Necva Taştan Sevinç
25 Мај 2026•Ажурирано: 25 Мај 2026
Неколку големи сојузници на НАТО, меѓу кои Велика Британија, Франција, Италија, Шпанија и Канада, го блокираат предлогот за издвојување на 0,25% од бруто домашниот производ (БДП) годишно за воена помош на Украина, објави британскиот весник „Телеграф“, пренесува Анадолу.
Во веста се наведува дека генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, се надевал дека ќе се постигне договор за предлогот пред претстојниот самит на Алијансата во Анкара, Турција, но оваа недела призна дека планот нема доволна поддршка за да продолжи понатаму.
„Не мислам дека ова ќе биде предложено“, изјавил Руте за новинарите.
„Телеграф“ наведува дека со предлогот се имало за цел членките на НАТО да обезбедат минимално ниво на воена поддршка за Киев, додека војната на Русија во Украина продолжува во својата четврта година.
Според вест, најмалку седум земји членки на НАТО ја поддржале иницијативата, особено земјите што веќе издвојуваат повеќе од 0,25% од БДП за воена помош на Украина.
Неименуван инсајдер на Алијансата, цитиран од весникот, изјавил дека Велика Британија, Франција, Шпанија, Италија и Канада „не се многу ентузијасти за идејата“.
Се додава дека одлуките на НАТО бараат едногласно одобрување од сите земји членки, што ефикасно им овозможува на земјите што се спротивставуваат на предлогот да го блокираат неговото усвојување.
Противењето се случува и покрај тоа што Велика Британија е меѓу најголемите воени донатори на Украина. Велика Британија вети најмалку 3 милијарди фунти (околу 4 милијарди долари) годишно воена помош во догледна иднина, иако ова останува под предложениот праг од 0,25% од БДП.
„Телеграф“, исто така, наведува дека критиките се повеќе се фокусираат на некои поголеми економии на НАТО, како Франција, Италија и Шпанија, поради тврдењата дека тие не придонесуваат доволно во споредба со помалите сојузници како што се Полска, Холандија и нордиските и балтичките земји.
Податоците од Институтот Кил покажуваат дека земји, меѓу кои Полска и неколку нордиски и балтички земји, веќе даваат воена помош на Украина колку или над предложениот репер.
Руте претходно нагласи дека поддршката за Украина „не е рамномерно распределена во рамките на НАТО“, при што некои сојузници „не издвојуваат доволно“ за помош на Киев.
Наводите доаѓа во услови на пошироки дебати во рамките на НАТО за распределба на товарот и идната поддршка за Украина, особено откако американскиот претседател Доналд Трамп ги запре големите нови издвојувања за помош од САД и ги натера европските сојузници да преземат поголем дел од финансиската одговорност.
Портпаролот на Канцеларијата за надворешни работи, Комонвелт и развој на Обединетото Кралство изјави за „Телеграф“ дека Велика Британија „продолжува да соработува со сојузниците од НАТО за сите предлози за да се осигура дека Алијансата може најдобро да ја поддржи Украина.“