Zeynep Akman
09 ژانویه 2019•بهروزرسانی: 15 اکتبر 2019
آنکارا/ سلن تمیزر/ خبرگزاری آناتولی
ترکیه و روسیه در راستای تحکیم همکاری های گسترده در زمینه های مختلف از جمله مسائل مربوط به سوریه، در دوره جدید نیز به تعامل برای تدوین قانون اساسی این کشور ادامه خواهند داد.
موضع دو کشور در رابطه با جنگ داخلی سوریه پس از محاصره حلب در دسامبر 2016 به هم نزدیکتر شد. در این دوره آنکارا رایزنی های دیپلماتیک خود با مسکو به عنوان حامی رژیم اسد را افزایش داده و این کشور را در زمینه توقف محاصره و تخلیه غیرنظامیان مورد فشار قرار داد.
پس از پایان 2016 دو کشور تصمیم گرفتند که موفقیت کسب شده در حلب را به سراسر سوریه گسترش دهند.
ترکیه به عنوان ضامن مخالفان رژیم اسد و روسیه نیز به عنوان ضامن رژیم از ژانویه 2017 تصمیم به مسئولیت پذیری در قبال دستیابی به راهکار سیاسی را آغاز کردند.
نشست دو روزه آستانه در 23 و 24 ژانویه همان سال نخستین نتیجه حاصل این موضع بود. آنکارا و مسکو با کلیدی که در زمینه مذکور در پایتخت قزاقستان زدند، درعین حال موجب احیای روند مذاکرات ژنو که از سال 2012 تحت نظر سازمان ملل قرار داشت، شدند.
- روند آستانه؛ نتیجه همکاری ترکیه-روسیه
مقامات ترکیه و روسیه با تاکید بر اینکه مذاکرات آستانه جایگزین مذاکرات ژنو نیست بلکه به موازات آن است، جهت مشارکت سازمان ملل و آمریکا در این اجلاس تلاش ویژه ای داشتهاند.
استفان دی میستورا، نماینده سازمان ملل در امور سوریه و هیئت همراهش در تمام نشستهای آستانه حضور داشتند.
روند آستانه به همت مشترک ترکیه و روسیه نتایج مثبت زیادی به همراه داشت. در این راستا کشورهای ضامن، مناطق درگیری را «مناطق عاری از درگیری» اعلام کردند. بنابراین یک گروه فنی به منظور آزادی افراد به گروگان گرفته شده توسط طرفهای درگیر ایجاد شد. همچنین اجلاس آستانه باعث برگزاری کنگره گفتوگوی ملی سوریه در ماه ژانویه سال گذشته و پیشرفت تلاشها برای تشکیل کمیته قانون اساسی شده بود.
انتظار میرود پس از آغاز ماموریت جیر پیترسون به عنوان نماینده جدید سازمان ملل در امور سوریه تلاشها برای تشکیل کمیته قانون اساسی با دیدار مقامات ترک و روس طی سال جاری نیز ادامه یابد.
گفتنی است مولود چاووشاوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه 18 دسامبر گذشته با وزرای خارجه روسیه و ایران در ژنو دیدار و اعلام کرده بود که قصد دارند در ماه ژانویه 2019 اولین نشست قانون اساسی سوریه را برگزار کنند.
- توافق کامل درباره ی.پ.گ/ پ.ک.ک
به گفته منابع دیپلماتیک در نتیجه مذاکرات بین وزرای امور خارجه، دفاع ملی و روسای سازمانهای اطلاعاتی ترکیه و روسیه که 29 دسامبر گذشته در مسکو انجام شد، در خصوص مبارزه با گروه تروریستی ی.پ.گ/ پ.ک.ک اتفاق نظر حاصل شده است. همچنین به گفته این منابع، طرفین بر سر این موضوع که گروه تروریستی مذکور با حمایت آمریکا باعث به هم خوردن تعادل منطقه شده است، تاکید کرده اند.
درحالی همکاری ترکیه و روسیه در حال تقویت است که آمریکا مدعی همکاری موقتی با ی.پ.گ به منظور مبارزه با داعش است. واشنگتن علی رغم تصمیم برای خروج از سوریه، در خصوص مبارزه با ی.پ.گ/ پ.ک.ک همکاری لازم را نداشته است.
- روسیه در راس پروژه های همکاری
بزرگترین پروژه های ترکیه با همکاری شرکای روسی در حال تحقق است. در رأس این همکاری ها سامانه های پدافند هوایی اس-400 و خط انتقال گاز «جریان ترک» و نیروگاه اتمی آککویو قرار دارد. در سال 2016 صادرات روسیه به ترکیه در حدود 13,7 میلیارد دلار و صادرات ترکیه به آن کشور 2,2 میلیارد دلار بوده است. این آمار در سال 2017 به ترتیب 18,2 و 3,4 میلیارد دلار رقم خورده است.
قرارداد 2,5 میلیارد دلاری فروش سیستم دفاعی اس-400 به ترکیه که شامل دو سامانه و چهار سکوی پرتاب است، در سال 2017 به امضای طرفین رسیده است. این قراردادها در حالی ادامه می یافت که همکاری های استراتژیک ترکیه با آمریکا کم رنگ تر شده است.
آمریکا از سویی خواهان لغو قرارداد خرید سیستم دفاعی ترکیه از روسیه بوده و از سویی نیز درخواست ترکیه مبنی بر دریافت سامانه دفاع موشکی پاتریوت به جای S400 را رد کرده است. رجب طیب اردوغان، رئيس جمهور ترکیه در سوم آوریل 2018 طی اظهاراتی با اشاره به این موضوع گفت: توافق با روسیه انجام شد و این موضوع برای ما خاتمه یافته است.
ترکیه دومین مشتری گاز روسیه در اروپا بعد از آلمان است. سال گذشته 52 درصد گاز مصرفی ترکیه توسط روسیه تامین شده است. هم اکنون فاز اول پروژه جریان ترک به بهره برداری رسیده و مذاکرات با اروپا برای احداث خط دوم آن ادامه دارد. با اتمام این خط برای اولین بار ترکیه به مرکز ترانزیت گاز به اروپا مبدل خواهد شد.
احداث نیروگاه اتمی آککویو نیز بی وقفه ادامه دارد. مقامات روسی گفته اند که این پروژه در صدمین سال تاسیس جمهوری ترکیه به بهره برداری میرسد. در سال 2017 نیز 4,52 میلیون توریست روسی از ترکیه بازدید کردند.
