آنکارا/ محمد تارهان/ خبرگزاری آناتولی
جنبش نئونازی مقاومت اسکاندیناوی «انآرام» که تمایل به رفتارهای خشونت آمیز دارد، در کشور سوئد که آتش زدن قرآن کریم توسط راسموس پالودان راست افراطی دانمارکی را به عنوان «آزادی بیان» تعریف میکند، به راحتی به فعالیتهایش ادامه میدهد.
بر اساس اطلاعات ذکر شده در منابع آزاد و رسانههای سوئد، جنبش مقاومت سوئد (اسامآر) که از ناسیونالیستهای نئونازی تشکیل میشود، در سال 1997 پایه گذاری شده و پس از آغاز فعالیتهای شعب آن در فنلاند در سال 2008 و نروژ در سال در 2011 به جنبشی در منطقه اسکاندیناوی مبدل شده است.
این گروه که صریحا موضع خود در زمینه حمایت از آدولف هیتلر رهبر نازیها و رویکرد نژادپرستانه، یهودی و بیگانه ستیزی خود را علام میدارند، نه تنها یهودیان و مخالفان دیدگاهها خود بلکه در دوره های اخیر مسلمانان را نیز هدف قرار میدهند.
کلاس لوند، موسس و رهبر این گروهک در سال 1986 به دلیل قتل رونی لاندین که سازوکار ضد نژادپرستی داشته و برای جلوگیری از حمله نئونازیها به سه مهاجر مداخله کرد، به حبس محکوم شد.
برخی از اعضای کنگره آمریکا در سال 2022، وزارت خارجه این کشور را به افزودن نام این گروهک در فهرست تروریستهای خارجی فراخوانده بودند.
- گسترش منطقهای
پر اوبرگ از اعضای کلیدی این گروهک در سوئد به عنوان نامزد خارج از فهرست حزب «دموکراتهای سوئد (اسدی)» از منطقه لوویکا در سال 2014 وارد عرصه سیاسی شد.
در این میان به جای وی که رهبر این گروهک بود، در سال 2015 سیمون لینبرگ که سابقه فعالیت در جبهههای ناسیونال سوسیالیست و خلق دارد، برگزیده شد.
نام این گروهک توسط لینبرگ در سال 2016 به عنوان «جنبش مقاومت اسکاندیناوی» تغییر پیدا کرده و به عنوان فعالترین گروه راست افراطی در بین تشکلهای ملیگرای رادیکال قرار گرفت.
این جنبش در انتخابات سراسری 2018 و 2022 شرکت کرد اما نتوانست وارد مجلس شود.
- هدف این گروه از بین بردن دموکراسی در اسکاندیناوی
اعضای این جنبش که خود را «پیشرویان انقلاب» میدانند، خواستار از بین بردن ساختار دموکراسی منطقه اسکاندیناوی و تشکیل حکومت مستبد و متحد ناسیونال سوسیالیت تحت رهبری خود هستند.
اعضای این گروه علاوه بر آدولف هیتلر، پاول ریس کنادسن از اندیشمندان نازی را به عنوان الگوی خود قرار دادهاند. رویکردهایی مانند نژادپرستی بیولوژیک و یهودی ستیزی در مرکز ایدئولوژی این گروه قرار دارند.
این گروه همچنین خواستار اخراج نژادهای غیر اسکاندیناویایی و شمال اروپا از کشورهای خود بوده و در این زمینه فعالیت میکنند.
- اقدامات این گروه
بنا به دیدگاه مقامات سوئدی، از نوامبر 2016 به این سو چندین مورد انفجار در شهر یوتهبرگ اتفاق افتاد، بمبهای دست ساز در کافه و در دو مرکز پناهجویی به کار گذاشته شدند که در پی آن ویکتور ملین عضو این گروهک دستگیر شد.
در پنجم ژانویه سال 2017 نیز یکی از اعضای «انآرام» در مقابل مرکز پناهجویان بمبهای دستساز منفجر کرد که منجر به مجروح شدن یک مامور شد.
مقامات سوئدی در 25 ژانویه 2017 یک بمب دستساز دیگری را در خارج از مرکز پناهندگان پیدا کردند. سپس معلوم شد که این بمب به انفجار نوامبر 2016 ارتباط داشته و این بمب در آن دوره منفجر نشده است.
به دلیل این اتفاقات ویکتور ملین، جیمی جانسون و آنتون تولین از اعضای این گروه به حبس محکوم شدند.
همچنین انجمن یهودیان در شهر اومئو در سال 2017 با کشیده شدن صلیبهای شکسته بر در و دیوار مورد هدف قرار گرفته و به دنبال افزایش حجم تهدیدها فعالیتش را متوقف کرد.
جنبش نئونازی اسکاندیناوی در سپتامبر 2020 در روز یوم کیپور مقدسترین روز در تاریخ یهودیان کارزارهایی در علیه آنها در سوئد، دانمارک، نروژ و ایسلند اغاز کردند.
این حملات مصداق وابستگی عمیق و سیستماتیک برخی از افراد به این گروهک و گسترش آن محسوب میشود.
بر اساس برخی گزارشها اعضای این گروه همچنین دورههای ورزشها رزمی دیده و در مورد نحوه نشان داد واکنش در موقع آغاز حوادث خشونت بار در خیابانها و میادین آموزش میبینند.
- سوابق خشونتآمیز اعضای موسس گروهک
اکثر موسسان و اعضای نخست این جنبش نئونازی از اعضای گروه منسوخ «مقاومت آرایان سفیدپوست (وام)» و شاخه آن «جوانان ملی (انیو)» هستند. وام در اوایل دهه 90 به عنوان شبکهای متشکل از اعضای نئونازی ضد مهاجران و همجنسگرایان که نیاز مالی خود را از طریق سرقت بانک تامین میکرد، شهرت داشت.
اعضای مهمی این گروهک در اقدام به بمبگذاری در سالهای 2016 و 2017 در شهر یوتهبرگ دستگیر شدند.
اعضای این گروه همچنین با استفاده از اسلحه، چاقو، گازهای اشک آور مسلمانان را نیز هدف قرار دادند. برخی از این افراد از رهبران این سازمان از جمله سیمون لیندبرگ از عاملان این حملات بودند.
وام که در همان سالها به چند گروهک دیگر تقسیم شد اما فعالیت «جوانان ملی» این گروه ادامه پیدا کرد.
سازمان مخالف خشونت سوئدی «اکسپو 2016» اعلام کرد که 26 تن از 159 عضو فعال این گروه سابقه خشونت و محکومیت به دلیل استفاده از اسلحه را در کارنامه خود دارند.
- ممنوعیت فعالیت گروهک در فنلاند
فعالیت این گروه نئونازی که در سال 2008 در فنلاند آغاز شده بود، در سال 2020 در این کشور ممنوع شد. دادگاه عالی فنلاند در سپتامبر 2022 رای مذکور را صادر کرد.
جنبش نئونازی از اقدامات خود در قالب «آزادی بیان» دفاع میکند، اما روند دادرسی بارها موارد نقض قوانین و اقدامات علیه حقوق بشر این گروه را اثبات کرد.
اما از سوی دیگر، هیچ ممنوعیتی برای این گروه در سوئد وجود ندارد.
- مسلمانان هدف اصلی این گروهک نئونازی در سوئد
بر اساس گزارش شورای جلوگیری از وقوع جرم وابسته به وزارت دادگستری سوئد در سال 2021، علت اصلی 55 درصد از جرایم ناشی از نفرت و نژادپرستی بوده و 17 درصد از آن نیز باورهای دینی هستند.
مطابق این گزارش، 51 درصد از جرایم نفرت علیه گروهای دینی مربوط به موارد اسلام هراسی، 27 درصد یهودی ستیزی، 22 درصد نیز به ترتیب علیه مسیحیان و پیروان ادیان دیگر انجام شده است.
اکثر حملات علیه یهودیان اغلب از طریق منابع عمومی آزاد و رسانههای اجتماعی و علیه مسلمانان نیز از طریق آزار و اقدامات تحریک آمیز صورت گرفته است.
در اقدامات اسلامهراسی 38 درصد زنان، 22 درصد مردان مورد هدف بودهاند. بیش از 31 درصد نیز گروههای اسلامی هدف این گروه قرار گرفتهاند.
- افزایش قدرت راست افراطی، یهودی ستیزی را رواج داده است
در انتخابات ماه سپتامبر سال گذشته در سوئد، آرای حزب راست افراطی دموکرات سوئد به سطح 20.5 درصد ارتقا پیدا کرد.
بدین ترتیب این گروه به بزرگترین بلوک راستها که دارای اکثریت در مجلس هستند، تبدیل شد. بر این اساس، از هر پنج سوئدی یک نفر به این حزب که از تاسیس آن 35 سال میگذرد رای داده است.
این رویداد نشان دهنده اوج گیری تفکر راست در این کشور و همچنین افزایش موارد یهودی ستیزی در این کشور است.
از سوی دیگر، بر اساس نظرسنجی آژانس حقوق اولیه اتحادیه اروپا که با مشارکت 16 هزار نفر از 12 کشور عضو انجام شده است، نشان میدهد که تفکر یهودی ستیزی به سرعت در حالی عادی شدن است.
بیش از 40 درصد از شرکت کنندگان در این نظر سنجی از سوئد اعلام کردند که در 5 سال اخیر مورد حمله یهودی ستیزانه قرار گرفته و همچنین یک سوم آنها نیز این حادثه را طی 12 ماه اخیر تجربه کردهاند.
گروههای یهودی سوئدی متذکر شدند که با افزایش قدرت راستها افراطی یهودی ستیزی در حال «عادی شدن» است.
سازوکار کارشناسان مستقل سازمان ملل متحد در نوامبر 2022 پس از بازدید از سوئد اعلام کردند که این کشور باید سطح مبارزه با نژادپرستی سیستماتیک را افزایش داده و بر برقراری اعتماد بین پلیس و گروههای اقلیت تمرکز کند.
