Aynur Şeyma Asan, Dildar Baykan Atalay, Safiye Karabacak
17 حوزەیران 2026•نوێکردنەوە: 17 حوزەیران 2026
سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ سهبارهت به لێکتێگەیشتن لەگەڵ ئێران ڕایگهیاند: "ئەگەر بە دڵم نەبێت، بە شێوهیهكی گونجاو هەڵسوکەوت نەكهن، بۆمبیان بهسهردا دهبارێنین".
له سهرهتای کۆبوونەوەکەی لەگەڵ سەركۆماری میسر، عەبدولفەتاح سیسی لە فەڕەنسا، ترهمپ باسی له دۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كرد.
سهبارهت به لێکتێگەیشتنی ئەمریکا و ئێران، ترهمپ ئاماژەی بەوە كرد كه ئێران هەرگیز نابێتە خاوەنی چەکی ئهتۆمی و، ڕایگهیاند: "ئەمە ڕێککەوتنێکی زۆر بەهێزە. کەس نازانێت چییە، بەڵام زۆر بەهێزە. زۆر کەس پێی زۆر دڵخۆشن، بەڵام دڵخۆشترینیان بازاڕەکانن".
ترەمپ جهختی لهسهر ئهوه كردهوه جموجووڵ له بازاڕهكان ڕوویان لە بەرزبوونەوە کردووە و، نرخی نەوتیش دابەزیوه و، گوتی: "گەرووی هورمز دەکرێتەوە. بە شێوەی بەشی کراوەتەوە. بەم زووانە بەیانی یان دوو بەیانی بە تەواوی دەکرێتەوە".
ڕاشیگهیاند: "نرخی نەوت نزیک دەبێتەوە لە نرخی پێش قهیرانهكه. جیاوازییەکە لێرەدا ئەوەیە ئێستا ئێران چەکی ئهتۆمی نییە. دەبینین چی ڕوودەدات. پێموایە خەڵک زۆر دڵخۆش دەبن".
سەبارەت بە جێگرەوەی لێکتێگەیشتنەكه، ترەمپ ڕایگهیاند: "جێگرەوەی ئەمە دەبووە هۆی قەیرانێکی گەورەی جیهانیی. خەڵکانی گەمژە قەیرانی گەورەی جیهانییان دەوێت. بەهۆی ئەم ڕێککەوتنەوە ئێران نابێتە خاوەنی چەکی ئهتۆمی و نرخی نەوتیش ڕەنگە بۆ ئاستێکی نزمتری پێش دەستپێکی جهنگهكه دابەزێت".
سەبارەت بەو بانگەشانهی باس لهوه دهكهن ئەمریکا لە چوارچێوەی لێکتێگەیشتنەکەدا پارە بە ئێران دەدات، ترەمپ گوتی: "ڕێگە بە کەس نەدراوە بۆ وەبەرهێنان. نەخێر، ئێمە وەبەرهێنان ناکەین، تەنانەت ١٠ سەنتیش لەم بابەتەدا خەرج ناکەین".
سهرۆكی ئهمریكا ترەمپ، ڕەخنەی لە سەرۆکەکانی پێش خۆی گرت كه بۆ ماوەی ٤٧ ساڵ هێرشیان نەکردە سەر ئێران و، ڕایگهیاند: "بۆ ماوەی ٤٧ ساڵ فێڵیان لێدەکردن. من تەنیا کەسم لەم بوارەدا هەنگاوم ناوە. هیچ مووشەکێکیان نهگرته کەس، بەڵام ئێمە هێزی دەریایی، سوپا و هێزە ئاسمانییەکانیانمان تێکشکاند و ئێستا هیچ فڕۆکە و ڕادارێکیان نەماوە".
ترەمپ ئهوهی وەبیرهێنایهوه کە لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتیدا فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران، قاسم سولەیمانی کوشتووە، سەبارەت بە یاداشتی لێکتێگەیشتنەکەش ڕایگهیاند: "ئەمە تەنیا یاداشتێکی لێکتێگەیشتنە. ئەگەر ئەمەم بە دڵ نەبێت، دەگەڕێمەوە بۆ لێدانیان و بەردەوام دەبم لە باراندنی بۆمب به سەریاندا. ئەگەر بە دڵم نەبێت و بە شێوهیهكی گونجاو هەڵسوکەوت نەکەن، ڕێک لە ناوەڕاستی سەریاندا بۆمبەکان دەبارێنین، چونکە ٤٧ ساڵە هەڵسوکەوتی خراپ نیشان دەدەن".
ترەمپ ئهوهیشی خستهڕوو هیچ کەسێکی دیکە جگە لە خۆی نەیدەتوانی ئەم ڕێککەوتنە بکات، جەختیشی لەسهر ئهوه کردەوە کە لە چوارچێوەی پلانی کردهی هاوبەشی گشتگیردا (JCPOA) کە لە سەردەمی سەرۆکی پێشووتری ئهمریكا، باراک ئۆباما واژوو کرابوو، ملیاران دۆلار دراوەتە ئێران، هاوكات سوکایەتی بە ئۆباما کرد.
