04 مارس 2026•بهروزرسانی: 05 مارس 2026
آنکارا/خبرگزاری آنادولو
کارشناسان هشدار میدهند که بسته شدن تنگه هرمز اگرچه بیشترین آسیب را به اقتصادهای آسیایی وابسته به نفت خلیج فارس وارد خواهد کرد، اما کل اقتصاد جهانی نیز به صورت زنجیرهای تحت تاثیر منفی این رویداد قرار خواهد گرفت.
بر اساس دادههای آژانس بین المللی انرژی، سال گذشته بهطور میانگین روزانه 20 میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور کرده است. این گذرگاه حدود 25 درصد از تجارت دریایی نفت جهان را در بر میگیرد و به دلیل محدود بودن مسیرهای جایگزین، هرگونه اختلال در آن پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی نفت خواهد داشت.
گوئیدو کوزی، استاد اقتصاد کلان دانشگاه سنتگالن در گفتوگو با آنادولو اعلام کرد که کشورهایی که بیشترین وابستگی را به واردات نفت از خلیج فارس دارند، بیشترین آسیب را خواهند دید. به گفته او، چین، هند، ژاپن و کره جنوبی ممکن است در کوتاهمدت با اختلال جدی در عرضه مواجه شوند.
کوزی در اینباره تصریح کرد: اروپا نیز متاثر خواهد شد، اما به دلیل تنوعبخشی نسبی به منابعی مانند آمریکا، نروژ و آفریقا، شدت اثر کمتر خواهد بود. آمریکا نیز هرچند به دلیل افزایش تولید داخلی کمتر آسیب مستقیم میبیند، اما از طریق افزایش قیمتهای جهانی تحت تاثیر قرار میگیرد.
این استاد دانشگاه هشدار داد که حتی یک وقفه موقت نیز میتواند به دلیل افزایش "ریسک ژئوپلیتیکی" و رفتار احتیاطی در ذخیرهسازی، قیمت نفت برنت را با رشد دو رقمی مواجه کند. او با اشاره به نمونههای تاریخی مانند تحریم نفتی 1973، جنگ ایران و عراق در دهه 1980 و حمله 2019 به تأسیسات نفتی عربستان، گفت: بازار کنونی نفت بهمراتب مالیتر و یکپارچهتر است و پویاییهای سفتهبازانه میتواند نوسانات کوتاهمدت را تشدید کند.
به گفته وی، اگر اختلال کوتاهمدت باشد، بیشتر به افزایش تورم و هزینههای حملونقل و انرژی منجر میشود، اما تداوم آن میتواند رشد جهانی را بهویژه در کشورهای در حال توسعه واردکننده انرژی بهشدت کاهش دهد و بانکهای مرکزی اقتصادهای پیشرفته را به تعویق در سیاستهای انبساطی وادار کند.
آلن گلدر، معاون ارشد بخش پالایش و بازارهای نفت در موسسه تحقیقاتی وود مکنزی نیز با اشاره به اینکه بسته شدن تنگه هرمز پس از آغاز حملات به ایران موجب افزایش حدود 10 درصدی قیمت نفت شده و به شکلگیری رقابت قابل توجهی در فرآوردههای پالایششده انجامیده است، تصریح کرد: تنگه هرمز شاهراه اصلی حدود 15 درصد از عرضه جهانی نفت است و بسته شدن طولانیمدت آن، دسترسی پالایشگاهها به نفت خام را بهشدت محدود میکند. در چنین شرایطی، پالایشگاهها برای دستیابی به عرضه محدود با یکدیگر رقابت خواهند کرد و حتی با استفاده از ذخایر راهبردی نیز تعادل بازار تنها از طریق قیمتهای بالا برقرار میشود که در نهایت به کاهش تقاضا منجر خواهد شد.
او با این حال پیشبینی کرد که چنین سناریوی طولانیمدتی محتمل نیست، زیرا مصرفکنندگان آمریکایی نسبت به افزایش قیمت بنزین حساس هستند و این موضوع میتواند برای دولت آمریکا (بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای) پیامدهای سیاسی منفی داشته باشد.
