01 مارس 2025•بهروزرسانی: 05 مارس 2025
دمشق/ خبرگزاری آنادولو
بازماندگان جامعه یهودیان در دمشق که توسط رژیم سرنگونشده بعث به اجبار از خانههایشان آواره شدند، خواستار آن هستند که مانند گذشته در کنار خانوادههایشان در دمشق زندگی کنند و با اشغال خاک سوریه توسط اسرائیل مخالف هستند. آنها تاکید میکنند "ما سوری هستیم".
در سوریه که میزبان تمدنهای بسیاری بوده است، در طول تاریخ شمار زیادی از یهودیان زندگی میکردند.
در دوره حافظ اسد، تقریباً تمام یهودیان مجبور به ترک سوریه در سال 1992 شدند و بخشی از اموال آنها نیز مصادره شد.
حدود 30 تا 35 سال پیش، جمعیت یهودیان در سوریه طبق برآوردها به 5 هزار نفر میرسید، اما امروزه گفته میشود که این تعداد به کمتر از 10 نفر کاهش یافته است.
بخش بزرگی از یهودیان در محلههای قدیمی دمشق زندگی میکردند. پس از سقوط رژیم بعث در 8 دسامبر 2024، پیشبینی میشود که بسیاری از یهودیان سوریه، مانند خاخام یوسف حمرا که پس از کوچ اجباری در سال 1992 در 18 فوریه و پس از 33 سال به دمشق بازگشت، پس از سالها به وطن خود باز گردند.
باهور چمنتوب، رهبر جامعه یهودیان سوریه در گفتوگو با خبرنگار آنادولو اظهار داشت که اعضای خانوادهاش در سال 1992 به آمریکا و اسرائیل مهاجرت کردند و او از آن زمان به تنهایی در دمشق زندگی میکند.
او افزود: «دوران کودکیام در اینجا گذشت. من دمشق و سوریه را دوست دارم. ما اینجا با هم زندگی میکنیم و هیچ تبعیضی بین ادیان وجود ندارد. خوشبختانه شرایط خوب است. من با هیچ اقلیت یا مذهبی مشکلی ندارم و بخشی از مردم سوریه هستم. خوشبختانه همه چیز خوب است و بسیار محبوب هستم. به همین دلیل مهاجرت نکردهام.»
رهبر جامعه یهودیان سوریه که شاهد دوره رژیم بعث در سوریه بوده است، گفت: «در دهه 1970 و در دوره حافظ اسد، فشارهایی بر یهودیان وجود داشت. آنها حق سفر و مالکیت نداشتند. در آن زمان صحبت کردن با یهودیان ممنوع بود. روی کارتهای شناساییمان با حروف درشت و قرمز نوشته شده بودند "یهودی".»
او با بیان اینکه در دهه 1980 ممنوعیت خروج از کشور را نیز تجربه کرده است، افزود: «آمریکا در دهه 1990 با حافظ اسد به توافق رسید. این توافق راه را برای خروج کسانی که میخواستند کشور را ترک کنند، باز کرد. یهودیان مانند پرندههایی در قفس بودند و وقتی در باز شد، پرواز کردند. برخی از یهودیان خانهها و محل کار خود را رها کردند و رفتند، در حالی که برخی دیگر املاک خود را فروختند.»
او ادامه داد که پس از مهاجرت 33 سال پیش، حدود 30 نفر در سوریه باقی ماندند و امروز این تعداد به 7 نفر کاهش یافته است.
او با تأکید بر اینکه پس از سقوط رژیم بعث، زندگی او نیز مانند همه سوریها تغییر کرده است، گفت: «آزادی بیشتری وجود دارد. ما میتوانیم راحت صحبت کنیم. هنگام راه رفتن در خیابان، دیگر نه ایست و بازرسی وجود دارد که ما را متوقف کند و نه سازمانهای امنیتی که به سراغ ما بیایند. به بیان ساده، خودم را آزاد احساس میکنم. اوضاع اکنون نسبت به گذشته بهتر است.»
رهبر جامعه یهودیان سوریه همچنین با اشاره به اشغال خاک سوریه توسط اسرائیل گفت: «(اسرائیل) بالاخره مجبور به عقبنشینی خواهد شد. کاری که میکنند اشتباه است. چون آمریکا و اروپا از آنها حمایت میکنند، (اسرائیل) به حرف کسی گوش نمیدهد.»
سلیم دبدوب، یک یهودی که در بازار سرپوشیده دمشق مغازه عتیقهفروشی دارد، نیز در جریان مهاجرت سال 1992 از خانوادهاش جدا شد. او در سال 1970 در دمشق به دنیا آمده و به آنادولو گفت: «من برای مدیریت کارهایم اینجا ماندم. به دلیل کارم اغلب سفر میکنم و از این طریق خانوادهام را در آمریکا میبینم. خوشبختانه اوضاع ما بسیار خوب است. اینجا تبعیضی وجود ندارد و همه یکدیگر را دوست دارند.»
او با اشاره به این که پس از سقوط رژیم اسد، گفته میشود بسیاری از خانوادههای یهودی از سوریه بازدید خواهند کرد، افزود: قبل از سال 1992، جمعیت جامعه ما در دمشق حدود 4 هزار نفر بود. خاخامها، تاجران و همه اینجا بودند، اما در سال 1992 همه مهاجرت کردند.
