25 آوریل 2023•بهروزرسانی: 26 آوریل 2023
تاشکند/ خبرگزاری آناتولی
شهرت بارلاس، مورخ و پژوهشگر ازبکستانی که به بررسی اسناد آرشیوی مربوط به ادعاهای ارامنه در سال 1915 پرداخته، اعلام کرد: در بیش از 30 کتابخانه در کشورهای مختلف جهان تحقیق کردم و در هیچ جایی به مدرکی که این ادعاها را تایید کند، برنخوردم.
وی که 31 سال است در مورد فعالیتهای داشناکهای ارمنی در آسیای میانه، قفقاز، آناتولی و سایر نقاط جهان تحقیق میکند، در گفتگو با آناتولی اظهار داشت: اسناد آرشیوی مربوط به این ادعاها را در بسیاری از کشورهای جهان از جمله روسیه، ترکیه، آذربایجان و ازبکستان بررسی کردهام.
بارلاس که 8 کتاب، 4 فیلمنامه مستند و چندین مقاله در این زمینه نوشته، با اشاره به اینکه ادعاهای ارامنه هرگز مورد تایید دانشمندان بی طرف قرار نگرفته است، تصریح کرد: ادعاهای مرتبط با کشتار ارامنه در 1915، اتهامی بی اساس است و هیچ مدرک و اسناد تاریخی مستدلی در این باره وجود ندارد.
وی افزود: اسناد بایگانی نشان میدهد که در آن زمان تنها فعالان گروههای تروریستی هینچاک و داشناک، که متهم به خیانت به ارتش عثمانی در جنگ جهانی اول بودند، تحت تعقیب قرار داشتهاند.
-خود ارامنه با کشتن 35 هزار نفر در دره فرغانه دست به قتلعام زدند
بارلاس با بیان اینکه پس از فروپاشی حکومت تزاری، بلشویکهای روسیه برای نابودی جمهوریهای جدید دست به کار شده و از ارامنه داشناک نیز کمک گرفتند، گفت: جمهوری خودمختار ترکستان یکی از اولین دولتهای دموکراتیک پس از روسیه تزاری در آسیای میانه بود که در سال 1917 به مرکزیت خوقند تاسیس شد. روسیه برای سرکوب و نابودی آن 10 واگن، داشناک ارمنی را روانه عشقآباد و پس از آن دره فرغانه کرد.
وی با بیان اینکه بلشویکها از باندهای مسلح ارمنی داشناک برای نابودی این کشور جدید استفاده کردند، افزود: در کشتاری که در 13 فوریه 1918 آغاز شد و به مدت 3 ماه توسط داشناکها به طول انجامید، بیش از 200 منطقه مسکونی و هزاران خانه در دره فرغانه نابود و بیش از 35 هزار نفر که اکثرا پیر، زن و کودک بودند، کشته شدند.
بارلاس با بیان اینکه در اسناد آرشیو کتابخانههای مختلف ازبکستان شواهدی باورنکردنی از کشتار داشناکها در دره فرغانه وجود دارد، گفت: همه اینها ثابت میکند که ارامنه 35 هزار نفر را در آنجا کشتهاند و این مصداق یک قتل عام واقعی است.
گفتنی است دره فرغانه منطقهای وسیع در آسیای میانه است که از جنوب شرق به منطقه خودمختار ترکستان شرقی (سینکیانگ) در چین محدود است. اطراف آن را نیز کوههای «تانری داغی» (تیان شان) فرا گرفته است. این منطقه اکنون بین کشورهای ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان تقسیم شده است.
