ја добијат довербата на меѓународната заедница доколку сакаат повторен избор.
„На светот повеќе не му требаат нови ѕидови, туку нови мостови“, рече Ердоган.
Изјавите на претседателот уследија по неговото учество на 81-та сесија на Генералното собрание на ОН, каде што ја потврди поддршката на Турција за мултилатерализмот и ја истакна потребата од поинклузивен и поправеден глобален систем.
„Оваа неправедна структура не може да ја одржи глобалната стабилност и мир, да ги почитува основните принципи за кои се залага, ниту да го исполни ветувањето кон човештвото“, рече тој.
„Прашањето не е само во тоа Турција да има поголемо влијание; станува збор за обезбедување правична застапеност на Африка, Азија, Латинска Америка, исламскиот свет, Европа и сите други региони во глобалниот систем, преку нивните сопствени искуства и нивната сопствена волја“, додаде турскиот претседател.
Осврнувајќи се на ситуацијата во Газа, Ердоган изјави дека траен мир на Блискиот Исток нема да биде можен без запирање на крвопролевањето, воспоставување траен прекин на огнот и обезбедување достоинствена иднина за Палестинците во нивната сопствена татковина.
Тој истакна дека подготвеноста покажана во рамките на мировниот план е значајна, додавајќи дека речиси сите страни, вклучително и Хамас, презеле позитивни чекори и ја изразиле својата желба за решение.
Сепак, тој го обвини Израел дека продолжува со нападите и ги поткопува мировните напори.
„Меѓународната заедница, а особено Соединетите Американски Држави, мора да го принудат Израел да го почитува овој план“, рече тој.
Ердоган нагласи дека самото завршување на војната нема да биде доволно, повикувајќи на механизми за спречување на обновување на конфликтот, забрзана обнова на Газа и гаранции за политичката иднина на палестинскиот народ.
„Хуманитарната катастрофа во Газа продолжува, дури и ако светот го сврти погледот настрана“, рече тој.
Ердоган посочи дека неговиот долгогодишен став во ОН останал доследен, тврдејќи дека конфликтите во Сирија, Ирак, Украина и Газа ги потврдиле загриженостите што тој ги изнесувал низ годините.
Ердоган рече дека реформата на ОН можела да ги спречи конфликтите и војните низ светот, посочувајќи на отсуството на Махмуд Абас од ОН две години по ред како доказ за продлабочувањето на неправдата во меѓународниот систем.
„Да беше спроведена реформата на ОН во тие години, спречувањето на конфликтите и војните во нашиот регион и низ светот денес ќе беше целосно можно“, рече тој.
„Нашиот проблем не е спротивставувањето на која било земја, туку спротивставувањето на неправдата“, рече тој, додавајќи дека светот сè повеќе се движи кон позицијата за која Турција се залагала уште од самиот почеток.
Ердоган рече дека Турција и САД имаат за цел 2027 година – кога се одбележува 100-годишнината од воспоставувањето на дипломатските односи – да се претвори во пресвртна година за билатералните односи.
Тој наведе дека со американскиот претседател Доналд Трамп делат слични ставови за важноста на оваа годишнина и изрази желба за развој на односите меѓу двете земји.
„Следната година се одбележува 100-годишнината од воспоставувањето дипломатски односи со Соединетите Американски Држави. Наша цел е максимално да ја искористиме оваа значајна историја меѓу двете пријателски земји“, рече Ердоган.
Тој исто така го истакна напредокот во билатералната соработка за време на администрацијата на Трамп, вклучително и разговорите за евентуалното враќање на Турција во програмата Ф-35, како и тековните преговори со Обединетото Кралство за авионите „Еурофајтер“.
Во врска со можното враќање на Турција во програмата Ф-35, Ердоган изјави дека Трамп изразил позитивен став за враќањето на земјата во програмата за време на нивните разговори во рамките на НАТО.
„Очекуваме ова сега да прерасне во конкретни чекори“, рече тој, додавајќи дека контактите по ова прашање продолжуваат.
Ердоган ја нагласи и важноста на турската домашна одбранбена индустрија, посочувајќи на борбениот авион КААН, системите за противвоздушна одбрана и други капацитети за национална одбрана.
Тој рече дека продолжуваат и разговорите со Обединетото Кралство за програмата „Еурофајтер“ и истакна дека Турција ќе продолжи да работи на остварување на своите безбедносни и стратегиски цели.
Ердоган изјави дека процесот за „Турција без тероризам“ не е краткорочно прашање, туку обид да се реши проблем што влијаел врз земјата речиси половина век.
Тој истакна дека турскиот Парламент воспоставил правна рамка и дека надлежните институции го мониторираат процесот.
За да се спроведе оваа рамка, терористичката организација ПКК мора физички да го положи оружјето и да го заврши процесот на распуштање, рече тој, додавајќи дека се воспоставени процедури за верификација и потврда.
„Процесот напредува чекор по чекор под контрола на надлежните служби“, рече Ердоган.
Тој изрази уверување дека Турција ќе го затвори поглавјето за тероризмот преку национално единство и солидарност, додавајќи дека владата останува решена да го унапреди процесот.
Ердоган изјави дека Турција ги засилува напорите за повторно воспоставување на Црноморскиот коридор за жито, нагласувајќи ја важноста на поморската безбедност и спречувањето на ширењето на војната меѓу Русија и Украина.
„Безбедноста на Црното Море е многу важна за нас и за нашиот регион. Црното Море не е фронт во оваа војна и никогаш не смее да стане“, рече Ердоган, додавајќи дека обновувањето на безбедната пловидба ќе помогне да се обезбеди сигурност на храната и да се спречи ширењето на конфликтот.
Тој нагласи дека Турција јасно ставила до знаење оти не прифаќа напади врз трговски бродови во Црното Море, без оглед на тоа кој ги извршил, и очекува страните да постапуваат одговорно.
Ердоган додаде дека Анкара ги забрзува дипломатските напори за обновување на коридорот за жито и дека разговарала за ова прашање со украинскиот претседател Владимир Зеленски, од кого добила позитивен одговор.
Ердоган за Договорот за одбрана од Мека рече дека е силен чекор во вистинската насока, истакнувајќи дека неговата институционализација ќе ја зајакне иницијативата и ќе обезбеди основа за регионални решенија на регионалните проблеми.
„Оние што доаѓаат однадвор и пропишуваат безбедносни решенија за нашиот регион, честопати зад себе оставале поголема нестабилност. Сите сме биле сведоци на тоа“, рече Ердоган.
Тој додаде дека Турција има искуство да се спротивстави на провокациите и да избегне стапици, изразувајќи уверување во иднината на договорот.
„Веруваме во нашата земја и во нашиот народ, и имаме доверба во нашите браќа“, рече тој.
Ердоган изјави дека ситуацијата во Ормускиот Теснец покажува оти прашањето веќе не е ограничено само на Иран и САД, нагласувајќи ја потребата од одржување на слободата на пловидба низ овој стратегиски воден пат.
„Секоја тензија во Ормускиот Теснец директно влијае не само на земјите од регионот, туку и на Европа, Азија, пазарите на енергенти, транспортот и секојдневниот живот на милиони луѓе“, рече Ердоган.
Тој повторно го истакна противењето на Турција за затворање на теснецот за поморски сообраќај, предупредувајќи дека наглиот пад на комерцијалниот поморски транспорт во последните месеци ги истакнал размерите на кризата.
„Ормускиот Теснец мора да биде отворен како клуч за решавање на проблемите преку дијалог и преговори“, рече тој, додавајќи дека приоритет треба да биде отворањето нови дипломатски канали наместо нови фронтови.
Ердоган изјави дека односите меѓу Турција и Ирак добиле позитивен замав по посетата на ирачкиот премиер Али ал-Заиди на Анкара.
Тој рече дека разговорите со ирачките официјални претставници опфатиле теми како што се идното управување со Синџар, каде што, како што наведе, ќе се воспостави власта на ирачката влада, како и прашањето за предавањето на базата Башика.
„Со нашиот сосед Ирак, сега сакаме повеќе да разговараме за проектот ’Патот на развојот‘, за зголемување на обемот на меѓусебната трговија, како и за стабилноста, мирот и просперитетот, наместо за тероризмот“, рече тој.
Ердоган изрази уверување дека билатералните односи ќе продолжат да се развиваат.
Одговарајќи на прашање во врска со претстојните избори во Грција и изјавите поврзани со барањата на Турција за авионите Ф-35, Ердоган рече дека Анкара не се занимава со внатрешната политика на своите соседи.
„Наш приоритет се правата и безбедноста на Турција, како и зачувувањето на мирот и спокојството во Егејското Море и Источниот Медитеран“, рече тој.
Турскиот претседател ја опиша Грција како сосед и сојузник на Турција во НАТО, нагласувајќи дека билатералните односи се премногу важни за да се користат како предизборен материјал.
„Ние сме фокусирани на сопствената агенда и се занимаваме со нашите сопствени прашања“, рече Ердоган.
Ердоган истакна дека Турција ќе ги претстави своите мерки за климатско дејствување и Мапа на патот на Конференцијата на ОН за климатски промени (КОП31), чиј домаќин ќе биде во Анталија од 9 до 20 ноември.
Тој ја опиша КОП31 како нешто повеќе од климатска конференција, истакнувајќи дека таа ќе обезбеди платформа за земјите во развој да ги изнесат своите очекувања и да разговараат за конкретни резултати.
„Климатските промени бараат акција, а не зборови“, рече тој, нагласувајќи дека развиените земји имаат одговорност да ги поддржат нациите што се соочуваат со тешкотии во финансирањето.
Ердоган изјави дека самитот КОП31 во Турција ќе претставува важна пресвртница во меѓународните напори за справување со климатските промени.
news_share_descriptionsubscription_contact
contact_the_ombudsman
is_there_an_error_in_this_story
