پخت سوملک برای نوروز در ازبکستان

تاشکند / خبرگزاری آنادولو

یکی از مهم ترین سنت‌های جشن نوروز در ازبکستان درست کردن دسری به نام سوملک (سمنو) است. اگرچه جشن‌های رسمی در روز 21 مارس برگزار می شود، برنامه‌های عمومی مختلف در ازبکستان سراسر مارس ادامه دارند.

سمنو که در ازبکستان به آن سوملک گفته می‌شود توسط افرادی که در یک محله با اقوام زندگی می کنند با هم تهیه می شود و نیاز به تلاش زیادی دارد.

این دسر که با مایع به دست آمده از ریشه گندم جوانه زده تهیه می شود، بدون شکر تهیه می شود و به عنوان منبع سلامتی، استقامت و قدرت برای ازبک‌ها به شمار می‌رود.

فرآیند تهیه و پخت آن شبیه به یک مراسم ویژه است. گندم‌ را به مدت 5-4 روز می‌گذارند جوانه بزنند، آسیاب می کنند و با آب مخلوط می کنند تا مایع نشاسته ای به دست آید. در حالی که در دیگ های بزرگ به مدت 16-18 ساعت هم زده می شود، گردو به آن اضافه می کنند تا ته دیگ نچسبد. هنگام ساختن سوملک، آرزوهایی کرده و دعاها نیز خوانده می‌شود.

سوملک در حدود 24 ساعت آماده می شود و در طول شب هنگام تهیه آن آهنگ ها خوانده و می رقصند. این دسر توسط مردم ازبک به عنوان "درمان همه بیماری ها" شناخته می شود و ابتدا بین افراد مسن و بیماران و سپس در کل محله توزیع می‌شود.

دلبر نوروا که در جشنواره تهیه سوملک در منطقه جیناز در نزدیکی تاشکند شرکت کرد، گفت: ما اکنون سنت ساختن سوملک را که از والدین خود آموخته ایم به فرزندان خود آموزش می‌دهیم.

نوروا با بیان اینکه قبل از پخت سوملک وضو می گیرند و نماز می خوانند، تاکید کرد که این فرآیند کاری پر زحمت اما لذت بخش است که به آنها امکان می دهد دور هم جمع شوند.

در حالی که مردم دسر را مخلوط می‌کنند، صف کشیده و آرزو می‌کنند و آن‌هایی که با هم اختلاف دارند آشتی می‌کنند.

درباره تهیه سوملک روایات مختلفی وجود دارد. در داستانی آمده است که مادری گرسنه جوانه‌های گندم را با آب می جوشاند و برای فریب فرزندانش سنگ به دیگ می اندازد. صبح که از خواب بیدار می‌شوید بوی زیبایی از دیگ می آید و اعتقاد بر این است که 30 فرشته در طول شب این دسر را تهیه کردند. به همین دلیل نام آن را «سوملک» گذاشتند که در واقع در فارسی به معنای «30 فرشته» است.

بر اساس داستانی دیگر، مردم قلعه‌ای که در محاصره دشمن، غذای‌شان تمام شده بود، با جوشاندن جوانه‌های گندم، جان سالم به در بردند، نیرومندتر شدند و دشمن را شکست دادند. بدین ترتیب سنت ساخت سوملک پدید آمد.