18 مه 2021•بهروزرسانی: 20 مه 2021
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
دکتر فیاض زاهد، استاد تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی تهران در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار «آناتولی» پیرامون ارتباط سیاست داخلی ایران، از جمله انتخابات ریاستجمهوری پیشرو با روابط خارجی و اقدامات بینالمللی این کشور اظهار داشت: سیاست خارجی تداوم سیاست داخلی است.
وی افزود: نظامهای سیاسی هرگونه استراتژی راهبردی در حوزه امنیت ملی یا گسترش روابط با همسایگان و دیگر کشورهای طالب نفوذ را براساس جهانبینی و ذهنیتی که در سیاست داخلی خود معنا کردهاند، شکل میدهند.
زاهد در تشریح این دیدگاه خود همچنین گفت: سیاست خارجی کشورهای ایدئولوژیک مانند ایران، کوبا و کره شمالی تحت تاثیر نگرشها و جهانبینی داخلی قرار میگیرد. از دیدگاه آنها و براساس این تصور، کشورها در سه جبهه دوستان، غیرمتحد و متخاصم قرار میگیرند. از سوی دیگر، دولتهای سکولار سیاست خارجی را مبتنی بر منافع ملی تعریف میکنند و برای کسب این موقعیت هیچ خط قرمزی در زمینه ایجاد رابطه، گفتگو، مصالحه و معامله ندارند.
-هزینههای استیلای ایدئولوژی بر سیاست خارجی
او درباره پیامدهای سیاست مبتنی بر ایدئولوژی اظهار داشت: هزینههای اقتصادی این نوع نگرش بسیار سنگین است. ویست سنگل در کتاب خود راجع به شوروی میگوید که تلاش میکردیم فن بازی را طوری تغییر دهیم که معیشت و سطح زندگی مردم و مشکلاتشان اولویت دوم باشد و افتادن در رقابت تسلیحاتی و فضایی اولویت اول باشد. لذا درآمد شوروی، به جای ایجاد رفاه، صرف رقابتهای فضایی و هستهای و تسلیحاتی شد. حال شما از روسیه موشک، تانک و مین را میخرید، اما یک ماشین لباسشویی یا ظرفشویی خوب تولید نمیکنید.
زاهد که قبلا عضو شورای اسلامی کلانشهر رشت نیز بوده است، نقش دیگر این رویکرد در روابط خارجی و بینالمللی کشورها را چنین برشمرد: کارکرد دیگر نگاه ایدئولوژیک این است که جهان را دوقطبی میکند. برخی حکومتها با تراشیدن یک دشمن بزرگ خارجی بسیاری از ناکارآمدیها یا سیاستهای غلط خودشان را توجیه میکنند.
رئیس سابق شورای نویسندگان روزنامه «اعتماد» ایران درباره تاثیر سیاست ایدئولوژیک بر منافع و امنیت ملی نیز تصریح کرد: هزینه این رویکرد برای امنیت و منافع ملی بسیار زیاد است. سرمایهگذاری در کشورهایی که معلوم نیست چه زمانی میشود از آن استفاده کرد و مداخله در مسائلی که توسط مردم و افکار عمومی آن کشورها پذیرفتنی نیست، یعنی تبدیل شدن به شناگری که پالتوی پشمی سنگینی پوشیده و در معرض موجی پرتلاطم قرار گرفته است.
-ارتباط انتخابات ریاستجمهوری ایران با مذاکرات برجام
دکتر زاهد راجع به تاثیر انتخابات پیشرو در ایران بر انگیزه طرفهای حاضر در مذاکرات برجام نیز اظهار داشت: برجام مهمترین دستاورد دولت روحانی محسوب میشود و برای او بسیار مهم است که این پرونده را با موفقیت ببندد و این یادگار را از خودش باقی بگذارد. احیای برجام، ثبات و تاثیر قابلتوجهی بر معیشت مردم ما خواهد داشت. برقراری رابطه نرمال با کشورهای غربی و جذب سرمایهگذاری، خبر بسیار خوشایندی برای تندروهای داخلی ایران خواهد بود.
او در پایان، گفتوگوی ایران و عربستان سعودی را «اقدامی بسیار هوشمندانه، در راستای رفع تخاصم و سوءتفاهم میان دو ملت مسلمان، جبران خطاهای گذشته و گامی جهت فاصله گرفتن این کشور از اسرائیل» دانسته و گفت: اهمیت دیگر مذاکرات وین این است که اگر به نتیجه برسد، موجب امیدواری مردم ایران و افزایش مشارکت آنها در انتخابات خواهد شد. آمریکاییها الان مطمئن هستند که با گروهی مذاکره میکنند که مجوز لازم از سوی رهبر انقلاب (آیتالله خامنهای) را دارد و زبان بینالملل را هم میفهمد. اگر به جای تیم محمدجواد ظریف، سعید جلیلی مذاکره میکرد، شاید تا 10 ماه دیگر نتیجه نگیریم. با انتخاب یک رئیسجمهور میانهرو یا اصلاحطلب، میتوان به بهبود شرایط زندگی در ایران امیدوار بود.
