12 ژوئیه 2021•بهروزرسانی: 13 ژوئیه 2021
استانبول/ عایشه حمیرا بولاوالی/ خبرگزاری آناتولی
فاطمه عالیه توپوز، نخستین زن رماننویس تاریخ ادبیات جهان ترک و اسلام که به عنوان بزرگترین دختر احمد جودت پاشا حقوقدان، مورخ و از دولتمردان شناخته شده عثمانی و همسرش رابعه عدویه در 22 نوامبر 1862 در استانول بدنیا آمد.
نویسنده کتابهای «عودی»، «احمد جودت پاشا و دوران» و «انین» نخست توسط برادر بزرگش «علی سادات بی» به طور ویژه در زمینههای نجومشناسی و زبان تعلیم یافت و به دلیل زندگی در شهرهای یانیه (در یونان امروزی)، حلب، دمشق و بیروت به خاطر ماموریتهای رسمی پدرش بر زبانهای فرانسوی و عربی تسلط پیدا کرد.
وی که همچنین به عنوان نخستین فیلسوف زن شناخته میشود، بهمراه خواهرش امینه ثنیه در خلال سالهای 1895الی 1906مطالبی را برای مجله زنان «مخصوص خانمها» نوشت.
توپوز در 17 سالگی با غازی عثمان پاشا از اعضای نامدار ارتش عثمانی در جنگ با روسیه در بین سالهای 1877 الی 1878 ازدواج کرده و دارای 4 فرزند شدند.
توپوز در گام نخست با نام مستعار «یک زن» اثر «ولونته» از جرج اوهنت را از زبان فرانسوی به ترکی با نام «مرام» ترجمه و منتشر کرد.
این نویسنده شهیر ترک همچنین عنوان نخستین عضو زن «جمعیت هلال احمر» در دوره عثمانی را نیز از آن خود کرده است. وی به عنوان عضو این مجموعه جهت جمعآوری کمکهای بشردوستانه و خانوادههای سربازان اعزامی به جنگهای طرابلس و بالکان تلاشهای مهمی را انجام داد.
وی سرانجام در 13 جولای 1936 در استانبول چشم از جهان فرو بست و پیکر او در قبرستان فریکوی استانبول دفن شد.
دو کوچه در مناطق بیاوغلو استانبول و چانکایای آنکارا به نام وی نامگذاری شده و عکس وی از سال 2009 در پشت اسکناسهای 50 لیری ترکیه قرار دارد.
