Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави дека самитот на НАТО, кој следната недела ќе се одржи во турскиот главен град Анкара, треба да биде „самит на испорака и спроведување“, истакнувајќи ги одбранбените трошоци, поддршката за Украина и производството на одбранбената индустрија како највисоки приоритети на Алијансата.
Во разговор за Анадолу, Руте рече дека од сојузниците се очекува да се фокусираат на исполнување на обврските преземени на минатогодишниот самит на НАТО во Хаг, особено во однос на зголемувањето на издвојувањата за одбрана.
Руте истакна дека издвојувањата на европските сојузници и Канада значително се зголемени, напоменувајќи дека во изминатите две години се одобрени дополнителни речиси 250 милијарди долари.
Тој додаде дека НАТО мора да ја одржи поддршката за Украина, истовремено забрзувајќи го производството на одбранбената индустрија во целата Алијанса.
Нагласувајќи ја потребата да се „изгради овој НАТО 3.0, посилна Европа и посилен НАТО“, тој рече: „Навистина треба да го зголемиме производството на одбранбената индустрија бидејќи тоа е составен дел од нашето одвраќање“, додавајќи дека времето за производство сè уште е предолго и дека и покрај подобрувањата, резултатите сè уште не се доволни.
Тој посочи дека иако буџетите за одбрана се зголемуваат, сојузниците се соочуваат и со предизвици во проширувањето на воениот персонал и зголемувањето на индустрискиот капацитет за да се исполнат зголемените безбедносни потреби.
Истакнувајќи ја улогата на Турција, Руте рече дека земјата станала главен центар на одбранбената индустрија со околу 3.000 компании од овој сектор.
„Турција е важна земја во ова“, рече тој, укажувајќи на нејзината база во одбранбената индустрија и растечките технолошки капацитети.
Руте рече дека е постигнат напредок во сите три приоритети, но сугерираше дека еден од нив би можел да се појави како доминантно прашање за време на самитот.
„Работите генерално се подобруваат, но мислам дека од овие три приоритети, еден би можел да се издвои како еден од најголемите“, рече тој, додавајќи дека се очекува ова прашање да биде во фокусот на Форумот за одбранбена индустрија на НАТО првиот ден од самитот.
На самитот во Анкара, закажан за 7 и 8 јули, ќе присуствуваат шефовите на држави и влади од земјите членки на НАТО. Тоа ќе биде 36. самит на Алијансата и втор што го организира Турција, по самитот во Истанбул во 2004 година.
Зборувајќи за иднината на НАТО, Руте ја опиша трансформацијата на Алијансата како „НАТО 3.0“, концепт фокусиран на поголема европска одговорност во рамките на сојузот, притоа зачувувајќи ги силните трансатлантски врски.
Тој рече дека НАТО 3.0 се разликува од претходниот модел со намалување на прекумерната зависност на Европа од Соединетите Американски Држави.
„НАТО 3.0 е различен од НАТО 2.0, каде што бевме премногу зависни од САД“, рече тој.
„САД сè уште ќе бидат вклучени во Европа, конвенционално и секако преку нуклеарното оружје, но ќе видите посилен НАТО предводен од Европа“, додаде тој.
Според Руте, ова вклучува поголемо европско лидерство во командните структури на НАТО и посилна финансиска поддршка од европските сојузници и Канада за Украина.
Запрашан за најголемата долгорочна закана за Алијансата, Руте ја идентификуваше Русија како примарен безбедносен предизвик за НАТО.
„Русија е главна закана сега и на подолг рок“, рече тој, укажувајќи на војната меѓу Русија и Украина и нејзиното воено зајакнување.
„Ја гледаме оваа луда агресивна војна против Украина, каде што Путин е подготвен да жртвува 35.000 од своите луѓе, кои се борат таму и се убиени или тешко повредени од Украина“, додаде тој.
Руте, исто така, предупреди дека безбедносните предизвици на НАТО се протегаат надвор од Русија, укажувајќи на растечката стратегиска соработка меѓу Москва и други земји.
„Значи, би рекол Русија, но Русија работи со Северна Кореја, со Иран, со Кина“, рече тој.
Исто така, тој предупреди да не се потценува воениот подем на Кина.
„Кина спроведува масовно зајакнување на сопствената војска, ќе има 1.000 нуклеарни боеви глави до 2030 година. Затоа, да не бидеме наивни за Кина“, рече тој.
Руте посочи дека сè поблиската соработка меѓу овие четири земји претставува една од клучните долгорочни безбедносни грижи на НАТО.
„И повторно, во оваа четворка, работејќи заедно со Иран и Северна Кореја, тоа што го прави Русија е главна долгорочна закана со која се соочуваме“, додаде тој.
Руте ја истакна стратегиската важност на Турција во рамките на НАТО, опишувајќи ја како една од клучните воени сили на Алијансата и главен придонесувач за нејзините одбранбени капацитети.
„Турција е особено важна за НАТО“, рече тој, напоменувајќи дека Турција е дел од Алијансата од 1952 година – речиси 75 години – и со децении игра централна улога.
„Вие (Турција) сте една од најсилните војски во Алијансата. Исклучително добро опремена, исклучително добро обучена“, додаде тој.
Руте ја истакна и успешната турска одбранбена индустрија како главен адут за Алијансата, укажувајќи на околу 3.000 компании во одбранбениот сектор, од големи фирми до помали, иновативни претпријатија.
Тој истакна дека турскиот одбранбен сектор покажал голем капацитет за приспособување на новите технологии и за примена на лекциите научени на бојното поле, вклучително и оние од војната во Украина.
Руте ги пофали и турската одбранбена компанија АСЕЛСАН и целокупниот одбранбен екосистем на Турција, истакнувајќи ја зголемената одбранбено-индустриска соработка на земјата со Европа и САД.
Тој рече дека одбранбениот сектор на Турција изградил силни партнерства низ сојузничките земји преку меѓусебни инвестиции и индустриска соработка, нарекувајќи ја таквата соработка суштинска за зајакнување на колективното одвраќање на НАТО.
Коментирајќи ги неодамнешните европски одбранбени иницијативи, Руте ја поздрави растечката улога на Европската Унија во зајакнувањето на одбранбените капацитети, истовремено нагласувајќи дека долгорочната безбедносна архитектура на НАТО мора да остане инклузивна и трансатлантска.
Руте ги пофали претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен и европскиот комесар за одбрана и вселена, Андриус Кубилиус, за нивното лидерство во европската одбрана, напоменувајќи дека ЕУ може да игра важна улога во зголемувањето на индустриските капацитети, издржливоста и финансирањето.
Во исто време тој нагласи дека безбедноста на Европа не може да се гледа само низ призмата на ЕУ, укажувајќи на сојузниците во НАТО надвор од блокот, вклучително Турција, Норвешка, Исланд и Обединетото Кралство.
„Она што постојано го нагласуваме како НАТО е инклузивноста“, рече тој.
Руте истакна дека идниот безбедносен рамковен план на Алијансата треба да остане широк и трансатлантски, протегајќи се „од Калифорнија до Анкара“.
Тој рече дека дискусиите за иднината на европската одбрана се во тек, но нагласи дека постои согласност меѓу сојузниците за потребата од соработка.
„Сите се согласуваме дека сме посилни кога сме колку што е можно поинклузивни“, рече тој.
Прашан за европските иницијативи за зајакнување на нуклеарното одвраќање, Руте рече дека постојната нуклеарна архитектура на НАТО останува силна и продолжува да обезбедува кредибилна заштита за Алијансата.
Тој напомена дека рамката за одвраќање на Алијансата првенствено е изградена околу нуклеарните капацитети на САД и Обединетото Кралство во рамките на НАТО, заедно со независниот нуклеарен капацитет на Франција.
Руте истакна дека Франција, иако не е дел од Групата за нуклеарно планирање на НАТО, останува витален дел од севкупната стратегија за одвраќање на Алијансата.
„Французите дури и го проширија тој капацитет и рекоа, еј, сакаме повеќе да го користиме, координирајќи се со нас, тесно координирајќи се со европските сојузници“, рече тој.
Тој ја поздрави зголемената координација на Франција со европските сојузници, велејќи дека тоа прави дополнителен стратегиски притисок врз Русија.
Руте рече дека комбинираните нуклеарни капацитети на НАТО, особено под безбедносно покровителство на САД, продолжуваат да обезбедуваат силна заштита за земјите сојузнички.
„Мислам дека кога станува збор за нуклеарното оружје, ние сме апсолутно добро заштитени“, заклучи тој.
news_share_descriptionsubscription_contact
