26 فوریه 2026•بهروزرسانی: 26 فوریه 2026
آنکارا/ خبرگزاری آنادولو
مراسم گرامیداشت «یکصدمین سالگرد کنگره تُرکشناسی باکو» در روزهای 27 و 28 فوریه جاری در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان برگزار میشود.
این مراسم با همکاری موسسه یونس امره، سازمان زبان تُرکی، دانشگاه مرمره، دانشگاه خزر و آکادمی ملی علوم آذربایجان برگزار خواهد شد.
بر اساس بیانیه منتشرشده، کنگره تاریخی «ترکشناسی باکو 1926» که از نقاط عطف مطالعات ترکشناسی به شمار میرود، پس از گذشت 100 سال بار دیگر در همان شهر و در همان مکان تاریخی مورد بازخوانی قرار میگیرد.
قرار است این نشست در همان ساختمانی برگزار شود که نخستین کنگره در سال 1926 در آن تشکیل شد. ساختمانی که امروزه بهعنوان ساختمان آکادمی ملی علوم آذربایجان فعالیت میکند. مراسم در همان سالن و در صورت امکان در همان ساعت آغاز خواهد شد. اقدامی که علاوه بر جنبه علمی، دارای نماد تاریخی نیز هست.
این برنامه با هدف بررسی میراث علمی، فرهنگی و فکری کنگره 1926 که نقش مهمی پیدایش زبان مشترک، الفبا و روشهای علمی در جهان ترک داشت، برگزار خواهد شد. در این چارچوب، سیر تحولات صد ساله ترکشناسی در حوزههای تاریخ، فرهنگ و ادبیات بازنگری خواهد شد.
در نشست یادبود، اسناد آرشیو، مقالات، فهرست شرکتکنندگان و منابع مطبوعاتی مربوط به کنگره 1926 بررسی میشود تا اهمیت تاریخی آن تبیین شود. همچنین تاریخ مطالعات ترکشناسی و سیاستهای علمی دوره اتحاد جماهیر شوروی نیز مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
جلسات کنگره با رویکردی میانرشتهای در حوزههای زبان، ادبیات، تاریخ، فرهنگ و فولکلور ترک برگزار میشود و بیش از 60 ترکشناس از ترکیه، جمهوری آذربایجان، ازبکستان، جمهوری تاتارستان روسیه، مولداوی و آلبانی در آن شرکت خواهند کرد.
گفتنی است، نخستین کنگره ترکولوژی 26 فوریه تا 6 مارس 1926 در کاخ اسماعیلیه باکو برگزار شد. این کنگره با حضور 131 نماینده، اصل گذار به الفبای لاتین را پذیرفت و تصمیمهای مهمی درباره آموزش به زبان مادری، هماهنگی مطالعات تاریخی و فولکلور و ایجاد وحدت مفهومی و روششناختی در جهان ترک اتخاذ کرد؛ رویدادی که بهعنوان نقطه عطفی در مسیر همگرایی فرهنگی و نوسازی ملتهای ترک شناخته میشود.
اعلام روز 15 دسامبر از سوی یونسکو بهعنوان «روز جهانی خانواده زبانهای ترکی»، موجب تسریع و گسترش فعالیتها و پژوهشهای مرتبط با زبانهای ترکی در عرصه بینالمللی شده است. تصویب «روز خانواده زبانهای ترکی» توسط سازمان یونسکو، توافق درباره الفبای مشترک ترکی و برگزاری کنگره ترکولوژی در شهر باکو پس از 100 سال، سبب احیای تحقیقات علمی و زبانشناسی در حوزه زبانهای ترکی خواهد شد.
