10 مه 2017•بهروزرسانی: 11 مه 2017
دارالسلام/ خبرگزاری آناتولی
پروفسور عبدالشریف، استاد بازنشسته گروه تاریخ دانشگاه دارالسلام تانزانیا در گفتگو با خبرگزاری آناتولی به بررسی تاریخ استعمار این کشور پرداخت و اظهار داشت: "کرانههای آفریقای شرقی حدود 500 سال پیش از دولت های مستقل اسلامی چون کیلوا، مومباسا، لامو و زنگبار برخوردار بوده است. نخستین نیروهای استعمارگری که وارد تانزانیا شدند، پرتغالی ها بودند و 200 سال نیز در این کشور ماندند".
وی ادامه داد: پس از آن با تلاش سلطنت عمان، روند اخراج پرتغالی ها آغاز شد. این حکومت زنگبار را پایتخت خود قرار داده و موفق شد تمامی سواحل و کرانه ها را تحت کنترل خود درآورد.
سایر گفته های پرفسور عبدالشریف در باره تاریخ استعمار در تانزانیا و قاره آفریقا به این شرح است:
- دوره جدید استعمار از سال 1870 آغاز شد، به تعبیری دیگر صفحه ای تازه در تاریخ این کشور با شعار«غارت آفریقا» در آن دوره رقم خورد. خواسته این استعمار جدید؛ مواد صنعتی بیشتر، قهوه، پنبه و کنجد بیشتر و طبیعتا فروش منسوجات تولیدی خود بود.
- دولت های اروپایی پس از غارت آفریقا برای تصاحب بیشتر آن با یکدیگر درگیر شده و برای تقسیم آن کنفرانس برلین را ترتیب دادند.
- استعمارگران هیچ دیدگاهی نسبت به مرزهایی که کشیده بودند، نداشتند. تصور آنها این بود که این مرزها را روی خاک کشیده و کنترل آن را به دست می گیرند. در برخی موارد یک ملت را در دو کشور تقسیم کردند که می توان قوم ماسای را به عنوان نمونه این رویکرد ذکر کرد؛ ماسایی های تانزانیا و کنیا. خطی صاف که دو کشور را از میان به دو نیم تقسیم کرد.
- آلمان نیز سرزمین تانگانیکا را اواخر قرن نوزدهم میلادی تصاحب کرد و تا جنگ جهانی اول مبارزه شدیدی میان انگلیس ها و آلمانی ها بر سر این کشور بود.
- آلمانیها از بندر دارالسلام و انگلستان نیز از بندر مومباسا استفاده می کردند و این رقابت استعماری بر روی زنگبار و دیگر مراکز تجاری ساحلی نیز تاثیر گذاشت. دو قدرت استعماری در منطقه میراث فرهنگی قوی برجای گذاشته اند.
- آلمانیها زمان کوتاهی ماندند. اگرچه آنها تنها 25-30 سال ماندند، اما این بر روی تانگانیکا تاثیر فراوانی داشت. مثلا پس از این اشغالگری کلمات زیادی از زبان آلمانی وارد زبان سواحلی شد.
- امروز نصف جمعیت کشور مسلمان و نصف دیگر آن مسیحی هستند، اما اگر به ادارات دولتی سر بزنید تنها در حدود 15 تا 20 درصد کارمندان مسلمان هستند.
- در حال حاضر در این کشور یک دانشگاه اسلامی وجود دارد، اما در مقابل آن ده ها دانشگاه مسیحی در حال فعالیت هستند.
- قدرتهای استعماری اگر چه نتوانستند در مقابل جنبشهای مقاوتی آفریقا زیاد دوام بیاورند، اما طبقهای تحصیلکرده، آشنا به افکار غربی و مسلط به زبانهای خارجی را پدید آوردند.
- تانزانیا اگرچه در حال بهره گیری از گزینه های جایگزینی مانند چین است، اما در عین حال نیز به کمک های ارسالی از سوی اروپا و آمریکا نیز احتیاج دارد.
- ژولیوس نایرره (رئيس جمهور اسبق تانزانیا) حامی فلسطین و مخالف سیاست های اسرائیل بود، اما امروزه شاهد تغییر سیاست کشور به دلیل مسائل اقتصادی هستیم. معنای آن این است که اگر خواهان کمک های آمریکا هستید، باید طرفدار اسرائیل نیز باشید و علیه این کشور موضعی نگیرید. اگر چنین چیزی در دهه هفتاد اتفاق می افتاد، به احتمال زیاد نایرره به آنها می گفت «برید به جهنم».