20 ژانویه 2019•بهروزرسانی: 21 ژانویه 2019
باکو/روسلان رحیموف/خبرگزاری آناتولی
مردم جمهوری آذربایجان در سالگرد "ژانویه خونین" 1990 در خیابان شهدا (شهدیلر خیاوانی) باکو آمده و با تشکیل صفوف طولانی گلهای سرخ نثار یادبود این قربانیان کردند.
این مراسم یادبود از ساعت 12:00 به وقت محلی و پس از یک دقیقه سکوت جهت تمام کسانی که برای جمهوری آذربایجان به شهادت رسیدند، آغاز شد. الهام علیف رئیسجمهور و اعضای دولت جمهوری آذربایجا در این مراسم حضور یافتند.
«ارکان اؤزاورال» سفیر و کارمندان سفارت و همچنین نهادهای ترکیه مستقر در آذربایجان نیز با حضور در این مراسم یاد شهدای «ژانویه سیاه» را گرامی داشتند.
سفیر ترکیه در باکو در این زمینه طی سخنانی اظهار داشت:
"بیستم ژانویه نقطه عطفی مهم در استقلال آذربایجان و روزی سیاه در تاریخ جهان است. قتل عام بزرگی در بیستم ژانویه 1990 در آذربایجان رخ داد.
یاد کسانی را که جان خود را در راه آذربایجان فدا کردند با احترام و افتخار گرامی میداریم. آنان راه استقلال و توسعه آذربایجان را هموار کردند.
جمهوری آذربایحان وطن ما نیز هست. ترکیه از پیشرفت و عظمت آذربایجاناحساس غرور میکند. این کشور را مدیون شهدای خود می دانیم".
-ژانویه خونین
مردم جمهوری آذربایجان در ژانویه خونین یا سیاه به عنوان نقطه عطفی در تاریخ کشورشان توانستند پس از 70 سال اسارت شوروی سابق به استقلال دست یابند.
مسئله قرهباغ در قلب وقایع خونین ژانویه که باعث تسریع روند فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و افزایش احساس استقلال طلبی ملت آذربایجان شد، جای گرفته است.
ارمنیها تلاش برای اشغال قره باغ و تجزیه آذربایجان را در سال 1988 افزایش دادند. شورای عالی ارمنستان در دسامبر 1989 تصمیم گرفت قره باغ به این کشور الحاق شود. صدها هزار نفر در باکو علیه این تصمیم تظاهرات کردند.
مردم آذربایجان روزهای متوالی در واکنش زیادهخواهی ارمنستان و چشم طمع به خاک سایر کشورها و همچنین اعتراض به حکومت شوروی در میدان آزادلیق باکو تجمع و مسیرهای ورودی واحدهای نظامی به این شهر را مسدود کردند.
تظاهرات مداوم مردم آذربایجان، حکومت شوروی را نگران و دستور اعزام ارتش سرخ به باکو را صادر کرد. نظامیان شوروی در 19 ژانویه 1990، ابتدا مخزن سوخت تلویزیون آذربایجان را منفجر کرد و شبانه از پنج سمت با وسایل نقلیه زرهی وارد باکو شدند.
نیروهای شوروی با گلولهها به غیرنظامیان که می کوشیدند مانع ورود آنها به باکو شوند حمله کردند و پس از ورود به شهر با تانک و خودرو زرهی سنگین به مردم یورش بردند. آمبولانسها و اتوبوسهای مسافربری نیز هدف گلوله قرار گرفتند. در آن شب 130 شهروند باکو جان باختند.
قتلعام ارتش شوروی در چند استان مانند نفت چاله و لنکران ادامه یافت. حدود 150 غیرنظامی قربانی قتلعام 20 ژانویه شدند. در این حمله 750 نفر دیگر زخمی و حدود 400 نفر نیز توسط شوروی بازداشت شدند.
علیرغم اعلام وضعیت فوقالعاده توسط نیروهای شوروی در باکو و کنترل این شهر توسط آنها، مردم آذربایجان شجاعانه دوباره به خیابان ها رفتند و برای تدفین شهدا دست به کار شدند.
مردم جمهوری آذربایجان طی سه دهه گذشته، در بیستم ژانویه هر سال، با حضور در مقابل بنای یادبود شهدا و نهادن گلهای میخک در آرامگاه آنها، به این عزیزان ادای احترام میکنند.
