به‌هارى هه‌ورامان

هەورامان ناوچەیەکی کوردییە و لە ناو جەرگەی کوردستانە، پڕیەتی لە شاخ و داخ و چیا و دۆڵ و نشێو، دەشتایی و تەختایی زۆر کەمە، شاخ و چیاکانی هەورامان درێژبوونەوته‌وه‌ بۆ زنجیرە شاخەکانی زاگرۆس، بەرزی شاخەکانی هه‌ورامان لە نێوان (١٢٧٠-٣٣٩٠م)دان، سرووشتەکەی دیمەنێکی جوانی بەخشیوە بە ناوچەکە.

له‌ ئێستادا كه‌وه‌رزى به‌هاریشه‌ چه‌ندین جۆر گوڵ گژو گیایى به‌هارى سه‌وز ده‌بن و كه‌ هه‌ندێك له‌و گژوگیایه‌نه‌ بۆ خواردنى رۆژانه‌ى مرۆڤ به‌كار ده‌هێنرێت، رۆژانه‌ش خه‌ڵكانێكى زۆر روو له‌و ناوچه‌یه‌ ده‌كه‌ن بۆ به‌سه‌ر بردنى كات و ساتى خۆش.

له‌گه‌ڵ هاتنى وه‌رزى به‌هار هاووڵاتیان روو له‌و ناوچه‌یه‌ ده‌كه‌ن، به‌شێكى ئه‌و كه‌سانه‌ش بۆ کردنی گژوگیا به‌هارییه‌كان سه‌ردانى ناوچه‌کە ده‌كه‌ن.

دانیشتوانى ناوچه‌ى هه‌ورامان زۆربەی كاته‌كان جلى كوردى شاڵ و فه‌ره‌نجى و كوڵه‌باڵ له‌به‌ر ده‌كه‌ن ئه‌وه‌ش وایكردووه‌ هاووڵاَتیان به‌تایبه‌ت روو له‌و ناوچه‌یه‌ بكه‌ن، وه‌ك خه‌ڵكى ناوچه‌كه‌ خۆیان ده‌ڵێن ته‌نانه‌ له‌ ووڵاتانى تره‌وه‌ بۆ بینینى جلى هه‌ورامانى كه‌ خۆى له‌ شاڵ و كوڵه‌ باڵ و كڵاش ده‌بینێته‌وه‌ سه‌ردانى ناوچه‌كه‌مان ده‌كه‌ن.