Melike Pala
07 Јули 2026•Ажурирано: 07 Јули 2026
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека Турција има една од најголемите воени сили во НАТО и игра важна улога и во рамките на Алијансата и во односите со Европската Унија, јавува Анадолу.
Говорејќи на Форумот за одбранбена индустрија на Самитот на НАТО во Анкара, за време на панел-дискусијата со наслов „Предизвикот на способностите: разговор НАТО-ЕУ“ со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, Фон дер Лајен ја истакна важноста од подлабока координација меѓу НАТО и ЕУ, заедничките набавки и зајакнувањето на европската одбранбена индустриска база во услови на променлива безбедносна средина.
Таа нагласи дека земјите членки на ЕУ и сојузниците во НАТО во голема мера се потпираат на „еден единствен сет сили“ што може да бидат распоредени во мисии на НАТО, операции на ЕУ, мисии на Обединетите нации или коалиции на подготвени партнери.
Таа рече дека интероперабилноста меѓу силите е од суштинско значење и дека сегашната геополитичка средина бара „масовен пораст на инвестициите во одбраната“.
Турција, рече таа, има значајно место во оваа рамка.
„Турција има едни од најголемите вооружени сили во НАТО, од многу големо значење е и отсекогаш играла важна улога во Алијансата, но секако и во односите со Европската Унија“, рече Фон дер Лајен.
Таа додаде дека постојат можности за поблиска соработка меѓу Турција и европските одбранбени иницијативи, вклучително и инструментот „Безбедносна акција за Европа“ (SAFE) на ЕУ, кој обезбедува финансирање за заеднички набавки во областа на одбраната.
Руте рече дека НАТО и ЕУ имаат јасна поделба на одговорностите и може меѓусебно да се зајакнат преку заедничка работа.
„НАТО се однесува на командните и контролните способности и стандардите“, рече Руте, додавајќи дека ЕУ има клучна улога во области како што се инвестициите во одбраната, воената мобилност, отпорноста на општеството и развојот на одбранбената индустриска база.
Руте рече дека Европа мора да стане посилен партнер во рамките на НАТО и да ја намали прекумерната зависност од Соединетите Американски Држави.
„Не може да продолжиме како досега, да бидеме прекумерно зависни од Соединетите Американски Држави; потребна ни е многу посилна Европа во многу посилен НАТО“, рече тој.
Руте истакна дека производството во одбранбената индустрија се зголемува во Европа, Канада и Соединетите Американски Држави, со отворање повеќе фабрики и производствени линии, но додаде дека е потребно натамошно проширување бидејќи Русија ја ставила својата економија на воена основа.
Тој ја пофали структурата на турската одбранбена индустрија како пример за поширок национален пристап кон безбедноста.
„Дозволете ми да дадам само еден пример. Турција, начинот на кој ја организиравте вашата одбранбена индустрија, со Секретаријатот за одбранбена индустрија на Турција кој директно му одговара на претседателот, имате околу 3.000 компании од одбранбената индустрија што тесно соработуваат: мали, средни, големи, кои во основа извезуваат низ целата територија на НАТО и, секако, произведуваат за Турција, а исто така извезуваат и надвор од НАТО“, рече Руте.
„Мислам дека тоа е модел што е многу интересен и знам дека некои сојузници го проучуваат за да видат дали би можеле да го применат во својата земја“, додаде тој.