06 سپتامبر 2024•بهروزرسانی: 08 سپتامبر 2024
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی مالک پلتفرم «ایکس» به نظر میرسد که از این پلتفرم برای گسترش نظرات سیاسی خود در سطح جهانی استفاده میکند.
ماسک با مدیریت یکی از تاثیرگذارترین شبکههای اجتماعی دنیا، از استفاده این پلتفرم برای انتشار دیدگاههای سیاسی خود تردیدی ندارد.
اقدامهای اخیر ماسک شامل حمایت علنی از دونالد ترامپ رئیس جمهور پیشین ایالات متحده، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، مشاجره با نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و اختلافنظر با دولتهای بریتانیا و برزیل، نشاندهنده این است که او به طور فزایندهای از ایکس برای انتشار نظرات سیاسی خود استفاده میکند و در نتیجه با انتقادات به خاطر حمایت از سیاستهای راستگرایانه پوپولیستی مواجه شده است.
ماسک همچنین اعلام کرده است که اگر دونالد ترامپ در انتخابات پیروز شود، آماده است تا در دولت وی مشغول به کار شود. ترامپ گفته است که در صورت پیروزی در انتخابات 5 نوامبر، یک «کمیسیون کارایی دولت» به ریاست ماسک تشکیل خواهد داد. ماسک نیز در واکنش به این بیانیه، در حساب ایکس خود نوشت: اگر فرصتی پیش بیاید، با کمال میل آمادهام به آمریکا خدمت کنم.
مسئلهای که مطرح است این است که آیا ایکس از نظر سیاسی بیطرف است یا خیر. ماسک در آوریل 2022، زمانی که تلاش کرد توییتر را خریداری کند، دلیل این اقدام را ناکامی توییتر در تحقق پتانسیل خود به عنوان «پلتفرم آزادی بیان» عنوان کرد.
پس از خرید توییتر، که اکنون «ایکس» نامیده میشود، ماسک بر لزوم بیطرفی سیاسی این پلتفرم برای کسب اعتماد عمومی تاکید کرد، اما کارشناسان معتقدند که ماسک، با داشتن 196.6 میلیون دنبالکننده، بهطور فزایندهای از آن به عنوان وسیلهای برای گسترش نظرات سیاسی خود استفاده میکند.
ماسک در 14 ژوئیه، در آستانه انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده، برای اولین بار بهطور علنی از دونالد ترامپ حمایت کرد. این اقدام او مصداق تغییر مسیر از حمایتهای قبلی از دموکراتها به سمت جمهوریخواهان در این انتخابات بود.
ماسک همچنین در می 2023، به معرفی رسمی کاندیداتوری رئیسجمهوری از حزب جمهوریخواه، ران دسانتیس، در ایکس پرداخت، که این رویداد با مشکلات فنی روبرو شد. همچنین، مصاحبه ماسک با ترامپ نیز دچار همین مشکلات و با تأخیر 42 دقیقهای آغاز شد. در این مصاحبه، ماسک اشاره کرد که «پیشتر چندان سیاسی نبوده است.»
ایلان ماسک همچنین کامالا هریس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده و نامزد ریاستجمهوری حزب دموکرات را به مصاحبه دعوت کرد. اگرچه هریس به این دعوت پاسخ نداد، اما تیم انتخاباتی او به مصاحبه ماسک با ترامپ واکنش نشان داد. تیم هریس در بیانیهای، ماسک را "پادو ترامپ" توصیف کرده و مدعی شد که او در تلاش است تا دموکراسی ایالات متحده را تحت کنترل درآورد.
- تغییر نگرش سیاسی ماسک پس از خرید ایکس
ماسک پیش از خرید ایکس، به ندرت با سیاستمداران وارد جدال میشد یا از آن اجتناب میکرد، اما پس از خرید آن، برخلاف سایر مالکین شبکههای اجتماعی، او به طور روز افزون با دولتها و رهبران جهانی به بحث و جدل پرداخت. تغییر نگرش سیاسی ماسک در ایکس در زمانی صورت گرفت که پلتفرمهای دیگر اجتماعی، از جمله فیسبوک و اینستاگرام، نسبت به سیاست دوری کردهاند. مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، هرگز بهطور رسمی از هیچ نامزدی حمایت نکرده است.
برخلاف زاکربرگ، ماسک با افرادی که با او همنظر نیستند، وارد جدل میشود. او در آوریل با دولت استرالیا به دلیل محدودیتهای اعمال شده بر تصاویر حمله به کلیسا در سیدنی درگیر شد. ماسک این تصمیم را محکوم کرده و آنتونی آلبانیز، نخستوزیر استرالیا، او را "میلیاردر متکبر" نامید.
ماسک در سپتامبر 2023، با انتشار خبری درباره جمعآوری مهاجران در مدیترانه، واکنش وزارت خارجه آلمان را برانگیخت. او همچنین در ماه ژوئن، پس از انتخابات پارلمان اروپا، به انتقادات از حزب افراطی "آلترناتیو برای آلمان" پرداخته و اظهار کرد که «سیاستهای این حزب چندان افراطی به نظر نمیرسد.»
وی همچنین با نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا،، در فضای مجازی دچار مشاجره لفظی شد و مادورو او را به یک دوئل دعوت کرد. مادورو در 9 اوت دستور داد که به دلیل انتشار محتوای نفرتانگیز، X به مدت 10 روز در ونزوئلا مسدود شود.
پس از آن، ماسک به انتقادات از حملات افراطگرایان به هتلها و مساجد پناهندگان در بریتانیا پرداخت و در این زمینه با کر استارمر نخستوزیر بریتانیا و سایر مقامات دولتی دچار مشکل شد.
همچنین دادگاه عالی برزیل هفته گذشته اعلام کرد که تا زمان تعیین نماینده کشور برای ایکس و پرداخت جریمهها، دسترسی به این پلتفرم محدود خواهد شد.
ماسک در واکنش به این تصمیم، در ایکس نوشت: آزادی بیان اساس دموکراسی است و قاضیهای انتصابی در برزیل، آن را به دلایل سیاسی نابود میکنند.
- تحقیقات قضایی اتحادیه اروپا از ایکس
در ماه ژوئیه، کمیسیون اتحادیه اروپا تحقیقی را علیه پلتفرم ایکس آغاز کرد. این تحقیق به دلیل نقض احتمالی قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا (DSA) به دلیل مجاز دانسته شدن اطلاعات نادرست و گفتار نفرتانگیز در این پلتفرم صورت گرفته است.
ایلان ماسک در پاسخ به این تحقیقات ادعا کرده است که کمیسیون اتحادیه اروپا پیشنهاد غیرقانونی یک "توافق مخفی" برای سکوت در قبال سانسور مطالب را ارائه داده است و X این پیشنهاد را رد کرده است.
- درک ماسک از قدرت رسانههای اجتماعی
جاسمین انبرگ، تحلیلگر رسانه در اظهار داشت: "ایلان ماسک یک استاد رسانه است و یکی از بزرگترین تریبونهای دنیا را در اختیار دارد. ماسک به خوبی از قدرت رسانههای اجتماعی در شکلدادن به روایتهای سیاسی آگاهی دارد است.
انبرگ همچنین بر نگرانیها از این موضوع تأکید کرده و گفته است: با تحمیل دستور کار سیاسی خود، ایکس ممکن است به طور عمدی یا به دلیل طبیعت سیاسیتر شدن پلتفرم، دیدگاههای مخالف ماسک را سرکوب کند.
او همچنین بیان کرد: این وضعیت ممکن است کاربران که احساس میکنند در پلتفرم در حاشیه قرار گرفتهاند را دور و برخی دیگر که قبلاً به آزادی بیان اعتقاد داشتند، ناامید کند.
- ارتباطات دوستانه ماسک با رهبران راستگرای پوپولیست
دان میلمو، سردبیر فناوری بینالمللی در روزنامه گاردین، در تحلیلهای اخیر خود گفت: مشخص است که ماسک، زمینه بازگشت ترامپ به قدرت را فراهم نکرده است، اما از این روند حمایت میکند که هیچیک از دیگر رهبران بزرگ فناوری قادر به انجام آن نبودند.
میلمو اضافه کرد: ماسک نیمی از تیم "صداقت انتخاباتی" ایکس را اخراج کرده و "شورای اعتماد و امنیت" را منحل کرده است.
او همچنین به تغییرات در سیستم «تیک آبی» اشاره کرد، گفت: این سیستم که در ازای پرداخت هزینه ارائه میشود، بیشتر توسط افراد با دیدگاههای راستگرا استفاده میشود.
میلمو خاطرنشان کرد: ماسک، که با دولت حرب کارگر در بریتانیا وارد جدل شده، به نظر میرسد تمایل دارد با دولتهای چپگرا مشابه مانند استرالیا این رویکرد را ادامه دهد.
علاوه بر این، میلمو به روابط دوستانه ماسک با رهبرانی همچون جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا، خاوییر میله رئیسجمهور آرژانتین و ژائیر بولسونارو رئیسجمهور سابق برزیل اشاره کرد.