14 ژانویه 2021•بهروزرسانی: 15 ژانویه 2021
آنکارا/خبرگزاری آناتولی
مولود چاووشاوغلو٬ وزیر امور خارجه ترکیه در مصاحبه با مجله گلوبال مدیا (ارگان رسانهای شورای جهانی روزنامهنگاران) به ارزیابی سیاست خارجی کشور در سال 2020 به ویژه در قرهباغ آذربایجان، قبرس، مدیترانه شرقی و لیبی پرداخته و بر تداوم تلاشها برای حفظ آتشبس در قرهباغ و بازسازی آن تاکید کرد.
چاووشاوغلو با تأکید بر اینکه دلیل درگیری قرهباغ کوهستانی نقض آشکار قوانین بین المللی با اشغال خاک یک کشور از سوی کشور دیگری است، گفت: نباید پس از 30 سال به این نقطه میرسیدیم و این موضوع ناراحت کننده است. با ادامه حملات ارمنستان، آذربایجان مجبور شد به سرعت و قاطعانه از خود دفاع کند که در نتیجه آن قسمت قابل توجهی از سرزمینهای اشغالی آزاد شدند و درگیریها پس از 44 روز با اعلامیه مشترک در 9 نوامبر 2020 پایان یافت.
وی تصریح کرد: این بیانیه پیش از هر چیز تاکید کرد که "قرهباغ متعلق به آذربایجان است" و هر 7 منطقه اشغالی به صاحب قانونی آن بازگردانده شد. بیانیه همچنین راه را برای برقراری آتش بس و بازگشت یک میلیون آواره آذربایجانی به خانههای خود را هموار کرد. گروه مینسک نیز در صورت لزوم میتواند نقش فعالی را ایفا کند اما روسای مشترک آن باید از عملکرد ضعیف روند در گذشته درس گرفته و اقدامی عینی و سازنده انجام دهند.
وزیر خارجه ترکیه با بیان اینکه بیانیه مذکور فرصت جدیدی را برای صلح پایدار در منطقه ایجاد کرد٬ افزود: با این حال تنها تمرکز بر 44 روز گذشته درگیری و نادیده گرفتن تخریب میراث فرهنگی، معابد، زیرساختها، اقتصاد و محیط زیست آذربایجان "گمراه کننده" خواهد بود.
چاووشاوغلو افزود: بنا به خواست آذربایجان بر تلاشهای خود برای انطباق آتش بس و بازسازی اراضی اشغالی ادامه خواهیم داد. ما یک مرکز مشترک با روسیه برای نظارت بر آتش بس ایجاد کردایم و این آتش بس بسیار مهم است و باید حفظ شود. از این پس طرف ارمنستان این آتش بس و شرایط توافق شده در اعلامیه مشترک را رعایت خواهد کرد و انتظار داریم از ماجراجوییهای جدید اجتناب کرده و راه را برای دستیابی به یک راه حل سیاسی دائمی باز کند. اگر توافق آذربایجان و ارمنستان توسعه یابد، این روند میتواند به روابط ترکیه-ارمنستان منعکس شود.
- مدیترانه شرقی
چاووشاوغلو با تأکید بر اینکه ترکیه متعهد به تأمین صلح و ثبات در دریای مدیترانه شرقی است٬ گفت: ما با اقدامات مختلف تلاش میکنیم که حسن نیت خود را نشان دهیم اما متأسفانه یونان پاسخ مناسبی به این تلاشهای ما نمیدهد.
وزیر خارجه ترکیه افزود: ما به فراخوانهای مستمر خود برای گفتوگو ادامه داده و از حقوق خود نیز محافظت میکنیم. یونان میداند که تنها از طریق مذاکرات دوجانبه می توان به یک راهحل عادلانه رسید از طرف دیگر فکر میکند که در این موضوع میتواند از اتحادیه اروپا نیز استفاده کند. این اقدامات یونان در تضاد با تلاشهای ترکیه برای برقراری صلح در منطقه است.
وی با اشاره به اینکه یونان٬ بخش رومنشین قبرس و فرانسه پیش از نشست شورای اتحادیه اروپا در دهم و یازدهم دسامبر سال گذشته در تلاش برای فشار به اتحادیه برای تحریم ترکیه بودند گفت: آنها موفق نشدند و بیشتر کشورهای اروپایی از این خواست آنان استقبال نکردند. انتظار ما از اروپا این است که نه به دنبال منافع تنگنظرانه برخی کشورها بلکه به دنبال اهداف استراتژيک و بلند مدت تمرکز کند. ترکیه آماده حمایت از همه تلاشها در این راستاست.
-لیبی
چاووشاوغلو با اشاره به تحولات در لیبی نیز گفت: ترکیه از روند صلح تحت رهبری سازمان ملل حمایت میکند. نتایج اولیه مجمع لیبی برای گفتوگوی سیاسی نیز مثبت بود و از تصمیم آنان برای برگزاری انتخابات در 24 دسامبر 2021 استقبال میکنیم.
وی تاکید کرد که موفقیت در این مجمع به سطح توافق اعضای آن و همسویی مواضع همه ذینفعان بستگی دارد.
چاووشاوغلو با تأکید بر تلاشهای لیبیاییها برای وحدت مجلس مختلف در این کشور٬ برگزاری نشست 130 تن از نمایندگان دو مجلس از طرابلس و طبرق در طنجه مراکش را یادآوری کرد.
چاووشاوغلو با تأکید بر لزوم حفاظت از آتش بس در لیبی گفت: ما از همان ابتدا با رد راهحلهای نظامی بر موضع خود تأکید کردهایم. درگیریهای نظامی روند سیاسی لیبی را مسدود کرده بود و ما همچنان از مذاکرات لیبی پشتیبانی خواهیم کرد. فرصت ایجاد شده برای دستیابی به راهحل سیاسی پایدار، فراگیر و صلح آمیز بسیار مهم است.
- روابط با آمریکا
وزیر خارجه ترکیه همچنین با اشاره به انتخاب جو بایدن به ریاست جمهوری آمریکا گفت: این کشور در شرایط حساس داخلی و خارجی قرار دارد. اظهارات اولیه نشان میدهد که مبارزه با کرونا و سایر موضوعات مهم داخلی در اولویت دولت بایدن است. از طرف دیگر مشکلات بسیاری در صحنه بین الملل وجود دارد که ممکن است نیاز به توجه فوری داشته باشد.
چاووشاوغلو با بیانی اینکه روابط ترکیه و ایالات متحده بر اساس منافع متقابل و ارزشهای مشترک ایجاد شده٬ افزود: اگر ایالات متحده به موضع بیطرفانه سنتی خود پایبند باشد، میتواند نقش سازندهای در سایر مسائل منطقهای مانند مدیترانه شرقی داشته باشد.
وی با اشاره به تاثیر مستقیم عدم مبارزه و یا برخی همکاریهای آمریکا با گروههای تروریستی ی.پ.گ و فتو بر امنیت ترکیه٬ واشنگتن را به اقدام فوری در این زمینه فراخواند.
وزیر خارجه ترکیه همچنین تاکید کرد که زبان تهدید و تحریم نمیتواند گزینه خوبی برای روابط دو کشور باشد و گفتوگوها و مذاکرات همیشه میتواند راهگشای اختلافات موجود باشد.
چاووشاوغلو در پایان اعلام کرد که مشتاقانه منتظر همکاری با آنتونی بلینکن، نامزد وزارت خارجه بایدن و تیم وی برای ارزیابی موضوعات منفی تأثیرگذار بر روابط دو کشور هستند.
