Firdevs Yüksel
19 ژوئن 2026•بهروزرسانی: 19 ژوئن 2026
استانبول/ فردوس یوکسل/ خبرگزاری آنادولو
فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، با بیان اینکه اعتماد عمومی به تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی بهطور دائمی آسیب دیده است، گفت: حتی در صورت دستیابی ایران و آمریکا به توافق، تنگه هرمز دیگر قابلیت اعتماد سابق را ندارد. این گلدان یکبار شکسته است و دیگر نمیتواند به وضعیت گذشته بازگردد.
بیرول در گفتوگو با خبرنگار آنادولو، با اشاره به وجود دو مسیر اصلی انتقال انرژی در بازار جهانی، شامل خطوط لوله انتقال انرژی از روسیه به اروپا و مسیرهای عبوری از تنگه هرمز بهسوی آسیا و دیگر مناطق، تصریح کرد: دو شریان اصلی وجود داشت که اکنون هر دو مسدود شدهاند.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی همچنین با تاکید بر شوک ناشی از بحران تنگه هرمز بر بازارهای جهانی، گفت که کشورها اکنون ترجیح میدهند با شرکای قابلاعتمادتر تجارت کنند، تولید داخلی را افزایش دهند و منابع تامین انرژی خود را بهگونهای متنوع سازند که به یک مسیر واحد وابسته نباشند.
او با بیان اینکه ترکیه در این روند از موقعیت خوبی برخوردار است، توضیح داد: ترکیه از نظر جغرافیایی در موقعیتی بسیار مناسب قرار دارد. این کشور پس از تحولات اخیر خاورمیانه میتواند هم در بازسازی بسیاری از کشورهای منطقه و هم در احیای اعتبار اقتصادی آنها همکاری کند.
بیرول در پاسخ به این پرسش که آیا بدترین مرحله بحران تنگه هرمز پشت سر گذاشته شده است، گفت: گامهایی که تاکنون در مسیر صلح برداشته شده بسیار مثبت است. مهم این است که این اقدامات پایدار باشد و در روند مذاکرات 60 روزه به تصمیمی نهایی منجر شود. بااینحال، حتی در صورت توافق، تنگه هرمز دیگر اعتبار پیشین خود را از دست داده است. گلدان یکبار شکسته و بازگشت آن به وضعیت گذشته ممکن نیست.
وی با اشاره به حرکت کشورهای منطقه بهسوی مسیرهای جایگزین افزود: عربستان سعودی و امارات متحده عربی دیگر نمیخواهند در تجارت انرژی به تنگه هرمز وابسته باشند. هر دو کشور با سرعت در حال احداث خطوط لوله جایگزین هستند. وابستگی امارات به تنگه هرمز تا پایان سال 2027 به صفر خواهد رسید و این کشور بهطور کامل این مسیر را دور خواهد زد.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی همچنین درباره تاثیر توافق آمریکا و ایران بر قیمتهای نفت نیز گفت: اگر این تصور ایجاد شود که توافق محقق نخواهد شد، ممکن است قیمتها بار دیگر دچار نوسان شوند. کاهش قیمت نفت به محدوده 75 تا 80 دلار برای کشوری مانند ترکیه که قیمت انرژی تاثیر مهمی بر کسری حساب جاری آن دارد، خبر بسیار خوبی است.
وی با اشاره به افزایش عرضه نفت و کاهش تقاضا افزود: اگر تنگه هرمز بازگشایی شود و به بازیگران بازار اطمینان داده شود که بار دیگر بسته نخواهد شد، احتمال میدهیم سال آینده با مازاد قابلتوجه عرضه روبهرو شویم. این وضعیت برای حفظ قیمتها در سطحی معقول، تحول مثبتی خواهد بود.
بیرول همچنین درباره سیویکمین کنفرانس اعضای کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی موسوم به کاپ 31 که امسال به میزبانی و ریاست ترکیه در آنتالیا برگزار خواهد شد، اظهار داشت: میخواهم کاپ 31 بسیار موفق باشد. برگزاری این نشست برای ترکیه، کشوری که در میان جنگها و تحولات متعدد قرار دارد، فرصتی خواهد بود تا حساسیتهای انسانی خود را به جهان نشان دهد. با رئیسجمهور گفتوگو کردم؛ او کاملاً به اهمیت این موضوع واقف است و از آن حمایت کامل میکند.
