Министерот за надворешни работи на Турција, Хакан Фидан, денес повика на безбеден, непречен и слободен премин низ Ормускиот Теснец и на брзо враќање на состојбата како пред војната, истовремено предупредувајќи на опасноста од натамошно ширење на војната меѓу Русија и Украина, јавува Анадолу.
Говорејќи на заедничката прес-конференција со азербејџанскиот колега Џејхун Бајрамов во Баку, Фидан рече дека случувањата во соседен Иран директно ги засегаат и Турција и Азербејџан.
„Безбедноста, стабилноста и просперитетот на Иран природно имаат директно влијание врз нашиот регион. Во таа насока, сакаме тековниот конфликт да се реши по дипломатски пат колку што е можно поскоро“, рече тој.
Фидан истакна дека зачестените заемни напади сериозно ги поткопуваат мировните напори и повика на итен прекин на дејствата што ги поттикнуваат регионалните тензии.
„Истовремено, мора да се овозможи безбеден, непречен и слободен премин низ Ормускиот Теснец и што поскоро да се врати статус кво како пред војната“, рече тој, додавајќи дека Турција одржува постојан контакт со сите релевантни страни за да помогне во решавањето на кризата.
Осврнувајќи се на војната меѓу Русија и Украина, Фидан рече дека Турција вложува големи напори уште од почетокот на конфликтот за да го држи Црното Море надвор од борбените дејства.
Тој изјави дека Анкара во голема мера успеала во тоа преку строга примена на Конвенцијата од Монтре и преку иницијативи, како што е Црноморската иницијатива за жито.
„Сепак, зголемените напади врз цивилни пловни објекти во Црното Море во последните месеци сериозно ја загрозија безбедноста на животите, имотот, пловидбата и животната средина во регионот“, рече Фидан.
Посочувајќи дека во нападите животот го загубиле и турски и азербејџански морнари, тој рече: „Ширењето на војната во Црното Море и заканата што таа ја претставува за животите на нашите граѓани и за активностите на нашите компании се неприфатливи.“
Фидан истакна дека Турција им ги пренела потребните предупредувања на страните и верува дека може да се најде заеднички јазик доколку постојат доволно политичка волја и добра волја.
„Ќе продолжиме да вложуваме максимални напори за мир“, рече тој, потсетувајќи на ставот на претседателот Реџеп Таип Ердоган дека „и најлошиот мир е подобар од самата војна“.
Одговарајќи на прашањата, Фидан предупреди дека конфликтот меѓу Русија и Украина значително ескалирал во текот на изминатата година и носи ризик од ширење надвор од неговата моментна географска област.
Тој изјави дека ставот на Турција останал непроменет во текот на војната што трае повеќе од четири и пол години, истакнувајќи дека тоа е „војна што никогаш не требаше да започне, не треба да се шири и треба веднаш да заврши“.
Фидан укажа на дипломатските напори на Турција, вклучително и нејзината улога во договорот за извоз на жито преку Црно Море, размената на затвореници и преговорите меѓу Русија и Украина во Истанбул.
Тој рече дека Анкара, исто така, работи со страните на предлози насочени кон спречување напади врз енергетската инфраструктура и подобрување на безбедноста во Црното Море.
Фидан оцени дека во текот на изминатата година конфликтот прераснал од „војна на исцрпување“ во „војна на уништување“, при што сè почесто се напаѓаат комерцијални објекти и инфраструктура, а расте бројот на цивилни жртви.
„Одвреме-навреме се слушаат изјави за можноста војната да се прошири не само во Црното Море, туку и во други европски земји“, рече тој.
„Не сакаме ни да помислиме на тоа, а камоли да зборуваме. Географското ширење на војната е последно нешто што сакаме да го видиме.“
Фидан предупреди дека доколку војната не заврши, цените на енергентите, обезбедувањето храна и безбедноста на животната средина ќе се соочат со поголеми ризици, а ќе се зголеми опасноста од ширење на конфликтот.
Турскиот министер, исто така, ја истакна стратегиската врска меѓу Турција и Азербејџан, наведувајќи дека двете земји остануваат поврзани преку принципот „една нација, две држави“.
Тој рече дека економската и трговската соработка, како и енергетиката, транспортот и поврзаноста, претставуваат клучни столбови на билатералните односи.
Фидан ја опиша железничката линија Баку-Тбилиси-Карс како една од најважните компоненти на „Средниот коридор“ и ја нагласи важноста од обезбедување нејзино ефикасно користење.
Тој, исто така, ги истакна плановите за зајакнување на поврзаноста меѓу Турција и Азербејџан преку Нахчиван, вклучително и коридорот Зангезур и железничката линија Карс-Игдир-Аралик-Дилуџу.
„Ако даде Господ, железничката линија Карс-Дилуџу ќе биде завршена кон крајот на 2029 година. На тој начин, воз што доаѓа од Азербејџан ќе може непречено да стигне до Турција“, рече тој.
Фидан изјави дека таквата инфраструктура ќе обезбеди значајна логистичка можност и ќе го зајакне пристапот на туркискиот свет до Анадолија и Европа, истовремено олеснувајќи го пристапот на Турција до Централна Азија преку Каспиското Море.
Во однос на Јужен Кавказ, Фидан рече дека Турција го поздравува неодамнешниот напредок кон конечен мировен договор меѓу Азербејџан и Ерменија, како и „конструктивниот пристап“ на Баку.
„Сакаме Јужен Кавказ да не се поврзува со конфликти, туку со мир, транспорт, енергетика, трговија и економски развој“, рече тој.
Фидан, исто така, наведе дека Турција и Азербејџан ќе продолжат да ја продлабочуваат соработката во областа на одбраната и безбедноста преку заеднички вежби, обуки, размена на искуства и зголемена соработка меѓу нивните одбранбени индустрии.
Тој додаде дека министрите за надворешни работи на Организацијата на туркиски држави ќе се состанат во Анкара на 29 октомври, по што на 30 октомври ќе се одржи 13. самит на организацијата.
„Овој самит го гледаме како историски чекор што ќе ја зацврсти заедничката визија на туркискиот свет за иднината“, рече тој.
news_share_descriptionsubscription_contact
contact_the_ombudsman
is_there_an_error_in_this_story
