Necva Taştan Sevinç
12 Јуни 2026•Ажурирано: 12 Јуни 2026
Четири транспортни авиони од типот „Ц-17“ на Военото воздухопловство на САД вчера заминаа за Европа, пренесувајќи опрема поради потенцијалната посета на потпретседателот Џеј Ди Венс на Женева, каде што се очекува потпишување на потенцијален договор меѓу САД и Иран, објави медиумот „Аксиос“, пренесува Анадолу.
Медиумот, повикувајќи се на извори запознаени со подготовките, наведе дека воените летови се поврзани со потенцијалната церемонија на потпишување што би можела да се одржи во следните неколку дена, доколку тековните напори за финализирање на договорот бидат успешни.
Известувањата за овие подготовки следуваа откако американскиот претседател Доналд Трамп претходно вчера изјави дека Вашингтон и Техеран постигнале „одличен договор“ и дека би можеле да го потпишат веќе овој викенд.
Според „Аксиос“, со предложениот меморандум за разбирање би се продолжил актуелниот прекин на огнот за 60 дена, а истовремено би се отвориле преговори за поширок договор што ја опфаќа нуклеарната програма на Иран.
Нацрт-договорот, според наводите, повикува на итно повторно отворање на Ормускиот Теснец без такси за транзит и има цел превозот да го врати на нивото пред војната во рок од 30 дена.
За возврат, Иран би се обврзал дека нема да се стреми кон нуклеарно оружје и ќе го реши прашањето со своите залихи на збогатен ураниум. Секој конкретен чекор во однос на нуклеарната програма на Техеран би бил предмет на посебен, подетален договор, се наведува во извештајот.
„Аксиос“ додава дека договорот, исто така, ќе му обезбеди на Иран укинување на санкциите во фази, поврзано со исполнувањето на неговите обврски, вклучително и привремени исклучоци со кои се дозволува извоз на нафта.
Според наводите, нацрт-договорот бил постигнат во среда вечер, по разговорите меѓу катарскиот посредник Али ал-Тавади и иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи, при што во преговорите биле вклучени и специјалните претставници на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, кој е и зет на Трамп.
Министерството за надворешни работи на Иран соопшти дека Техеран сè уште нема донесено конечна одлука за предложениот договор, додека „Аксиос“ објави дека договорот сè уште го чека конечното одобрување од врховното раководство на Иран.
Доколку биде потпишан, се очекува договорот да биде именуван како „Исламабадски договор“, со што ќе им се оддаде признание на посредничките напори на Катар и Пакистан.
Трамп вчера упати и посебни пофалби до Турција за нејзината помош во постигнувањето на посакуваниот договор, истакнувајќи дека разговарал со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, кого го нарече „одличен“ за неговиот придонес во договорот.
