07 مارس 2022•بهروزرسانی: 07 مارس 2022
بروکسل/خبرگزاری آناتولی
سالهاست که کشورهای اتحادیه اروپا علیرغم خطرات ناشی از وابستگی بیش از حد به روسیه، بهویژه در زمینه گاز طبیعی، در توسعه پروژههای جایگزین در انرژی موفق نبودهاند.
در سالهای اخیر، اتحادیه اروپا به جای امنیت تامین انرژی، به سیاستهایی روی آورده که بر تغییرات زیست محیطی متمرکز شدهاند.
به ویژه پس از زلزله و سونامی سال 2011 و نشت در نیروگاه هستهای فوکوشیما، نگرانیها در مورد ایمنی این نیروگاهها در بسیاری از کشورهای اروپایی افزایش یافت.
در این میان بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا به ویژه آلمان، شروع به کنار گذاشتن تدریجی نیروگاههای هستهای در تولید برق کردهاند. این روند به دلیل افزایش حسیاستهای زیست محیطی بوده و آنان طرحها و برنامههای خود را برای دست کشیدن از ذخایر زغال سنگ به اجرا درآوردهاند.
اما از دور خارج کردن زغال سنگ و انرژی هستهای استقلال انرژی اروپا را با ریسکهای زیادی مواجه ساخته و به همین دلیل آنان با روی آوردن به منابع تجدیدپذیر و نیروگاههای گاز طبیعی در تلاش برای تامین کمبود انرژی خود کردند.
علیرغم هشدارها و مخاطراتی که در قبال این وضعیت وجود داشت، کشورهای اروپایی برای دستیابی به اهداف زیست محیطی به جای تامین امنیت تامین گاز، ترجیح دادند گاز مورد نیاز را از روسیه که هم مقرون به صرفه بود و هم سریع و آسان، تامین کنند. در نتیجه وابستگی خارجی آنان به انرژی بیشتر شد.
در همین راستا، کشورهای اتحادیه اروپا 40 درصد از گاز طبیعی و حدود 30 درصد نفت مورد نیاز خود را از روسیه تامین میکنند.
در عین حال، اگرچه قیمت سرمایهگذاریهای انرژیهای تجدیدپذیر به سطوح معقولی کاهش یافته و این فناوریها نسبت به گذشته کارآمدتر شدهاند، با این حال سیستمی که نیازهای انرژی اروپا را به صورت پایدار و بدون وقفه برآورده کند، ایجاد نشده است.
به ویژه پس از عبور از دوره کرونا تقاضا برای انرژی بیشتر شده و قیمت سوختهای فسیلی، گاز طبیعی، نفت و زغال سنگ نیز قیمت برق را افزایش داده است. گاز طبیعی سهم 20 درصدی در تولید برق کشورهای اروپایی دارد.
این کشورها که 90 درصد گاز طبیعی مورد نیاز خود را وارد میکنند، در سال گذشته شاهد افزایش حدود 6 برابری قیمت این محصول بودند. همچنین قیمت زغال سنگ که سهم آن در تولید برق حدود 15 درصد است، نیز به 4 برابر رسیده است.
در این میان حمله نظامی روسیه به اوکراین، کشورهای اتحادیه اروپا را که در شرایط سخت انرژی قرار دارند، بیش از پیش در شرایط دشوارتر قرار داده است.
اقدامات تحریمی علیه گاز روسیه و احتمال توقف جریان گاز روسیه نگرانیها از بحران انرژی در کل منطقه را افزایش داده و اتحادیه اروپا در تلاش برای برنامه ریزی وضعیت اضطراری علیه کاهش بیشتر یا توقف عرضه گاز روسیه، شروع به جستجوی منابع جایگزین برای گاز این کشور کرده است.
این اتحادیه اکنون به فکر تامین کمبود انرژی از ایالات متحده، نروژ، قطر، مصر و الجزایر است.
با این وجود و با توجه به اینکه ظرفیت واردات سالانه گاز ال ان جی اتحادیه اروپا حدود 160 میلیارد متر مکعب است، حتی با وجود ادامه واردات از روسیه، اتحادیه اروپا با کمبود مواجه خواهد بود. به همین دلیل، به نظر میرسد در صورت قطع گاز روسیه، تامین تمام نیازهای اروپا به ال ان جی امکان پذیر نباشد.
همچنین از آنجایی که کشورهای اتحادیه اروپا در کاهش وابستگی خود به انرژی روسیه موفق نبودهاند، فعلا جسارت کامل برای برداشتن گامی ملموس در حوزههای گاز طبیعی و نفت را پیدا نکردهاند.
از طرفی دیگر اقتصاد روسیه نیز به شدت به گاز وابسته بوده و درآمد حاصل از فروش آن به اروپا، نقش اصلی در تامین نیازهای اقتصادی این کشور دارد.
