13 اکتبر 2017•بهروزرسانی: 13 اکتبر 2017
آنکارا/ ژیلا محمدخانی/خبرگزاری آناتولی
پنلی با عنوان « تاثیر رفراندم استقلال اداره اقلیم کرد شمال عراق بر کردهای ایران » از سوی مرکز مطالعات ایرانی آنکارا «ایرام» و با حضور اساتید، کارشناسان و دانشجویان در سالن کنفرانس این مرکز برگزار شد.
- محمت کوچ از پژوهشگران مرکز ایرام به عنوان اولین سخنران این نشست گفت:
«ایران بعد از جنگ جهانی، همواره با دو قوم ترکهای آذربایحان و کردها و موضوع استقلال آنها مواجه بوده است. پس از انقلاب 1979 با توجه به ضعف دولت جدید در تهران، حکومت نوپای این کشور با اولین مساله امنیت ملی داخلی خود در قالب شورش کردها مواجه شد.
این بحران تاکنون ادامه داشته است. ایران متشکل از اقوام مختلف است. مناطق جغرافیایی با نام قوم ساکن نامگذاری شده اند، ولی هیچ گاه به این گروههای قومی اجازه بروز و تشکیل حزب داده نشده است.
کردهای ایران نیز اکثرا اهل سنت هستند. به همین دلیل در رتبه های سوم و چهارم اقتصادی و سیاسی قرار دارند و در حکومت ایران فاقد مناصب برجسته هستند.
فراکسیون ترکها با حضور نزدیک به 150 نماینده ترک مجلس ایران تشکیل شده ولی به رسمیت شناخته نشد و علت آن وجود کلمه ترک در آن است.
بین کردهای ایران و عراق گذرگاه های مرزی بسیاری وجود دارد. این رفراندم بیشتر از کردهای عراق بر کردهای ایران گذاشت. شادی آنها در برخی از شهرهای کردنشین در آن شب مبین این واقعیت است. دولت ایران اما به صورت جدی علیه رفراندم واکنش نشان داده و آن را محکوم کرده است.
اقوام دیگر ایران مثل عربهای اهواز نیز از رفراندم به صورت مثبت و منفی متاثر شدند، اما ترکها و آذربایجانیها نگران شده و با توجه به ضزیان ها خطرات احتمالی آن برای ترکیه و دنیای ترک رفراندم را محکوم و با دید منفی و مخالف به آن نگاه کردند.
البته موضوع استان آذربایحان غربی متفاوت هستند. وضعیت این استان شبیه استان کرکوک در عراق است. ترکها و کردهای ساکن این استان در این خصوص با یکدیگر اختلاف نظر دارند.
با توجه به همه این موضوعات علیرغم عدم تاثیر رفراندم در ترکیه، وضعیت در ایران متفاوت بوده است و حرکت ملی گرایی کرد در ایران بصورت بارزتری خود را نشان داد.»
- دکتر خالد خیاطی استاد یکی دانشگاههای در سوئد به عنوان دیگر سخنران این نشست اظهار داشت:
«ارتباط کردها در ایران و عراق به دو دوره قبل و بعد از رفراندم اداره کرد شمال عراق تقسیم می شود. نقاط مشترک بسیاری بین کردهای ایران و عراق وجود دارد. فرهنگ و موسیقی بین هر دو طرف مشابه است.
در این میان فعالیتهای اقتصادی دو طرف، علیرغم اینکه حجم زیادی ندارد ولی به صورت قاچاقی و یا حضور مستقیم نیروی انسانی انجام شده و تاثیر مهمی بر ارتباطات مردمی در هر دو سوی مرز دارد. در زمان صدام نیز کردهای ایران از کردهای عراق میزبانی کردند. هر دو طرف در دو کشور از تبعیضات مختلفی رنج می برند.
رفراندم در شمال عراق بر کردهای ایران و عراق تاثیرات بسیاری داشته است. در ایران رفراندم جشن گرفته شد. چون معتقدند این رفراندوم تاثیر مهمی برای استقلال کردهای ایران دارد. کردهای ایران مانند آذربایجانیها و بلوچهای ایران همواره در معرض تبعیضات نژادی بسیاری قرار گرفته اند.
در اصل کردهای ایران آسمیله نشدند ولی بیشتر در حاشیه ماندند و مناصب دولتی ندارند. ایران اکنون در سوریه، عراق، یمن و لبنان حضور گسترده دارند. کردها می دانند که سیاست کنونی و شیعی ایران آینده ای برای کردهای سنی به همراه نخواهد اورد.
مشترکات تنها نباید بین دولتها، بلکه بین ملتها باشد تا تداوم یابد. روابط محض بین دولتها دیگر نتیجه ای ندارد. مثلا اکنون به جای دولت سوریه با نمایندگان گروههای مختلف دیدار و گفتگو میشود. ترکیه در این تغییرات می تواند موثر واقع باشد و طرحهای خود را برای خاورمیانه ارائه دهد.»
