فیدان: با فروپاشی نظم بین‌المللی به گفتگو و قواعد جدید نیاز داریم

آنتالیا/ خبرگزاری آنادولو

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه طی سخنانی در مجمع دیپلماسی آنتالیا (ADF) 2026 که با مشارکت خبرگزاری آنادولو به عنوان «شریک ارتباطات جهانی» برگزار شد، با اشاره به فروپاشی تدریجی چندجانبه‌گرایی و نظم بین‌المللی، بر لزوم تقویت دیپلماسی و تدوین قواعد شفاف در دوران جدید تاکید کرد.

فیدان در این برنامه که با مدیریت ماریا راموس، مجری TRT World برگزار شد، خاطرنشان کرد که جهان وارد مرحله‌ای از «عدم قطعیت‌های مداوم» شده است که باید به آن به عنوان یک واقعیت جدید عادت کرد.

وی با بیان اینکه سیستم بین‌المللی پس از سال‌های 2010-2011 وارد یک سقوط آزاد شده است، تصریح کرد که اگر بشریت از تجربه‌های تلخ گذشته درس نگیرد، پیش از اصلاح سیستم، شاهد جنگ‌ها و ویرانی‌های بیشتری خواهیم بود.

وزیر امور خارجه ترکیه با تاکید بر مفهوم «مالکیت منطقه‌ای» در سیاست خارجی، اظهار داشت که کشورهای منطقه در خاورمیانه، قفقاز، بالکان و مدیترانه باید به بلوغ سیاسی رسیده و شخصاً برای حل مشکلات خود اقدام کنند، چرا که مداخلات قدرت‌های هژمونیک معمولاً به جای حل مسئله، مشکلات جدیدی ایجاد می‌کند.

فیدان با اشاره به درگیری‌های جاری، به ویژه جنگ میان آمریکا/اسرائیل و ایران، هشدار داد که این بحران باعث به حاشیه رفتن مذاکرات روسیه و اوکراین شده است.

وی ابراز امیدواری کرد که با برقراری آتش‌بس در ایران، تمرکز بین‌المللی مجدداً بر پایان دادن به ویرانی‌ها در اوکراین معطوف شود.

فیدان در بخش دیگری از سخنان خود به انتقاد تند از سیاست‌های اسرائیل پرداخت و تاکید کرد که اسرائیل تحت پوشش «نیازهای امنیتی»، در واقع به دنبال اشغال سرزمین‌های بیشتر در غزه، کرانه باختری، بیت‌المقدس شرقی، لبنان و سوریه است.

وی تصریح کرد که اسرائیل از روابط خود با ایالات متحده سوءاستفاده می‌کند، هرچند که یک «بیداری جهانی» در برابر اقدامات این کشور در حال شکل‌گیری است.

وزیر امور خارجه ترکیه همچنین در مورد طرح صلح غزه گفت که مرحله اول این طرح به دلیل عدم پایبندی اسرائیل به تعهدات انسانی و ممانعت از ورود کمک‌های پزشکی و استقرار کمیته‌های فنی فلسطینی، با چالش روبروست.

در پایان، وزیر خارجه ترکیه به تغییر نقش آمریکا در سیستم جهانی اشاره کرد و گفت واشینگتن دیگر تمایلی به حمل بار مشکلات بین‌المللی بر دوش خود ندارد.

وی با تاکید بر لزوم هماهنگی بیشتر میان ناتو و اتحادیه اروپا، خاطرنشان کرد که اروپا باید برای مدیریت امنیت خود بدون وابستگی کامل به آمریکا آماده باشد.

فیدان مجمع دیپلماسی آنتالیا را پلتفرمی عینی برای شنیده شدن صدای تمامی کشورها دانست و بر ضرورت استمرار دیپلماسی برای عبور از بحران‌های پیش رو تاکید کرد.