Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, dün İsrail Meclisinde Filistinli esirleri hedef alan idam yasasının kabul edilmesine ilişkin, "(İdam cezası) İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanması ise bir savaş suçu teşkil edecektir." ifadesini kullandı.

Türk, İsrail Meclisinde Filistinli esirleri hedef alan idam yasasının kabul edilmesine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

İsrail'e, dün parlamentoda kabul edilen ve neredeyse yalnızca Filistinlilere uygulanacak şekilde idam cezasını yeniden getiren yasayı yürürlükten kaldırma çağrısında bulunan Türk, bu yasanın İsrail Meclisi tarafından onaylanmasının son derece büyük hayal kırıklığı olduğunu belirtti.

Türk, "İdam cezasının kabulü, yaşam hakkı da dahil olmak üzere, İsrail'in uluslararası hukuk yükümlülükleriyle açıkça tutarsızdır. Adil yargılama ihlalleri konusunda ciddi endişeler uyandırıyor, son derece ayrımcıdır ve derhal yürürlükten kaldırılmalı." ifadelerini kullandı.

Diğer sorunlu hükümlerin yanı sıra kabul edilen yasanın, işgal altındaki Batı Şeria'da İsraillilere karşı ölümcül saldırılardan hüküm giyen Filistinliler için varsayılan ceza olarak asılarak idamı öngördüğünü aktaran Türk, buna göre idam cezalarının verildikten sonra 90 gün içinde infaz edilmesinin öngörüldüğünü ve bunun da uluslararası insancıl hukukun ihlali olduğunu vurguladı.

"İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanması ise bir savaş suçu teşkil edecektir"

Türk, yasanın uluslararası insan hakları hukukunun gerektirdiği gibi "af olanağı da sağlamadığına" dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"İdam cezasını insan onuruyla bağdaştırmak son derece zordur ve masum insanların idam edilmesi gibi kabul edilemez bir riski ortaya çıkarır. Ayrımcı bir şekilde uygulanması, uluslararası hukukun ek, özellikle vahim bir ihlalini oluşturacaktır. İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanlara uygulanması ise bir savaş suçu teşkil edecektir."

İsrail Meclisinde görüşülen bir diğer tasarıda, Filistinli silahlı grupların 7 Ekim 2023'teki saldırıları sırasında ve sonrasında işlenen suçları yargılamak üzere özel bir (askeri) mahkeme kurulması önerisine ilişkin endişelerini de anlatan Türk, tasarlanan özel mahkemenin işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail güçleri tarafından işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisine sahip olmayacağını kaydetti.

Türk, İsrail Meclisine bu tasarıyı reddetme çağrısında bulunarak, sadece Filistinliler tarafından işlenen suçlara odaklanmanın ayrımcı ve tek taraflı adaleti kurumsallaştıracağının altını çizdi.

BM Komiseri Türk, "Bu yasal adımlar, İsrail'in ırk ayrımcılığı ve apartheid yasağını ihlal etmesini daha da pekiştirecek ve çoğu zaman adil olmayan yargılamalar sonucunda mahkum edilen Filistinlileri ayrımcı bir şekilde hedef alacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

BM raportörlerinden idam yasasına tepki

BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese ve BM'nin terörle mücadele konularında insan hakları özel raportörü Ben Saul de ortak yazılı açıklama yaparak, İsrail Meclisinde kabul edilen idam yasasını şiddetle kınadı.

Raportörler, uluslararası hukuku ihlal eden ve Filistinlilere karşı ayrımcı şekilde uygulanma riski taşıyan idam cezası yasasının acilen yürürlükten kaldırılması çağrısında da bulundu.