آنتالیا/ شاهین دمیر/خبرگزاری آناتولی

فیصل سویسال، کارگردان «درخت گردو» به‌عنوان جدیدترین اثر مشترک سینمای ترکیه و ایران که برای نخستین بار در پنجاه و ششمین جشنواره بین‌المللی پرتقال طلایی آنتالیا اکران شد، در گفت‌وگویی ویژه با خبرنگار آناتولی، روند ساخت این فیلم و همخوانی و هماهنگی میان هنرمندان دو کشور در این زمینه را تشریح کرد.

او با اشاره به تصویب قوانینی برای تسهیل همکاری برای ساخت فیلم در ترکیه گفت: «در آینده شاهد افزایش تولیدات مشترک دو کشور خواهیم بود. سینمای ترکیه و ایران فضای خوبی برای افزایش سطح تعامل را فراهم کرده و فیلم‌هایی با سناریوهای قوی‌تری مطابق با ویژگی‌های منطقه تولید خواهد شد».

این کارگردان ترک که کارشناسی ارشد خود را در دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر خوانده است در مورد نحوه شکل گیری این همکاری نیز اظهار داشت:

«این نخستین اثر رسمی مشترک سینمای ترکیه و ایران است. بنیاد سینمای فارابی ایران قبلا به دلیل موقعیت این کشور در ساخت اثر مشترک با مشکلاتی مواجه بود، اما همچنان مشتاق همکاری بودند. فیلمنامه‌ را به ایران فرستادم و مورد پسند مصطفی احمدی، کارگردان و مسئول روابط خارجی این بنیاد قرار گرفت.

پس از بررسی سناریو، مسئله تهیه‌کننده ایرانی مطرح شد که به همراه علی نوری اسکویی سینماگر مشهور به بنیاد فارابی مراجعه کردیم. آنها به دلیل وضعیت اقتصادی قادر به حمایت مالی نبودند. از این رو، قرار بر این شد ما کار را شروع کنیم و مراحل پست پرادکشن آن به کمک این نهاد در ایران انجام شود.

«عوامل ایرانی درخت گردو از تجربه فنی بسیار بالایی برخوردارند»

سویسال در ارتباط با تاثیر عوامل ایرانی فیلم درخت گردو در مرحله فیلمبرداری و تدوین هم تصریح کرد:

«عوامل ایرانی دارای تجربه فنی بسیار بالایی هستند و در بخش ساخت موسیقی فیلم از قطعات کلاسیک و در صحنه ای نیز از نوای ستار استفاده شد. پیام آزادی، نیز تنظیم موسیقی این فیلم را عهده‌دار شد.

تدوین‌ این فیلم را مصطفی خرقه‌پوش که با کارگردانان ایرانی همچون بهمن قبادی و داریوش مهرجویی کار کرده است، انجام داد. صداگذاری نیز توسط محسن روشن که پیشتر نیز در فیلم «سه راهی» و فیلم کوتاهم همکاری داشتیم، به همراه محمد جواهرزاده انجام گرفت.

تنظیم رنگ و نور نیز توسط هوتن حقشناس صورت گرفت. او در سینمایی ترکیه سابقه کار در فیلم‌های «بستنی ترک»، «پیله» و «مسلم» را دارد. درخت گردو به زودی درایران نیز اکران خواهد شد. امیدوارم این رویداد راه را برای ورود فیلم های دیگر ترکیه به ایران باز کند».

«اهمیت رابطه بین انسان و اشیا در سینما»

فیصل سویسال درباره موضوع اصلی این فیلم و دلیل انتخاب نام درخت گردو برای آن گفت:
تم اصلی فیلم برگرفته از کتاب «پرنده تک بال» یاشار کمال که همه اتفاقات حول یک درخت گردو می‌گذرد، است. درخت گردو به نوعی نماد نقش اول فیلم بوده و از نماد درخت انجیر در اثر «خلق یک مرد» نجیب فاضل کیساکورک نیز استفاده شده است.

در سینما رابطه انسان با اشیا بسیار اهمیت دارد. درخت گردو به ما می‌گوید که اگر در زندگی عاقلانه، با اخلاق و وجدان رفتار کنیم، طبیعت در پاسخ به این رفتارها دوباره زنده شده و به امیدبخش خواهد بود. مومن همواره به امید نیاز دارد و نباید آن را از دست دهد.

اگر به آخرت و قضا و قدر ایمان داریم باید پاسخگوی رفتار خود باشیم. شاعران و هنرمندان وجدان جامعه هستند، چون نمی‌توانند نقشی را که جامعه بر آنها تحمیل می کند را بازی کنند. وگرنه ارزش‌های‌شان را می‌بازند. هدف اصلی هنر ایجاد فضای آزاد برای بیان تفکرات صحیح و غلط است».

«جشنواره های بزرگ جهان بخش اصلی‌ خود را به فیلم‌های هالیوودی اختصاص داده‌اند»

کارگردان 40 ساله «درخت گردو» که در بخش فیلم‌های بلند داخلی جشنواره پرتقال طلایی آنتالیا به همراه 9 اثر دیگر برای دریافت عنوان بهترین کار رقابت می‌کند، درباره مشکلات حضور در دیگر فستیوالهای بین‌المللی گفت:

«ما سناریوهای خود را به کشورهای دیگر نیز م‌ فرستیم، اما به دلیل تفاوت در دیدگاه‌ها فیلمنامه ها پذیرفته نمی‌شود. سینما به دلیل رفتارهای برخی از کارشناسان و منتقدان در حال نابودی است.

به این دلیل شمار تماشاگران جشنواره نیز در حال کاهش است. این امر موجب شده که برخی جشنواره‌های بزرگ مانند کن، برلین و ونیز بخش اصلی شان را به فیلم‌های هالیوودی اختصاص دهند».

سویسال در مورد جشنواره بین‌المللی فیلم دوستی که ریاست آن را بر عهده دارد، نیز گفت: «دومین دوره این جشنواره را با حمایت وزارت ورزش و جوانان برگزار خواهیم کرد. 650 اثر در سه بخش اصلی اکران خواهد شد.

وی درباره نحوه برگزاری جشنواره دوستی که نیما جاویدی، کارگردان ایرانی نیز در جمع داوران آن قرار دارد، اظهار داشت: «امسال پس از پایان جشنواره، فیلم‌های شرکت کننده در سراسر ترکیه اکران خواهد شد که خود اقدامی بی سابقه به شمار می‌رود».