Иднината на партиципативните финансии ќе се развива со доверба и точна, ефективна комуникација, изјави генералниот директор на Агенција Анадолу (АА), Сердар Караѓоз, додавајќи: „Поради таа причина, работиме на градење рамка на доверба во комуникациите за партиципативните финансии“.
Говорејќи на денешниот Самит за партиципативни финансии, организиран од Анадолу во Истанбулскиот финансиски центар, Караѓоз запраша што навистина гради доверба во финансискиот свет – дали тоа се едноставно податоците или, всушност, начинот на кој податоците се раскажуваат и перципираат.
Самитот вклучува панели за идните стратегии на партиципативните банки и партиципативната економија на Турција, инвестициските производи засновани на партиципација и улогата на дигитализацијата во иднината на партиципативните финансии.
Анадолу и Здружението на партиципативни банки на Турција (ТКББ) го организираа самитот со учество на 10 турски банки, вклучувајќи ги: Вакиф катилим, Кувејт турк, Зират катилим, Емлак катилим, Албарака, Туркије финанс, Дуња катилим, Хајат финанс, ТОМ Банк и Адил катилим.
„Наративот е поефективен од податоците во дигиталната ера поради влијанието на масовните медиуми, бидејќи само податоците нѐ убедуваат“, објасни Караѓоз.
Тој истакна дека модерниот финансиски систем поминал низ длабок процес на преиспитување по глобалната криза во 2008 година, кога хипотекарната криза избриша вредност од билиони долари.
„Довербата во глобалните финансиски институции беше сериозно нарушена, што ја отвори дебатата за праведноста на системот“, истакна тој, додавајќи дека кризата, освен економски прекин, претставувала и криза на значењето и довербата.
„Прашањата за тоа дали финансискиот систем праведно ги споделува ризиците, правичноста на билансот на добивка и загуба и дали финансиите го поддржуваат производството или создаваат внатрешен циклус, остануваат неодговорени и денес“, рече тој.
„Оваа ситуација покажа дека проблемот не е само финансиски, туку и етички, структурен и комуникациски“, изјави Караѓоз.
Токму во оваа точка партиципативните финансии се истакнуваат како силна алтернатива, нудејќи модел изграден врз споделување на ризикот, директни врски со производството, транспарентност и етички принципи.
„Екосистемот на партиципативни финансии во Турција достигна широка и холистичка структура, која се движи од банкарство до осигурување и управување со портфолио до финтек компании“, објасни тој.
„Турција претставува многу силна визија во оваа област со Истанбулскиот финансиски центар, кој беше домаќин на настанот денес во седиштето на турската државна банка Зират“, рече Караѓоз.
- „Глобалните медиуми се обидуваат да ги маргинализираат партиципативните финансии“ -
Тој предупреди на подлабок проблем во глобалниот финансиски систем, каде партиципативните финансии ниту наоѓаат доволно простор, ниту се разбрани, не успевајќи да ја добијат својата заслужена вредност.
„Главните меѓународни финансиски медиуми како Ројтерс, Блумберг, Фајненшал тајмс и Волстрит журнал или ја третираат оваа област површно или не успеваат да ја проценат како холистички модел“, истакна Караѓоз.
„Дури и кога партиципативните финансии се споменуваат во глобалниот финансиски контекст, тие обично се прикажуваат како специфична, тесна област со ограничено влијание, наместо да бидат поставени во самиот центар“, додаде тој.
„Теоријата на врамување (Framing theory) во комуникологијата јасно објаснува што се случува во оваа ситуација“, изјави Караѓоз.
Цитирајќи го социологот Ервинг Гофман, тој истакна дека проблемот оди подалеку од она што е кажано и се фокусира на тоа што е поставено во центарот, наспроти она што е оставено на маргините.
„Кога не сакате нешто да се развива, вие или го игнорирате, или го заробувате во посебна рамка, подалеку од центарот на вниманието“, изјави тој.
Тој истакна дека глобалните медиуми, со ориенталистичка перспектива, во моментов се обидуваат да ги намалат партиципативните финансии преку игнорирање и да ги неутрализираат со нивно туркање настрана.
Тој нагласи дека во моментот кога ќе ги постават во центарот, глобалните медиуми знаат дека ќе мора да се натпреваруваат со партиципативните финансии, па затоа ги гледаат, но никогаш не ги ставаат во центарот нивните успеси.
- Напорите на Анадолу -
„Сепак, податоците за партиципативните финансии се многу јасни и силни и продолжуваат забрзано да се засилуваат“, истакна тој.
Караѓоз истакна дека вредноста на средствата на партиципативните финансии надминува 4 билиони долари, според извештајот од 2025 година на Одборот за исламски финансиски услуги.
Тој напомена дека станува збор за финансиски систем кој расте и се продлабочува на глобално ниво, и покрај напорите на глобалните медиуми за негова маргинализација и потиснување настрана.
„Неуспехот на оваа област да го најде своето заслужено место во глобалниот наратив ја покажува реалноста за постоење јаз во значењето и известувањето кој произлегува од самиот глобален систем, а не од некаков дефицит во самиот модел“, изјави Караѓоз.
Тој истакна дека Анадолу се вклучува токму тука, со фокусирање на оваа област во својата меѓународна новинарска работа, нагласувајќи го верувањето дека иднината на партиципативните финансии ќе се развива со доверба и точна комуникација. Агенцијата се обидува да изгради архитектура на доверба во комуникацијата за партиципативните финансии.
Тој објасни: „Оваа архитектура бара производство на точни податоци, поставување на вистинската рамка и правење на таа рамка разбирлива на глобално ниво. Што е уште поважно, оваа архитектура бара градење на дискурс кој создава доверба и воспоставување на соодветен наратив“.
Неодамна, Анадолу значително ја засили својата работа во овој сектор, претворајќи ги партиципативните финансии во една од своите основни области на известување.
Караѓоз забележа дека агенцијата веќе реализирала ексклузивни интервјуа и подготвила содржини со раководителите на водечките институции во секторот. „Агенцијата објави стотици вести и анализи кои ги одразуваат актуелните случувања“, додаде тој.
Преку платформата „Finance Desk“, Анадолу им овозможи на носителите на одлуки во секторот директно да говорат за сегашноста и иднината на партиципативните финансии.
Караѓоз потенцираше дека агенцијата не само што известува за овие теми, туку обезбедува и глобален пристап до информациите преку објавување на 13 различни јазици.
Нивната цел не е ограничена само на производство на содржини, туку е насочена кон градење меѓународен дискурс во областа на партиципативните финансии.
„Агенцијата работи на тоа да ги појасни, продлабочи и да ги направи видливи случувањата во оваа сфера на светско ниво“, рече тој.
- Сегашни и идни самити -
„Моќта на еден модел се открива преку наративот и довербата што ги создава, а не само преку бројките, и токму со тоа сфаќање Анадолу го организираше овој самит“, рече Караѓоз.
Тој ја сподели нивната цел за подобро објаснување на партиципативните финансии на глобално ниво, поставување на цврста меѓународна комуникациска основа и со текот на времето, трансформирање на оваа платформа во глобална точка на поврзување.
Караѓоз изрази надеж дека следната година, второто издание на овој настан ќе биде меѓународен самит за партиципативни финансии, со што овој собир ќе се интернационализира на најдобар можен начин.
Тој заврши со благодарност до сите инволвирани страни кои придонесоа за успехот на настанот, а особено до Здружението на партиципативни банки на Турција.
