استانبول/ شاهین دمیر/ خبرگزاری آناتولی
هنر خوشنویسی در ترکیه علی رغم تغییر حروف الفبای رسمی در کشور از حروف عربی به لاتین در سال 1928 همچنان از رونق قابل توجهی برخوردار بوده است، به طوری که اساتید خط ایرانی نیز با اشاره به این موضوع ترکیه را به عنوان یکی از کشورهای مهم خوشنویسی در جهان اسلام توصیف می کنند.
« خط نسخ شیوه عثمانی شیوه رایج در کشورهای اسلامی است»
در این زمینه علیرضا تلجنگانی از اساتید خوشنویسی برجسته شهر شیراز ایران که از 37 سال پیش در این زمینه فعالیت می کند، در گفتگو با خبرنگار آناتولی اظهار داشت: خوشنویسی ترکیه همواره از سطح بالایی برخوردار بوده است. خصوصا در خط ثلث که سرآمد است و در زمینه خط نسخ شیوه عثمانی شیوه رایج در کشورهای اسلامی است.
این هنرمند شیرازی که تا کنون در جشنوارههای مختلف شرکت جوایز مهمی را از مرکز مطالعات اسلامی استانبول «IRCICA» و جشنواره خوشنویسی جهان اسلام در تهران را کسب کرده است، در این زمینه ادامه داد: در خط نستعلیق که در ترکیه به نام تعلیق خوانده میشود خوشنویسان بسیار متبحری در ترکیه وجود داشته اند که شیوه ی میر عماد می نوشته اند. و شیوه میر عماد در ترکیه تا استاد یساری وجود داشته است. اما از بعد از ایشان استاد یساری زاده تغییراتی در خطشان بوجود می آید که شیوه کنونی ترکیه بیشتر از خط استاد یساری زاده الهام گرفته است.
تلجنگانی در رابطه با تقاوت اصلی سبک ایرانی و ترک در این زمینه گفت: اما شیوه غالب در نستعلیق معاصر ایران از دورهی قاجار تابع استاد کلهر و استاد میرزاغلامرضا استفاده می کند و تفاوت آن با شیوه ترک در همین است و نکته بعد تفاوت در قلمهای درشت است. به این نحو که شیوه ترک در قلمهای بزرگ حاصل فکر خوشنویس است و اجرا مهم است به همین خاطر دور گیری و استفاده از ابزار گوناگون آزاد است در حالی که شیوه ایرانی مبتنی بر تک ضرب نویسی و عدم ساخت و ساز در خط است.
این استاد ایرانی در ارتباط با نمایشگاهی که در ترکیه در زمینه خوشنویسی بر اساس مکتب شیرازی برگزار کرده است، اظهار داشت: از 3 سال پیش گروه هنری مکتب شیراز از هنرمندان حرفهای که عمدتاً از هنرجویان خودم بودند تشکیل دادم. این گروه هم زمان با برگزاری نمایشگاههای مختلف در زمینه پژوهش هم فعال است و تحقیقات مختلفی را پیرامون خوشنویسی انجام میدهد که زیر نظر مستقیم بنده قرار دارد. نمایشگاه استانبول اولین تجربه نمایشگاه خارجی برای گروه مکتب شیراز است.
تلجنگانی در مورد خطاطی مکتب شیراز گفت: علاوه بر آنکه شیراز زادگاه ابن مقله بیضاوی شیرازی است که ایشان مبدع خطوط 6 گانه اسلامی بودهاند شیراز یکی از محلهای ابتدایی پیدایش عروس خطوط اسلامی نستعلیق در قرن هفت هجری است.
«نستعليق ايرانى وابسته به لحظه و تک ضرب نويسی است»
روح الله شاه كرمى از اساتید خوشنویسی که از 9 سال گذشته در این زمینه تدریس می کند، با بیان این که نستعليق ايرانى وابسته به لحظه و تک ضرب نويسی است، گفت: به همین دلیل توانايی انجام سياه مشق در آن وجود دارد. اما در نستعليق تركيه كه با دور گيرى و استفاده از ابزارهاى جانبى انجام ميشود اين كار حاصل نمی شود.
این هنرمند شیرازی که پیشتر در نمایشگاههای مختلف در داخل و خارج ایران شرکت کرده است، تاکید کرد: برگزارى نمايشگاه در خارج از كشور تجربه مفيدى براى هنرمندان شركت كننده، محسوب می شود. همچنین حضور در نمایشگاه اخیری که در ترکیه در جریان است، به لحظ معرفی هنر خوشنویسی ایرانی به علاقه مندان این هنر در ترکیه بسیار اهمیت دارد.
َ«شهر استانبول همواره محل تلاقی فرهنگ های مختلف بوده است»
مهرانگیز برفی یکی دیگر از اساتید خوشنویسی که تجربه تدریس بیش از 15 سال هنر گل و مرغ، خط و تذهیب در کارنامه خود دارد، در این زمینه گفت: شهر استانبول به عنوان یکی از شهرهای قدیمی و مرکز بزرگ هنری در جهان اسلام همواره محل تلاقی فرهنگ های مختلف بوده است.
برفی ضمن ابراز خرسندی از برگزاری نمایشگاههای مختلف در شهر استانبول برای معرفی آثار هنرمندان مکتب شیراز به مخاطبان ترک، اظهار داشت: نمایشگاهی که اخیر در ترکیه دایر شده است، از این جنبه با استقبال بسیار خوبی مواجه شد.
