16 نوامبر 2023•بهروزرسانی: 18 نوامبر 2023
استانبول/ نرگس رضایی/ خبرگزاری آنادولو
رویکرد رسانههای غربی در درگیریهای اخیر اسرائیل-فلسطین و انعکاس اخبار و تحولات غزه که زیر بمبارانهای سنگین اسرائیل قرار دارد، انتقادهایی را بهویژه از سوی اصحاب رسانه و اساتید دانشگاه در پی داشته است، بهگونهای که هری فیر، روزنامهنگار انگلیسی ضمن انتقاد از «رویکرد جانبدارانه» این رسانهها در بازتاب اخبار مربوط به مساله فوق، بر این باور است که «سازمانهای رسانهای اصلی در غرب با غیرنظامیان فلسطینی همدلی نمیکنند» و «روایت غالب رسانه مبتنی بر دیدگاه اسرائیل است. این نیز خیلی ساده به این معنا است که به جان و زندگی اسرائیلیها بیش از حد اهمیت داده شده و به جان و زندگی فلسطینیها هیچ اهمیتی داده نمیشود».
در این ارتباط دکتر مهرزاد بروجردی، رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا و پژوهشگر علوم سیاسی در گفتوگو با خبرنگار آنادولو به ارزیابی رویکرد رسانههای غربی در درگیریهای اسرائیل و فلسطین پرداخت.
وی گفت: من با نظر هری فیر (روزنامهنگار انگلیسی) موافق هستم. در آمریکا که من زندگی میکنم، اگر روزنامههای اصلی را نگاه کنید مثل نیویورک تایمز، واشنگتنپست و والاستریت ژورنال، میبینید که این همدلی با اسرائیل بسیار بسیار بیشتر است تا غیرنظامیان فلسطینی. در شبکههای تلویزیونی هم فاکس و سیانان باز این رویکرد را دارند و این مسالهای است که فکر میکنم سابقه طولانی دارد و باید بیش از اینها روی این مساله کار شود.
بروجردی در عین حال افزود: امروزه میبینیم که مثلا در دانشگاههای کشورهای غربی تعادل بهتری صورت گرفته است. گروههایی که طرفدار اسرائیل هستند و گروههایی که طرفدار فلسطینیها و این موازنه در دانشگاهها بیشتر به چشم میخورد تا در رسانههایی که بنظر میآید بیشتر با یک طرف همدلی دارند.
ـ استاندارد دوگانه رسانههای غربی را در مساله غزه میتوان به وضوح دید
وی در خصوص رویکرد رسانههای غربی تصریح کرد: استاندارد دوگانه رسانهها را میشود در مساله غزه به وضوح دید. ببینید در 21 ماهی که از جنگ اوکراین گذشته، تعداد تلفات غیرنظامی کمتر از تعداد تلفات غیرنظامی فلسطینیها در این یک ماه بوده است. بنابراین مقایسه ابعادی را به دست میدهد که مساله چیست. اما رسانههای غربی عمدتا تکیه را روی حمله حماس گذاشتهاند. بهرحال کاری که باید محکوم شود.
بروجردی گفت: اما واقعیت این است که امروزه این جنگ قربانیهای خود را از دو طرف گرفته و باید یک مقدار این وضعیتهای انسانی، اخبار انسانی را از هر دو طرف مطرح کنیم تا این چهره کریه جنگ بیشتر شناخته شود و امیدوار باشیم زودتر بتوانیم به این مساله پایان دهیم. اما متاسفانه میبینیم در خیلی از مسائل، حملات هوایی اسرائیل، توجیهاتی که ارتش اسرائیل مطرح میکند برای این مساله و چالش لازم از سوی رسانهها انجام نمیشود. اینکه حرفهای آنها را به چالش بکشند، راستیآزمایی کنند درباره حرفهایی که زده میشود و کشتاری که صورت میگیرد.
- کشتارها در غزه واقعا یک جنایت جنگی است هیچ نام دیگری نمیتوان بر آن گذاشت
رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا در ادامه به بررسی وضعیت موجود در غزه پرداخت و اظهار داشت: کشتارها (در غزه) واقعا یک جنایت جنگی است. هیچ نام دیگری نمیتوان بر آن گذاشت. وقتی یک منطقه شهری مثل نوار غزه را بمباران میکنید دیگر نمیتوانید آن را تصادفی بخوانید و بگویید از روی تصادف زن و بچهها کشته شدهاند. نه! این سیاست علنی بوده برای فشار آوردن به حماس. کمااینکه میبینیم حتی زمانی که مردم میخواهند فرار کنند از شمال غزه به طرف جنوب، بمبارانها همچنان ادامه دارد.
بروجردی افزود: آقای آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل به درستی اعلام کردند که (غزه) گورستان کودکان شده است. چون وقتی به آمار نگاه میکنیم که چه تعداد کودک در هر ساعت در آنجا کشته میشود، به نتیجه غیر از این نمیشود رسید.
وی ادامه داد: غزه شاید بیش از هر جای دنیا تراکم جمعیت دارد و لذا همانطور که افراد مسئول در سازمان ملل، سازمان بهداشت جهانی، صلیب سرخ اعلام کردهاند، این یک فاجعه انسانی است که در آنجا رقم میخورد و وقتی به آمار کشتهشدگان فلسطینی نگاه میکنیم میبینیم که نصف آنها کودکان و زنان هستند و این سیاست قطع آب، برق و غذا بهعنوان یک تنبیه دستهجمعی محسوب میشود.
- این جنگ بیشترین تعداد تلفات خبرنگاران در یک ماه را داشته است
بروجردی همچنین در رابطه با کشته شدن شمار زیادی از خبرنگاران در حملات اسرائیل و قطع اینترنت از سوی این کشور گفت: اینکه این جنگ تا به حال بیشترین تعداد تلفات خبرنگاران را در یک ماه سبب شده، در جنگهایی که در دنیا صورت گرفته، حاوی نکته مهمی است. اینکه به خبرنگاران هم لزوما در این مقطع رحم نمیشود. میگویند اولین قربانی هر جنگ، حقیقت است و بهرحال بنظر میآید هر طرف دارد سعی میکند حقیقت را آنگونه که میخواهد به گوش مردم برساند که البته فکر میکنم در این برهه از زمان و با در نظر گرفتن نقشی که شبکههای اجتماعی بازی میکنند آنچنان کار آسانی نیست و میبینیم سانسورهای نیروهای نظامی هم آنچنان کارساز نیست در اینکه خبر به دنیای بیرون نشت پیدا نکند.
وی در ادامه تاکید کرد: قطع اینترنت هم در این راستاست که به جز اخلال در کار خبرنگاران، تمامی عملیاتهای کمکرسانی در غزه را هم با مشکل روبرو میکند.
- اکثر سازمانهای بینالمللی در این امتحان جنگ غزه نمره قبولی نمیگیرند
رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا همچنین درباره رویکرد سازمانهای بینالمللی در درگیریهای اسرائیل و فلسطین گفت: بنظر من اکثر سازمانهای بینالمللی واقعا در این امتحان جنگ غزه نمره قبولی نمیگیرند و بسنده کردهاند به اینکه فقط این حملات را محکوم کنند ولی آنچنان کار جدی برای مداخله و تحت فشار قرار دادن انجام ندادند.
بروجردی افزود: یک بخش زیاد آن رلی است که آمریکا بازی میکند در سازمانهایی مثل سازمان ملل که اجازه نمیدهد قطعنامههایی بر ضد آنچه دارد رخ میدهد تصویب شود و خود از اهرم فشار استفاده بهینه را میکند. لذا میبینیم که افرادی از این سازمانها استعفا میدهند و بیرون میآیند و علنا بهخاطر مشکلات انسانی که در آنجا (غزه) هست حرف خود را اعلام میکنند ولی عمدتا به همان حرفهای دیپلماتیک و غیره بسنده کردهاند.
وی ادامه داد: چرا این سازمانها کارآیی لازم را در برقراری آتشبس در غزه ندارند به خاطر اینکه بنظر میآید که اسرائیل فعلا تصمیمش این است که آتش بس در این مقطع از زمان به نفع حماس خواهد بود و حاضر نیست زیر این مساله را امضا کند. اگر چه من فکر میکنم با فشارهای بینالمللی دیر یا زود مجبور خواهد شد به این مساله تن دهد.
بروجردی گفت: یک ماه از این جنگ گذشته و من فکر میکنم تا مدتی دیگر هم ادامه خواهد داشت. حقیقت این است که بر این باورم که آینده غزه کاملا در ابهام است مشکلاتی که بعد از پایان جنگ به وجود خواهد آمد دست کمی از مشکلاتی که الان در حال جنگ روبرو هستیم، نخواهد داشت.
وی خاطرنشان کرد: نتانیاهو گفته ما کنترل امنیتی غزه را به دست میگیریم ولی این یعنی چه؟ یعنی این دو میلیون جمعیت اینجا را قرار است دولت اسرائیل از این به بعد اسکان دهد؟ 74 درصد از مردمی که بیخانمان شدهاند. بازسازی که قرار است صورت گیرد، هزینههایش را اسرائیل تامین میکند؟ یا انتظار دارد کشورهای عرب آن را انجام دهند که فکر میکنم تا زمانی که اسرائیل آنجا را تحت اشغال دارد بدون شک این کشورها هم این کار را انجام نمیدهند. این یک مساله. مساله دوم این است که اگر کنترل را به محمود عباس دهند، سازمان آزادیبخش فلسطین، که آنها از اعتبار چندانی در نوار غزه برخوردار نیستند و در انتخابات آخر در غزه شکست خوردند.
ـ چرا باید مردم غزه از خانههایشان رانده شوند و بیخانمانی دایمالعمر برای آنها به وجود آید؟
بروجردی گفت: زیر سایه تفنگهای اسرائیلی کنترل از حماس به دست گرفتن در آنجا چندان خوشایند نیست و چشمانداز جالبی برای عباس نخواهد داشت. آلترناتیو سوم این است که یک سری کشورهای عربی مثل عربستان سعودی، قطر، امارات، مراکش و مصر و غیره نیروهای نظامی به مرز بین غزه و اسرائیل بفرستند برای مدتی کنترل کنند تا مقداری اوضاع آرام شود. تا بعد تصمیمگیری کنند.
رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری آمریکا در ادامه اظهار داشت: حرفهای برخی از سیاستمداران دولت اسرائیل هم مبنی بر اینکه مصر و عربستان، فلسطینیهای غزه را بپذیرند حرف بسیار غیرمسئولانهای است. چرا باید این کشورها چنین کاری کنند؟ چرا باید مردم غزه از خانههایشان رانده شوند و یک بیخانمانی دایمالعمر برای آنها به وجود آید؟
بروجردی افزود: اگر این آلترناتیوها را که هر کدام که بر شمردم مشکلاتی دارد بر میگردیم به این مساله که آیا میتواند وضعی برقرار شود که کماکان حماس جایش باشد ولی احتمالا با قدرت نظامی کمتر در آینده. اینها سوالاتی است که بنظر نمیآید ما در این مرحله از زمان پاسخ جدی راجع به هر کدامشان داشته باشیم. نحوه پایان این جنگ هم زمانی که آتشبس صورت میگیرد فکر میکنم نقش مهمی خواهد داشت اینکه در درازمدت چه راهحلی برای غزه پیدا خواهد شد.
