30 ژوئیه 2026•بهروزرسانی: 30 ژوئیه 2026
استانبول/خبرگزاری آنادولو
به نظر محمد اسماعیلاف، پژوهشگر مستقل، حمله اخیر اوکراین به دو کشتی تجاری با پرچم ایران در دریای خزر را میتوان بخشی از تلاشهای کییف برای معرفی خود بهعنوان «شریکی مفید و ارزشمند» برای واشنگتن تفسیر کرد.
اسماعیلاف در یادداشتی برای خبرگزاری آنادولو نوشت:
«حمله 25 ژوئیه 2026 اوکراین به دو کشتی تجاری با پرچم ایران در دریای خزر را نباید صرفا بهعنوان گسترش جغرافیایی جنگ روسیه و اوکراین ارزیابی کرد؛ بلکه این اقدام میتواند بخشی از تلاش کییف برای پیوندزدن جنگ خود با تنش میان آمریکا، اسرائیل و ایران و معرفی اوکراین بهعنوان "شریکی مفید و ارزشمند" برای واشنگتن باشد.
زمانبندی حمله، تنها سه روز پیش از دیدار ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین با دونالد ترامپ در واشنگتن، نشان میدهد این عملیات علاوه بر بعد نظامی، کارکردی دیپلماتیک و چانهزنی نیز داشته است. کییف احتمالا تلاش کرده نشان دهد که میتواند در فشار بر ایران و محدودکردن دسترسی دریایی این کشور به آمریکا کمک کند.
زمان عملیات و شباهت آن با حملات پیشین اسرائیل به بندر انزلی نشان میدهد که پیام احتمالی این اقدام آن بوده که ایران حتی در دریای خزر نیز «بندر امن» ندارد. با این حال، واکنش دولت ترامپ نشان میدهد که واشنگتن تمایلی به ادغام کامل جنگ اوکراین با تقابل خود با ایران ندارد، زیرا پیوند خوردن این دو بحران میتواند توجیه سیاستهای آمریکا را برای افکار عمومی و متحدان دشوارتر کند.
ایران با وجود تهدیدهای لفظی مقامهایش، بعید است پاسخ مستقیم و متناسبی به اوکراین بدهد؛ زیرا گشودن جبههای تازه در شرایط درگیری فرسایشی با آمریکا با منافع راهبردی تهران همخوانی ندارد. همچنین ممکن است بخشی از پیامهای تند تهران متوجه روسیه و نارضایتی ایران از سطح حمایت مسکو باشد.
احتمال همکاری اطلاعاتی اوکراین و اسرائیل نیز وجود دارد اما تاکنون هیچ ارتباط تاییدشدهای در این زمینه وجود ندارد. از سوی دیگر برخی از مقامات عراق، دولت اوکراین را به اجیر کردن گروههایی برای انجام حملات پهپادی به کشورهای حوزه خلیج متهم کرده اند. در صورت اثبات این ادعاها، میتوان از وجود یک طرح چندلایه از دریای خزر تا عراق و خلیج سخن گفت؛ طرحی که هدف آن افزایش فشار بر ایران و تقویت قدرت چانهزنی اوکراین در برابر آمریکا است.
در این تحلیل سه سناریو مطرح است: ناکامی اوکراین در کسب دستاورد مستقیم از آمریکا، تشدید بیاعتمادی در روابط ایران و روسیه و بروز بحران دیپلماتیک میان بغداد و کییف در صورت اثبات فعالیت هستههای اوکراینی در عراق.»
نویسنده در پایان این تحلیل تصریح میکند که اقدام اوکراین علیه ایران را باید بیش از آنکه نشانه گسترش جغرافیایی جنگ دانست، تلاشی برای ارسال پیام راهبردی، افزایش ارزش ژئوپلیتیکی کییف و تقویت موقعیت آن در مذاکرات با آمریکا ارزیابی کرد.
