سلطان آلپ ارسلان؛ فرماندهی که دروازه‌ آناتولی را بر روی تُرک‌ها گشود

موش/خبرگزاری آناتولی

سلطان آلپ ارسلان سلجوقی با شکست دادن امپراتوری بیزانس در جنگ سرنوشت ساز ملازگرد در سال 1071 میلادی، دروازه های آناتولی را بر روی تُرک‌ها گشود.

سلطان آلپ ارسلان در 26 اوت سال 1071 میلادی موفق شد در نبردی سرنوشت ساز سپاه امپراتوری بیزانس به فرماندهی رومن دیوژن که شمار آن چهار برابر تعداد سپاهیان امپراتوری سلجوقی بود را شکست دهد. با پیروزی سپاه امپراتوری سلجوقی در نبرد ملازگرد نیز زمینه ورود تُرک‌ها به منطقه آناتولی فراهم شد.

سلطان آلپ ارسلان محمد فرزند چاغری بیگ و برادرزاده طغرل بیگ بنیانگذار دولت سلجوقی بزرگ با مرگ عمویش در 27 آوریل 1064 به عنوان دومین سلطان سلجوقی بر تخت پادشاهی نشست و با پیروزی بزرگ خود در 42 سالگی در نبرد ملازگرد تاریخ منطقه و تُرک‌ها را دگرگون ساخت.

با درخواست کمک از سوی خلافت عباسی، سلطان آلپ ارسلان عازم جنگ با خلافت فاطمیون در مصر شد. فرماندهان دولت بیزانس که از قصد آلپ ارسلان به منظور جنگ با فاطمیون و عزیمت به مصر با خبر شده بود از فرصت استفاده کرده و با سپاهی عظیم راهی مناطق شرقی آناتولی شدند.

سلطان آلپ ارسلان پس از دریافت خبر عزیمت سپاه بیزانس به آناتولی شرقی، از رفتن به مصر منصرف شد و به مقابله با لشکر امپراتوری بیزانس شتافت. آلپ ارسلان اگرچه در همه جا شایعه کرده بود که قصد دارد در شهر ری اردو بزند، اما با سپاه خود راهی منطقه موش در آناتولی شرقی شد و در دشت ملازگرد اردو زد.

سلطان آلپ ارسلان در نهایت در روز جمعه 26 اوت 1071 میلادی پس از اقامه نماز به همراه سپاه خود به سمت سپاه بزرگ و پرشمار بیزانس تاخت. سپاهیان دولت سلجوقی در نبرد ملازگرد با اجرای بدون عیب و نقض تاکتیک جنگی «توران» موفق شدند سپاه بیزانس را در هم شکنند و در پایان جنگ نیز رومن دیوژن که مقاومت را بی نتیجه می‌دید به همراه شماری از نیروهای خود تسلیم آلپ ارسلان شد.

دکتر مراد آلان‌اوغلو، عضو هیات علمی دانشگاه آلپ ارسلان استان موش ترکیه و مدیر مرکز تحقیقاتی سلجوقی ملازگرد با ابراز اینکه سلطان آلپ ارسلان به عنوان یکی از مهمترین حکمرانان تُرک در تاریخ بوده است، درباره ویژگی‌های وی می‌گوید: او دارای قدی بلند، شخصیتی قوی و جنگجویی لایق بود.

آلان‌اوغلو درباره رویدادهای مرتبط با نبرد ملازگرد نیز گفت: رومن دیوژن دارای سپاهی 200 هزار نفری بود و می‌خواست با شکست دادن دولت سلجوقی دست تُرک‌ها را برای همیشه از آناتولی کوتاه کند. لشکر بیزانس دارای سلاح‌های زیاد و سه هزار ارابه بود که خود نشانگر بزرگی جنگ ملازگرد است.

وی با بیان اینکه شمار سپاهیان سلجوقی تنها 40 هزار تن بوده است، افزود: هنگامی که آلپ ارسلان در 26 اوت 1071 با سپاه خود به دشت ملازگرد رسید، امپراتور بیزانس با سپاهیان بیشمار خود در منطقه اردو زده بود. لشکر سلجوقی نیز در تپه‌ای در فاصله 15 کیلومتری سپاه بیزانس اتراق کرد. بیزانسی‌ها دارای سرباز و سلاح‌های بیشتری بودند. آلپ ارسلان به دلیل اهمیت روز جمعه برای مسلمانان به طور ویژه این روز را برای جنگ انتخاب می‌کند. خلیفه نیز در همان روز دعایی را به منظور پیروزی مسلمانان برای خطبه‌های نماز جمعه صادر می‌کند.

دکتر مراد آلان‌اوغلو ادامه داد: سپاه سلجوقی نماز جمعه را به امامت خود آلپ ارسلان اقامه کرد. آلپ ارسلان همچنین در خطبه‌های نماز با ابراز اینکه برای شهادت در این مکان حضور دارند، می‌گوید کسانی که مایل هستند می‌توانند بازگردند. سلطان آلپ ارسلان همچنین لباس سفید بر تن می‌کند و می‌گوید در صورت کشته شدن این لباس کفنم خواهد بود و در صورت پیروزی نیز لباس ظفرم خواهد بود.

وی در ادامه گفت: سپاه سلجوقی پس از نماز به سمت لشکر بیزانس هجوم می‌آورد و جنگ در مدت کوتاهی یعنی تا عصر با پیروزی تُرک‌ها به اتمام می‌رسد. رومن دیوژن امپراتور بیزانس نیز اگرچه به همراه شمار زیادی از افراد خود اسیر شده بود اما آلپ ارسلان وی را بخشید و اجازه داد که به استانبول بازگردد.